Novaya Gazeta, một trong những biểu tượng của báo chí độc lập tại Nga, thông báo ngừng hoạt động sau nhiều năm chịu sức ép từ chính quyền Moskva, trong bối cảnh Điện Kremlin siết chặt kiểm soát truyền thông kể từ khi phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Theo Al Jazeera, ban biên tập Novaya Gazeta ngày 30/10 tuyên bố tờ báo buộc phải chấm dứt hoạt động sau những sức ép ngày càng gia tăng từ chính quyền và các cơ quan an ninh. Quyết định được đưa ra sau khi giới chức khám xét nhà riêng của tổng biên tập Sergei Sokolov và bắt giữ một số nhân sự liên quan.
Trong tuyên bố đăng tải hôm 30/10, ban biên tập cho biết tòa soạn không còn khả năng tiếp tục hoạt động.
Novaya Gazeta từ lâu được xem là một trong những thành trì hiếm hoi của báo chí độc lập tại Nga. Tuy nhiên, tờ báo đã bị Moskva gắn nhãn "đặc vụ nước ngoài", thuật ngữ thường được chính quyền Nga sử dụng đối với các tổ chức và cá nhân bị cho là nhận hỗ trợ từ bên ngoài, đồng thời áp đặt những hạn chế đối với hoạt động của họ.
Trong thông điệp video đăng trên YouTube, Tổng biên tập Sergei Sokolov xác nhận Novaya Gazeta sẽ chính thức khép lại hành trình hoạt động kéo dài ba thập kỷ.
"Novaya Gazeta sẽ không còn tồn tại. Ngày 9/11, chúng tôi sẽ tắt đèn tại ngôi nhà đã gắn bó suốt 30 năm. Chúng tôi sẽ đóng các máy chủ và rời đi", ông Sokolov nói.
Thông báo đóng cửa được đưa ra sau hàng loạt động thái nhằm vào các nhân sự của Novaya Gazeta. Đầu tháng 10, ông Sokolov bị triệu tập thẩm vấn trong khi lực lượng chức năng khám xét nhà riêng của ông. Nhà chức trách cho biết cuộc khám xét liên quan đến một vụ án hình sự có liên quan đến đồng nghiệp của ông là Oleg Roldugin.
Ông Roldugin bị bắt hồi tháng 4 và bị cáo buộc "truy cập trái phép thông tin máy tính". Tuy nhiên, những diễn biến tiếp theo khiến các tổ chức bảo vệ tự do báo chí lo ngại về chiến dịch gây sức ép ngày càng quyết liệt nhằm vào tòa soạn.
Ngày 15/10, sau khi ông Sokolov bị bắt, tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) đặt câu hỏi về mức độ mà chiến dịch của Điện Kremlin nhằm vào Novaya Gazeta có thể tiếp tục leo thang.
Tổ chức này cũng chỉ ra những tổn thất nghiêm trọng mà tờ báo phải gánh chịu trong nhiều năm, bao gồm sáu nhà báo và nhân viên bị sát hại, các cuộc đột kích vào tòa soạn, những vụ truy tố phóng viên và việc bị chính quyền Nga gắn nhãn "đặc vụ nước ngoài".
Việc Novaya Gazeta buộc phải đóng cửa được xem là dấu mốc mới trong chiến dịch siết chặt tự do báo chí tại Nga. Kể từ khi Moskva phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine hồi tháng 2/2022, hoạt động kiểm duyệt truyền thông ngày càng gia tăng, trong khi nhiều nhà báo và tiếng nói chỉ trích chính quyền phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt, bắt giữ hoặc truy tố.
Trước đó, Novaya Gazeta đã phải thu hẹp hoạt động xuất bản tại Nga sau khi xung đột Ukraine bùng phát, trong bối cảnh chính quyền thu hồi giấy phép truyền thông của tờ báo.
Novaya Gazeta từng được quốc tế ghi nhận nhờ những nỗ lực bảo vệ tự do ngôn luận và điều tra các vấn đề nhạy cảm tại Nga. Năm 2021, Dmitry Muratov, tổng biên tập khi đó của tờ báo, cùng nhà báo Philippines Maria Ressa được trao giải Nobel Hòa bình nhờ những đóng góp trong việc bảo vệ tự do biểu đạt.
