Những đề tài khoa học đã bám sát chuỗi giá trị nông sản bản địa, cải cách thủ tục hành chính cho đến phong trào “Bình dân học vụ số” đã lan tỏa sâu rộng trong đồng bào các dân tộc...
Khơi thông nguồn lực
Bám sát tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, tỉnh Tuyên Quang xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo phải thực sự trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, giải quyết trúng những bài toán thực tiễn của địa phương. Thời gian qua, tỉnh đã duy trì quản lý, theo dõi chặt chẽ việc triển khai 40 đề tài, dự án khoa học (gồm 38 đề tài cấp tỉnh và 2 đề tài cấp bộ), đồng thời theo dõi, hướng dẫn hoạt động hiệu quả cho 7 tổ chức KHCN.
Điểm nổi bật trong phương thức quản lý là việc chuyển mạnh sang cơ chế “đặt hàng” gắn với trách nhiệm ứng dụng. Năm 2026, tỉnh Tuyên Quang đã hoàn thành quy trình tuyển chọn, thành lập Hội đồng đánh giá đối với 23 nhiệm vụ KHCN, ĐMST và CĐS đợt 1, tiếp tục thông báo đặt hàng đợt 2 và đón đầu kế hoạch năm 2027. Đáng chú ý, nguồn lực KHCN được dồn sức đồng hành cùng cơ sở sản xuất: đã có 4 doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) được trực tiếp hỗ trợ kinh phí 3.242 triệu đồng để nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm hàng hóa.
Song hành với nghiên cứu là chiến lược xây dựng tài sản trí tuệ và bảo hộ thương hiệu. Toàn tỉnh hiện có 166 sản phẩm đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng bảo hộ; 286 đơn đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ khác đã được chấp nhận đơn hợp lệ. Đặc biệt, Cổng truy xuất nguồn gốc tỉnh Tuyên Quang đang vận hành thông suốt, kết nối 588 thành viên, cấp mã QR truy xuất nguồn gốc cho 231 doanh nghiệp, HTX với 922 sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương, tạo dựng niềm tin vững chắc với người tiêu dùng cả nước.
Đồng chí Hầu A Lềnh, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang cho biết: Xác định chuyển đổi số là cuộc cách mạng toàn dân, Ban Chỉ đạo của tỉnh đã cụ thể hóa Chương trình số 02-CTr/BCĐTW của Trung ương bằng Kế hoạch số 04-KH/BCĐ với 24 nhiệm vụ trọng tâm. Đến nay, 12 nhiệm vụ đã hoàn thành xuất sắc, 11 nhiệm vụ duy trì triển khai ổn định. Trong “Chiến dịch 100 ngày xử lý điểm nghẽn”, Tuyên Quang được giao 32 nhiệm vụ; địa phương đã hoàn thành 13 nhiệm vụ, 19 nhiệm vụ đang triển khai đúng hạn tuyệt đối, không để phát sinh nhiệm vụ chậm muộn.
Hiệu quả phục vụ người dân được đo bằng những con số ấn tượng trong cải cách hành chính: Tỉnh đã phê duyệt phương án đơn giản hóa 1.613 thủ tục hành chính, đặc biệt là cắt giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết đối với 980 thủ tục. Những quy trình rườm rà trước đây nay được rút gọn, mang lại sự thông thoáng tối đa cho tổ chức, cá nhân.
Trong triển khai Đề án 06 và xây dựng xã hội số, Tuyên Quang ghi nhận kết quả vượt bậc: Tỷ lệ cấp căn cước cho công dân từ đủ 14 tuổi đạt tới 99,25% (1.399.423 người); tỷ lệ kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID đạt 94,02% (1.367.226 tài khoản). Đáng chú ý, tỉnh đã ứng dụng thành công VNeID phục vụ công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 99,96% - minh chứng sống động cho tính hiệu quả của nền tảng số.
Tiện ích số đã phủ sóng toàn diện đời sống an sinh: 100% cơ sở y tế (378/378 cơ sở) đã thực hiện khám chữa bệnh BHYT bằng thẻ căn cước công dân gắn chip (tỷ lệ tra cứu thành công đạt trên 94%); 100% cơ sở liên thông Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID. Trong lĩnh vực BHXH, tỷ lệ chi trả lương hưu và trợ cấp qua tài khoản đạt 96,42% (vượt chỉ tiêu BHXH Việt Nam 1,42%), chi trả trợ cấp thất nghiệp và một lần đạt 100%. Lĩnh vực tài chính - ngân hàng cũng đạt độ bao phủ số tuyệt đối khi 100% khách hàng phát sinh giao dịch được đối chiếu sinh trắc học chuẩn hóa.
