Sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua

1. Việt Nam thuộc nhóm 5 quốc gia có thể định hình quỹ đạo kinh tế vĩ mô và đầu tư của ASEAN trong 10-20 năm tới, theo nhà kinh tế trưởng Shan Saeed của tập đoàn công nghệ bất động sản IQI Global chi nhánh tại Malaysia. Ông Shan Saeed nhận định các nền kinh tế gồm Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Philippines và Việt Nam đang nổi lên như một trong những điểm đến chiến lược hấp dẫn nhất thế giới cho vốn đầu tư toàn cầu trên các thị trường mới nổi.

2. Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Thế giới và Cơ quan Năng lượng Quốc tế ngày 29/5 cảnh báo thế giới đối mặt với cú sốc thiếu hụt nhiên liệu trong những tháng cao điểm mùa Hè, nếu hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz không sớm trở lại bình thường. Các tổ chức này khẳng định nếu luồng vận tải không sớm được khôi phục, tình trạng cạn kiệt kho dự trữ trước khi Bắc bán cầu bước vào mùa tiêu thụ cao điểm sẽ đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng và sức chống chịu của nền kinh tế toàn cầu.

3. Ủy ban Thương mại Mỹ (FTC) đang điều tra tình trạng giá phân bón tăng mạnh kể từ khi xảy ra xung đột Trung Đông hồi tháng 2/2026. Chủ tịch FTC Andrew Ferguson dẫn số liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ cho biết phân bón là yếu tố cấu thành mức tăng chi phí đầu vào lớn nhất của nông dân trên khắp nước Mỹ tính từ năm 2020. 

4. Liên minh châu Âu (EU) ngày 28/5 đã quyết định phạt nền tảng bán lẻ trực tuyến Temu của Trung Quốc 200 triệu euro vì cho phép bán các sản phẩm bất hợp pháp, bao gồm đồ chơi nguy hiểm với trẻ em và bộ sạc bị lỗi. Đây là án phạt thứ hai được áp dụng theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) của EU, sau khoản phạt 120 triệu euro đối với nền tảng X của tỷ phú Elon Musk vào tháng 12/2025.

5. Tập đoàn công nghệ IBM ngày 28/5 thông báo đầu tư 10 tỷ USD vào điện toán lượng tử trong 5 năm tới để chế tạo chiếc máy tính lượng tử quy mô lớn đầu tiên có khả năng thực hiện các phép tính phức tạp hoàn toàn không có lỗi vào năm 2029. Cam kết được đưa ra chỉ một tuần sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định rót 2 tỷ USD để mua cổ phần tại 9 công ty điện toán lượng tử, trong đó IBM nhận được 1 tỷ USD để thành lập một liên doanh mới mang tên Anderon.

6. Hong Kong (Trung Quốc) vượt Thụy Sĩ trở thành trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới, nhờ luồng tài sản khổng lồ đổ vào từ Trung Quốc Đại lục và làn sóng bùng nổ các đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng trong năm 2025, theo Báo cáo Tài sản Toàn cầu được công ty tư vấn Boston Consulting Group công bố ngày 27/5. Theo báo cáo, Hong Kong đang quản lý lượng tài sản xuyên biên giới có tổng giá trị 2.950 tỷ USD, vượt qua Thụy Sĩ (2.940 tỷ USD).

7. “Cơn sốt AI” đưa thị trường chứng khoán Đài Loan (Trung Quốc) trở thành thị trường lớn thứ năm thế giới về giá trị vốn hóa, theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp tính đến ngày 25/5. Với giá trị vốn hóa chạm mốc 4.950 tỷ USD, so với 4.920 tỷ USD của Ấn Độ, thị trường chứng khoán Đài Loan hiện chỉ xếp sau Mỹ, Trung Quốc Đại lục, Nhật Bản và Hong Kong (Trung Quốc).

8. Nhà sản xuất chip Micron gia nhập "câu lạc bộ" 1.000 tỷ USD khi cổ phiếu tăng 19,3% đưa giá trị vốn hóa chạm tới 1.010 tỷ USD trong phiên 26/5. Cổ phiếu của Micron tăng mạnh sau khi ngân hàng UBS (Thụy Sĩ) tăng hơn gấp ba lần mục tiêu giá cổ phiếu của Micron từ mức 535 USD lên mức cao kỷ lục 1.625 USD trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đã thay đổi cấu trúc thị trường chip nhớ. 

9. Giá gạo châu Á trong tháng 5/2026 tăng mạnh nhất trong gần hai thập kỷ do lo ngại El Nino, chi phí phí phân bón và năng lượng leo thang gây áp lực lên nguồn cung trong khu vực. Giá gạo trắng Thái Lan – một mốc tham chiếu của thị trường khu vực – đã tăng vọt 20% trong tháng, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2008.

10. Giá dầu thô thế giới giảm gần 20% trong tháng 5/2026, mức giảm theo tháng mạnh nhất kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát năm 2020 do kỳ vọng cuộc xung đột tại Trung Đông có thể sớm kết thúc. Giới giao dịch đang chờ đợi thỏa thuận ngừng bắn sắp tới có thể làm giảm bớt tình trạng gián đoạn nguồn cung ở vùng Vịnh, khi dòng chảy dầu mỏ qua eo biển Hormuz được nối lại.