Cải cách thủ tục hành chính, mạnh tay cắt giảm điều kiện kinh doanh

Tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã giao các Bộ, cơ quan ngang Bộ phấn đấu tiếp tục cắt giảm tối thiểu 30% các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, 100% các điều kiện kinh doan không cần thiết.

Đồng thời, đẩy mạnh phân cấp thủ tục hành chính (TTHC), bảo đảm cấp Bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số TTHC thuộc lĩnh vực quản lý; hoàn thành việc cắt giảm 50% thời gian giải quyết TTHC, 50% chi phí tuân thủ TTHC của năm 2026 so với năm 2024.

Để làm rõ thêm các vấn đề liên quan, phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc (TTXVN) đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Hùng Huế, Quyền Cục trưởng Cục Kiểm soát thủ tục hành chính, Bộ Tư pháp.

Thưa ông, yêu cầu cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh tại Kết luận 18 có ý nghĩa như thế nào với mục tiêu tăng trưởng 2 con số?

Một trong bốn quan điểm chỉ đạo lớn trong Kết luận 18 là xây dựng đồng bộ thể chế kiến tạo, tháo gỡ kịp thời, dứt điểm các điểm nghẽn và huy động, khơi thông mọi nguồn lực, phục vụ cho tăng trưởng. Các yêu cầu nói trên không chỉ là quyết tâm chính trị mà còn được xây dựng dựa trên việc tổng kết đánh giá thực tiễn và cả kinh nghiệm quốc tế. Đây là các mục tiêu đã được định lượng rất rõ ràng, có mốc so sánh cụ thể và gắn với trách nhiệm của người đứng đầu các Bộ, cơ quan.

Trong cuộc họp ngày 13/4 về triển khai Kết luận 18, Thủ tướng Chính phủ đã giao các Phó Thủ tướng chỉ đạo, làm việc trực tiếp với các Bộ, ngành được phân công phụ trách, để thực hiện ngay các giải pháp cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh không cần thiết. Bên cạnh các mục tiêu cụ thể, Chính phủ cũng xác định những giải pháp trọng tâm để không chỉ cắt giảm mà còn số hóa, tái cấu trúc toàn bộ quy trình, cắt giảm thực chất về thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Thực hiện Kết luận 18 và chỉ đạo của Chính phủ, các Bộ, ngành sẽ tập trung cắt giảm những ngành nghề kinh doanh không đáp ứng yêu cầu của Điều 7, Luật Đầu tư năm 2025. Về điều kiện kinh doanh, chúng ta sẽ chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, cắt giảm những quy định có sự chồng chéo, mâu thuẫn với nhau để giảm thời gian, gánh nặng chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, sẽ tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi. Qua đó, sẽ giúp thiết kiệm được thời gian, chi phí thực hiện để mở rộng cơ hội đầu tư; đồng thời giúp cho nguồn vốn của các dự án đầu tư được thực hiện nhanh hơn; giúp gia tăng niềm tin, thu hút các nhà đầu tư lớn. Đây là những yếu tố quan trọng phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Vậy chúng ta cần triển khai những giải pháp gì nhằm bảo đảm cải cách thủ tục hành chính đi vào thực chất, đồng thời đẩy mạnh phân cấp và nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thưa ông?

Hiện nay, tổng số thủ tục hành chính của cấp Bộ đang giải quyết chiếm 44,7% trong tổng số các thủ tục hành chính. Theo đánh giá của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), cũng như kinh nghiệm quốc tế thì các nước phát triển duy trì tỷ lệ này ở mức từ 10 - 30%. Như vậy, ở nước ta, số lượng thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền cấp Bộ giải quyết còn rất lớn.

Trung ương và Chính phủ yêu cầu phải đẩy mạnh phân cấp giải quyết thủ tục hành chính, để Trung ương tập trung vào quản lý vĩ mô, đóng vai trò kiến tạo phát triển, xây dựng thể chế. Còn những thủ tục gắn với địa bàn, với cơ sở, với người dân thì phân cấp để địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm. Trong quá trình rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, các Bộ, ngành sẽ lắng nghe, nghiên cứu kỹ lưỡng, tiếp thu các kiến nghị, đề xuất của doanh nghiệp, hiệp hội để cải cách thực chất.

Để thực hiện hiệu quả cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phấn cấp, trước tiên phải xây dựng thể chế đồng bộ, hiện đại và chuẩn hóa quy trình toàn quốc. Thứ hai là đẩy mạnh số hóa và thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số để có thể theo dõi, giám sát, chỉ đạo điều hành theo thời gian thực. Thứ ba là nâng cao chất lượng của các Trung tâm phục vụ hành chính công, nâng cao chất lượng của cán bộ công chức trong thực thi công vụ. Cuối cùng là tăng cường việc kiểm tra, giám sát, công khai kết quả thực hiện của các địa phương.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đến ngày 20/4, các Bộ phải đề xuất phương án cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành nghề kinh doanh có điều kiện, Bộ Tư pháp đang triển khai nhiệm vụ này như thế nào, thưa ông?

Hiện nay, tỷ lệ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ Tư pháp trên tổng số thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ là 16,73%. Bộ Tư pháp là 1 trong 4 Bộ có tỷ lệ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp Bộ dưới 30%, vượt chỉ tiêu so với yêu cầu tại Kết luận số 18-KL/TW.

So với năm 2024, tổng số thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tư pháp đã cắt giảm, đơn giản hóa 131/182 thủ tục hành chính, trong đó đã bãi bỏ 12 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 119 thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, tổng chi phí tuân thủ quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh đã cắt giảm, đơn giản hóa là gần 294 tỷ đồng trên gần 530 tỷ đồng, đạt tỉ lệ 55,48% trên tổng số chi phí tuân thủ các quy định thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tư pháp, vượt chỉ tiêu so với yêu cầu tại Kết luận số 18-KL/TW.

Theo chỉ đạo của Thủ tướng, hiện nay các Bộ, ngành đang tiếp tục chủ động rà soát, đề xuất phương án cắt giảm thủ tục hành chính, và các Phó Thủ tướng sẽ làm việc trực tiếp với các Bộ về công tác này. Đến ngày 20/4, các Bộ phải tổng hợp phương án gửi cho Bộ Tư pháp.

Trên cơ sở các phương án đó, Bộ Tư pháp sẽ xây dựng nghị quyết theo cơ chế Nghị quyết 206/2025/QH15 của Quốc hội, để cắt giảm ngay các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh không cần thiết và trình Chính phủ ban hành.

Xin trân trọng cảm ơn ông!