Vườn rau xanh bán trú
Gắn với mô hình “Trường học - Nông trại”, “Trường học gắn với thực tiễn”, các trường học ở vùng cao Tây Bắc ở các cấp học đã hướng dẫn học sinh tiến hành làm mô hình vườn rau xanh trong khu vực nhà trường. Mô hình này được thực hiện sau giờ học trên lớp và lực lượng chính để thực hiện là học sinh khu bán trú.
 Không gian xanh ở trường học vùng cao Tây Bắc. |
Để thực hiện được mô hình vườn rau xanh, các nhà trường đã tận dụng tối đa những bãi đất bỏ trống xung quanh trường, nhiều trường học vùng cao đã tổ chức cho học sinh khu bán trú trồng rau xanh. Sau giờ học, vào mỗi buổi chiều, các em học sinh bán trú lại tập trung để trồng và chăm sóc vườn rau. Các công việc được thầy cô giáo phụ trách phân công đều đặn như làm cỏ, bắt sâu, trồng rau, tưới rau hoặc hái rau hằng ngày.
Nhờ vậy, sau mỗi nhà lớp học hay ven sân trường hoặc sau nhà bán trú ở các trường học vùng cao đều có những vườn rau xanh và đảm bảo chất lượng. Nếu như trước đây, những khoảnh đất bỏ không chỉ là cỏ dại thì giờ đây, rau xanh đã tạo nên một không gian xanh cho các nhà trường.
“Bữa ăn hằng ngày của các em học sinh bán trú được cung cấp nguồn rau xanh, sạch do chính tay thầy cô và học sinh trồng, chăm sóc. Học sinh khá hứng thú và chăm chỉ với công việc trồng rau ngoài giờ học”, thầy giáo Lục Tiến Vinh, Hiệu trưởng Trường PTDT bán trú THCS Tân Tiến (Bảo Yên - Lào Cai) chia sẻ.
 Môi trường xanh và thân thiện ở trường học vùng cao Lào Cai. |
Việc lập mô hình vườn rau xanh trong nhà trường còn có tác dụng rèn đức tính lao động cần cù, chăm chỉ cho các em học sinh, giúp các em thêm yêu lao động, gắn bó với công việc thường nhật mà ở nhà các em thường giúp bố mẹ thực hiện. Hơn nữa, vườn rau xanh sẽ là nơi các em thực hành trồng rau với những kinh nghiệm được thầy cô truyền đạt trên lớp. Các em sẽ được trở về gần với thực tế đời sống hơn.
Em Hoàng Thị Huyền, dân tộc Tày (học sinh lớp 11A2 Trường THPT số 3 Bảo Yên - Lào Cai) chia sẻ: “Chúng em ở khu bán trú, được thầy cô hướng dẫn trồng rau xanh để phục vụ cho bữa ăn hằng ngày, chúng em rất thích trồng rau và biết được nhiều kinh nghiệm trong chăm sóc rau”.
Mô hình vườn rau xanh ở trường học vùng cao Tây Bắc đã góp phần tạo không gian xanh mát, thân thiện và làm nên “màu xanh” ngon và sạch trong mỗi bữa ăn hằng ngày của học trò khu bán trú.
Trồng cây xanh thân thiện
Do trường học vùng cao còn khó khăn về kinh phí xây dựng cơ sở vật chất và tạo cảnh quan trường học nên các nhà trường đã sáng tạo trong việc thiết kế cảnh quan bằng cách trồng cây xanh thân thiện trong khuôn viên nhà trường.
 Trồng cây xanh tạo cảnh quan tươi mát. |
Đó là những loại cây có nguồn gốc bản địa, sức sống lâu bền, ít rụng lá trong thời tiết khắc nghiệt, dễ kiếm và dễ sống. Cụ thể như những loại cây được lấy từ rừng như cây móc rừng, cây ngõa, cây cọ, cây dừa rừng… Đây là những giống cây thân to, cao, tỏa bóng mát, lá xanh tốt quanh năm.
Việc lựa chọn những giống cây bản địa đưa vào sân trường gắn với phong trào xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” ở các trường học vùng cao trong những năm gần đây. Đó là cách làm phù hợp và hiệu quả để tạo ra một không gian xanh mát, thân thiện. Đặc biệt là đối với các em học sinh người dân tộc thiểu số, khi ở bản, ở làng, các em được tiếp xúc với các loại cây này nên khi đến trường, các em sẽ cảm thấy gần gũi, thân thuộc như ở chính nhà của mình vậy.
Thay cho việc cắt tỉa những cây cảnh mua sẵn ngoài thị trường, các trường học vùng cao đã căn cứ vào khuôn viên sân trường để trồng những loại cây rừng sao cho phù hợp với cảnh quan, tạo ra sự hài hòa, thoáng đãng cho sân trường. Ngày ngày, sau tiết học, các em học sinh trong trang phục dân tộc được cùng nhau vui chơi dưới những tán cây xanh mát, thân thiện.
Tại trường dân tộc nội trú huyện Mường Khương (Lào Cai), khi chúng tôi có dịp đến thăm, không gian sân trường thoáng mát và tràn ngập sắc xanh. Đó là nhờ vào hệ thống cây xanh được nhà trường bố trí hợp lí trên sân trường và không thiếu cả những cây xanh thân thiện có nguồn gốc bản địa. Hằng tuần, học sinh nhà trường có những buổi lao động để chăm sóc cây xanh vì vậy, không gian trường học lúc nào cũng xanh mát và thân thiện.
Bằng việc đưa vào sân trường cây xanh có nguồn gốc bản địa, phù hợp với điều kiện khí hậu, thân thiện với học sinh là người dân tộc thiểu số, thầy và trò tích cực tạo mô hình vườn rau xanh để cải thiện cho bữa ăn bán trú hàng ngày đã và đang mang lại hiệu quả cao trong công tác giáo dục ở vùng cao Tây Bắc.
Một không gian trường học xanh là một không gian lí tưởng và thân thiện. Thầy và trò vùng cao ngày ngày, sau mỗi giờ học đã cùng nhau làm nên màu xanh của sân trường, màu xanh của những luống rau. Bước vào không gian trường học ở vùng cao Tây Bắc ai ai cũng cảm nhận được một màu xanh vừa mát lành vừa thân thiện nơi đây.
