Nhiều nghị sĩ Israel coi đây là hành vi tội ác thù hận, trong khi Hamas cáo buộc các nhóm người định cư Do Thái cực đoan đứng sau vụ việc.
Theo kênh Al Jazeera, cảnh sát Israel ngày 19/11 mở cuộc điều tra vụ phóng hỏa nhà thờ Hồi giáo tại làng al-Dahi, gần thành phố Afula, miền Bắc nước này, nơi sinh sống của cộng đồng người Palestine mang quốc tịch Israel.
Vụ tấn công xảy ra rạng sáng 19/11, chỉ vài giờ sau một vụ đâm xe nhằm vào người đi đường tại thành phố Kafr Qasim, cũng là địa bàn có đông người Palestine sinh sống. Hai sự việc liên tiếp khiến căng thẳng trong cộng đồng người Palestine tại Israel gia tăng, đồng thời làm dấy lên tranh cãi về tình trạng kích động thù địch nhằm vào nhóm dân cư này.
Trong thông báo, cảnh sát Israel cho biết đã mở cuộc điều tra về nghi vấn phóng hỏa một căn phòng ở tầng dưới của nhà thờ Hồi giáo, đồng thời phát hiện những dòng chữ graffiti trên một con phố gần đó.
"Lực lượng Cảnh sát Israel đặc biệt coi trọng mọi hành vi tìm cách xúc phạm các biểu tượng tôn giáo và sẽ hành động kiên quyết, không khoan nhượng để đưa những người liên quan ra trước công lý", thông báo nêu.
Khaled al-Zoubi, giáo sĩ phụ trách nhà thờ Hồi giáo, cho biết ông phát hiện khói và lửa khi đến đây cầu nguyện vào sáng sớm. Theo lời kể, ba người đeo mặt nạ xuất hiện từ khu rừng trên núi gần đó, tìm cách đột nhập vào tầng một nhưng không thành công do bị ngăn bởi cổng sắt.
Những người này sau đó đi xuống khu vực tầng trệt, đập vỡ cửa sổ rồi ném một chai chứa chất gây cháy vào bên trong, khiến lửa bùng lên ở phần dưới nhà thờ.
Ông Abdul Rahman Shadid, quan chức cấp cao của Hamas, cũng cho biết những kẻ tấn công đã phóng hỏa nhà thờ và viết các khẩu hiệu phân biệt chủng tộc lên tường. Hình ảnh do hãng thông tấn AFP công bố cho thấy dòng chữ "trả thù" xuất hiện trên tường một số công trình gần hiện trường.
Phe đối lập cáo buộc chính phủ kích động thù hận
Vụ việc nhanh chóng vấp phải phản ứng từ nhiều chính trị gia Israel, trong đó có các thành viên phe đối lập với Thủ tướng lâm thời Benjamin Netanyahu. Họ cho rằng chiến dịch kích động nhằm vào cộng đồng người Arab tại Israel đã góp phần tạo ra môi trường dung dưỡng bạo lực.
Yair Lapid, một trong những nhân vật chủ chốt của phe đối lập, gọi vụ phóng hỏa là "tội ác thù hận ghê tởm", đồng thời nhấn mạnh hành vi này không đại diện cho người Do Thái hay Israel.
Trên mạng xã hội X, ông Lapid kêu gọi chấm dứt tình trạng kích động thù địch ngày càng gia tăng nhằm vào người Arab tại Israel, đồng thời chỉ trích phe cánh hữu của ông Netanyahu.
Yair Golan, lãnh đạo đảng Dân chủ theo đường lối cánh tả, mô tả vụ việc là "chủ nghĩa khủng bố của người Do Thái". Theo ông, đây là hệ quả từ chiến dịch kích động mà ông cho rằng ông Netanyahu và chính phủ đang tiến hành nhằm vào công dân Arab tại Israel.
Youssef Jabareen, lãnh đạo Liên danh Thống nhất (Joint List), một liên minh chính trị chủ yếu đại diện cho cộng đồng Arab, đã đến thăm làng al-Dahi sau vụ tấn công. Ông quy trách nhiệm cho ông Netanyahu, toàn bộ nội các và các lực lượng cực đoan vì đã để những lời kích động biến thành hành động bạo lực nhằm vào người Palestine.
Trong khi đó, Mansour Abbas, nghị sĩ Quốc hội Israel (Knesset) kiêm Chủ tịch đảng Ra'am, lên án vụ việc là hành vi khủng bố và xúc phạm địa điểm linh thiêng. Ông cho rằng đây không phải sự cố đơn lẻ mà là kết quả trực tiếp của chiến dịch kích động từ phe cực hữu nhằm vào công dân Arab.
Ông Abbas kêu gọi Thủ tướng Netanyahu chấm dứt những phát ngôn kích động, cảnh báo việc dung túng cho bạo lực có thể đe dọa tính mạng người dân.
Hamas cáo buộc các nhóm định cư Do Thái đứng sau vụ tấn công
Hamas cũng lên án vụ phóng hỏa, cáo buộc các nhóm người định cư Do Thái cực đoan thực hiện hành vi này. Quan chức Abdul Rahman Shadid cho rằng vụ việc phản ánh quy mô của hoạt động bạo lực có tổ chức do các nhóm dân quân định cư cực đoan tiến hành dưới sự bảo trợ của chính phủ cánh hữu Israel.
Ông Shadid cáo buộc những cuộc tấn công như vậy nhằm buộc người Palestine rời bỏ nơi sinh sống, thông qua các hành vi giết chóc, phóng hỏa và đe dọa.
Những cáo buộc trên xuất hiện trong bối cảnh các cuộc tấn công của người định cư Do Thái nhằm vào người Palestine tại những vùng lãnh thổ bị chiếm đóng tiếp tục là vấn đề gây tranh cãi. Tuy nhiên, hiện cảnh sát Israel chưa công bố danh tính nghi phạm hoặc kết luận về động cơ của vụ phóng hỏa tại al-Dahi.
Trước đó, cảnh sát Israel đã bắt giữ một người đàn ông bị tình nghi thực hiện vụ đâm xe tại thành phố Kafr Qasim vào tối 18/11. Vụ việc khiến tám người bị thương. Một tổ chức xã hội dân sự Palestine cho biết nghi phạm là người định cư Israel, song thông tin này chưa được cảnh sát xác nhận.
Cơ quan chức năng Israel cũng đã mở cuộc điều tra đối với vụ đâm xe. Hai vụ việc liên tiếp tại các địa phương có đông người Palestine sinh sống đang làm gia tăng lo ngại về tình trạng bạo lực và căng thẳng giữa các cộng đồng tại Israel.