Báo chí tiên phong kiến tạo niềm tin, khát vọng vươn mình

Những “Người gác đền” và nhịp cầu đổi mới

Nhìn lại chặng đường 40 năm đổi mới, dấu ấn của báo chí được khắc ghi như một “vũ khí tư tưởng” sắc bén, góp phần xoay chuyển cục diện đất nước từ những ngày đầu gian khó. Khi Đảng khởi xướng công cuộc đổi mới năm 1986, báo chí chính là lực lượng tiên phong phá vỡ những rào cản của tư duy cũ, cổ vũ những nhân tố mới và cách làm hay.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh “Kỷ nguyên mới” là giai đoạn dân tộc Việt Nam bứt phá để đứng vào hàng ngũ các quốc gia phát triển. Trong kỷ nguyên này, báo chí không chỉ là người ghi chép lịch sử, mà phải là người thúc đẩy lịch sử.

Những cây bút gạo cội trong làng báo Việt Nam như: Hữu Thọ, Hà Đăng, Phan Quang… đã trở thành hình tượng những “người gác đền” cho sự thật và lẽ phải. Cố nhà báo Hữu Thọ, với gần 60 năm cầm bút đã dùng ngòi bút để ủng hộ chủ trương “khoán sản phẩm” trong nông nghiệp, tạo bước ngoặt lịch sử thay đổi số phận của hàng triệu nông dân. Những bài viết của ông không chỉ phản ánh thực tiễn, mà còn thẳng thắn đấu tranh chống tiêu cực, lãng phí, tạo ra sức mạnh cảnh tỉnh xã hội sâu sắc.

Nhà báo Hà Đăng với tác phẩm kinh điển “Cái mới của đổi mới”. Theo đó, viết về đổi mới là phải chắt lọc cái mới, tránh giáo điều, dùng bút pháp sinh động để đưa đường lối của Đảng thẩm thấu vào lòng dân. Báo chí giai đoạn hiện nay đã làm tròn vai trò là “nhịp cầu” nối liền ý Đảng với lòng dân, giúp mỗi người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và tin tưởng tuyệt đối vào hành trình đổi mới…

Bước vào kỷ nguyên mới, nhiệm vụ của báo chí càng trở nên nặng nề hơn khi phải đối mặt với những biến động phức tạp của tình hình thế giới và những thách thức nội tại. Một trong những dấu ấn đậm nét nhất của báo chí thời gian qua chính là sự dấn thân quyết liệt trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực.

Báo chí không còn là người quan sát thụ động. Những loạt bài điều tra dũng cảm, những phóng sự sắc sảo gắn với những tên tuổi của nhiều nhà báo mới nổi như: Nhà báo Võ Mạnh Hùng (bút danh Hùng Võ - Báo VietnamPlus của TTXVN) hay Nhà báo Nguyễn Ngân, Liên Liên của VTV1 (Đài Truyền hình Việt Nam), Đại tá Nguyễn Hồng Hải (Phó Tổng biên tập Báo Quân đội Nhân dân)... đã đưa nhiều vụ việc sai phạm ra ánh sáng, hỗ trợ đắc lực cho các cơ quan chức năng. Sự công tâm và không ngại va chạm của báo chí đã củng cố niềm tin của nhân dân vào sự nghiêm minh của pháp luật, tạo sự đồng thuận xã hội và trở thành sức mạnh vô hình bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước các luận điệu xuyên tạc.

Đặc biệt, trong những thời khắc gian nan như đại dịch COVID-19 hay các đợt thiên tai khốc liệt, các phóng viên đã dấn thân vào tâm dịch, tâm bão không chỉ để đưa tin, mà làm lan tỏa lòng nhân ái, cổ vũ tinh thần tương thân tương ái. Đó chính là cách báo chí kiến tạo niềm tin: Tin vào sức mạnh dân tộc, tin vào sự lãnh đạo và tin vào tình đồng chí, nghĩa đồng bào…

Công nghệ hiện đại, cốt lõi nhân văn

Bước vào “kỷ nguyên vươn mình”, báo chí Việt Nam đang trải qua một cuộc cách mạng chưa từng có về nội dung lẫn hình thức, sự bùng nổ của công nghệ 4.0 và trí tuệ nhân tạo (AI) đã thay đổi hoàn toàn diện mạo của các tòa soạn.

Nhà báo, TS Nguyễn Tri Thức (Tạp chí Cộng sản) nhấn mạnh, việc ứng dụng công nghệ không chỉ là để chạy đua về tốc độ, mà là để thông tin trở nên gần dân hơn, hiện đại hơn và nhân văn hơn. Các tác phẩm báo chí dữ liệu, Megastory hay Longform... mang đến cho công chúng những trải nghiệm đa giác quan. Báo chí hôm nay không chỉ cung cấp số liệu thô khan, mà còn kể những câu chuyện bằng hình ảnh, video và đồ họa tương tác sinh động.

Sự chuyển mình này không chỉ ở công cụ. Đó là sự chuyển đổi về tư duy: Từ “cung cấp cái báo chí có” sang “cung cấp cái công chúng cần” trên nền tảng sự thật. Trong thế giới tràn ngập tin giả (fake news) trên mạng xã hội, báo chí chính thống đã khẳng định giá trị riêng biệt của mình. 

PGS. TS Đỗ Chí Nghĩa, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, đại biểu Quốc hội khóa XVI chia sẻ: “Mạng xã hội có thể nhanh hơn, nhưng báo chí phải đúng hơn, sâu hơn và đáng tin hơn”. Đó chính là lợi thế cạnh tranh cốt lõi để báo chí giữ vững vai trò định hướng dư luận.

Để hiện thực hóa khát vọng vươn mình, báo chí phải là ngọn cờ đầu trong việc lan tỏa tư duy đổi mới, sáng tạo. Mỗi bài báo phải là một luồng gió mới, khơi dậy tinh thần lao động, học tập và cống hiến trong mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Trước thực tế có nhiều luồng thông tin trái chiều, báo chí chính thống phải kiến tạo niềm tin, phải giữ vững bản lĩnh chính trị, là dòng thông tin chủ lưu, tin cậy nhất. 

Niềm tin không đến từ những lời sáo rỗng, mà đến từ sự trung thực, từ việc dám đối diện với những mặt trái để sửa đổi và vinh danh những giá trị tốt đẹp. Báo chí lan tỏa khát vọng, phát hiện và tôn vinh những tấm gương điển hình, những mô hình kinh tế sáng tạo, những trí tuệ Việt đang vươn ra thế giới. Khi những câu chuyện thành công được lan tỏa, khát vọng tự cường của mỗi cá nhân sẽ cộng hưởng thành khát vọng hùng cường của cả dân tộc.

Trải qua hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam đã và đang thực hiện xuất sắc sứ mệnh của mình. Đứng trước vận hội mới của đất nước, đội ngũ những người làm báo hôm nay đang không ngừng tự đổi mới, rèn luyện “mắt sáng, lòng trong, bút sắc”.

Với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại và nền tảng bản lĩnh chính trị vững vàng, báo chí sẽ tiếp tục là lực lượng tiên phong kiến tạo niềm tin, khơi dậy khát vọng, góp phần đưa con tàu Việt Nam vươn ra biển lớn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. “Kỷ nguyên vươn mình” không còn là mục tiêu xa vời, mà đang hiện hữu trong từng trang viết, từng nhịp thở của báo chí đồng hành cùng dân tộc.