Đưa kỹ năng số về từng bản làng, ngõ xóm
Nhằm đảm bảo “không ai bị bỏ lại phía sau” trên hành trình chuyển đổi số, phong trào “Bình dân học vụ số” tỉnh Tuyên Quang triển khai bài bản, đi vào thực chất. Tỉnh duy trì mạng lưới Tổ công nghệ số cộng đồng tại 100% thôn, tổ dân phố với 18.900 thành viên tận tụy “đi từng ngõ, gõ từng nhà”. Lực lượng đoàn viên thanh niên thành lập 185 đội hình phản ứng nhanh với 7.800 đoàn viên trực tiếp hướng dẫn bà con cài đặt VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt và nộp hồ sơ trực tuyến.
Sức lan tỏa của phong trào còn được nhân lên qua Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu kỹ năng số, thu hút tới 223.745 lượt người tham gia với 306.818 lượt dự thi. Đến nay, 100% cán bộ, công chức, viên chức hoàn thành đăng ký học tập kỹ năng số qua VNeID; trên 85% cán bộ và 85% người lao động tại các doanh nghiệp, HTX thành thạo kỹ năng số; 100% trường học với hơn 506.000 học sinh, sinh viên được trang bị năng lực công dân số.
Về nền tảng hạ tầng kỹ thuật, cáp quang và mạng truyền số liệu chuyên dùng đã phủ kín 100% xã, phường. Toàn tỉnh hiện có 3.232 trạm BTS, trong đó đã phát triển 851 trạm 5G hiện đại. Nền tảng chia sẻ dữ liệu LGSP tỉnh kết nối 19/22 hệ thống vào Trục tích hợp quốc gia (NDXP), sẵn sàng kết nối Nền tảng điều phối dữ liệu (NDOP) và vận hành 62 cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Trên mặt trận kinh tế số, tỷ trọng trong GRDP năm 2025 đạt 7,39%, mục tiêu năm 2026 đạt 7,71%; sàn thương mại điện tử tỉnh đã quy tụ 2.613 sản phẩm của 1.070 doanh nghiệp; 100% doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử; toàn tỉnh cung cấp trên 1,35 triệu tài khoản thanh toán và khoảng 296.000 tài khoản Mobile Money, ví điện tử.
Đại tá Hoàng Ngọc Định, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Biên phòng, Đại biểu Quốc hội khóa XVI cho biết: Không dừng lại ở cấp địa phương, Tuyên Quang chủ động mở rộng không gian hợp tác quốc tế nhằm tranh thủ tri thức và chuyển giao công nghệ mới. Tỉnh ủy, UBND tỉnh duy trì chặt chẽ cơ chế hội đàm định kỳ với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây và tỉnh Vân Nam, châu Văn Sơn (Trung Quốc), cùng các đoàn ngoại giao tại Việt Nam.
Đáng chú ý, Tuyên Quang đã tiên phong cử đại biểu tham dự chương trình hợp tác nghiên cứu “Ứng dụng AI trong du lịch xuyên biên giới Việt - Trung năm 2026” tại Nam Ninh (Quảng Tây), mở ra triển vọng đưa trí tuệ nhân tạo vào quảng bá văn hóa, danh thắng và điều hành du lịch thông minh. Đồng thời, tỉnh chủ động làm việc với Đại sứ quán các nước để tiếp nhận các suất học bổng đào tạo chuyên sâu về KHCN và chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ nguồn của tỉnh.
Song song với đối ngoại, an toàn thông tin luôn là “lá chắn thép”. Trung tâm giám sát điều hành an toàn thông tin (SOC) tỉnh đang vận hành bảo vệ 192 hệ thống; triển khai 4.600 bản quyền phòng chống mã độc tập trung tại 138 đơn vị; rà quét lỗ hổng 100% cổng thông tin điện tử, đảm bảo an toàn tuyệt đối trong môi trường số.
Với quyết tâm chính trị cao và những giải pháp quyết liệt, Tuyên Quang đang biến những khó khăn thành động lực, tự tin hiện thực hóa thắng lợi các mục tiêu đột phá của Nghị quyết 57-NQ/TW, đưa khoa học công nghệ và chuyển đổi số trở thành bệ phóng vững chắc cho hành trình phát triển toàn diện của quê hương cách mạng.
