Ảnh minh họa: TTXVN phát
Ngân hàng Trung ương Libya ngày 18/7 thông báo thống đốc cơ quan này đã đạt thỏa thuận với người đồng cấp Trung Quốc tại Bắc Kinh về việc tích hợp các ngân hàng thương mại Libya vào hạ tầng thanh toán xuyên biên giới của Trung Quốc. Hai bên coi đây là bước khởi đầu cho một giai đoạn hợp tác tài chính sâu rộng hơn.
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Libya Naji Mohammed Issa đã gặp Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC, ngân hàng trung ương) Phan Công Thắng (Pan Gongsheng) tại Bắc Kinh hôm 17/7.
Theo tuyên bố đăng trên trang web của Ngân hàng Trung ương Libya, hai bên đã rà soát kim ngạch thương mại hiện nay và thảo luận các biện pháp thúc đẩy tăng trưởng.
Trọng tâm của thỏa thuận là kế hoạch Libya tham gia Hệ thống Thanh toán Liên ngân hàng Xuyên biên giới của Trung Quốc, gọi tắt là CIPS. Đây là mạng lưới thanh toán bằng đồng nhân dân tệ (NDT) do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc thành lập năm 2015.
CIPS cho phép các ngân hàng gửi và nhận thanh toán trực tiếp bằng đồng nhân dân tệ, qua đó giảm nhu cầu sử dụng các giao dịch trung gian bằng đồng USD - cơ chế từ lâu giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động tài trợ thương mại toàn cầu.
Tuyên bố cho biết hai thống đốc nhất trí về “tầm quan trọng của việc mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ đối tác chiến lược thực chất giữa hai ngân hàng trung ương”, đồng thời khẳng định việc kết nối các ngân hàng Libya với CIPS sẽ “đơn giản hóa và tạo thuận lợi hơn cho các hoạt động chuyển tiền”.
Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhỏ và hạn chế thị trường phi chính thức
Ngoài thỏa thuận về hạ tầng thanh toán, hai bên còn thống nhất một số biện pháp nhằm đơn giản hóa các hoạt động thương mại hằng ngày.
Một trong những bước triển khai ban đầu là cho phép chuyển tiền trực tiếp sang Trung Quốc, đặc biệt nhằm giảm bớt trở ngại cho các thương nhân quy mô nhỏ vốn phải dựa vào một hành lang tài chính phức tạp và phần lớn mang tính phi chính thức.
Thỏa thuận cũng cho phép mở thư tín dụng trực tiếp thông qua các ngân hàng Trung Quốc. Đây là thay đổi đáng kể về nghiệp vụ, có thể giúp các nhà nhập khẩu Libya giảm chi phí và thời gian xử lý khi mua hàng hóa từ Trung Quốc.
Giới chức Libya cho biết các biện pháp này còn nhằm giảm sự phụ thuộc vào thị trường ngoại tệ phi chính thức, đưa các giao dịch vào khuôn khổ tuân thủ các tiêu chuẩn chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố, đồng thời cải thiện uy tín của ngành ngân hàng Libya - lĩnh vực từ lâu chịu sự giám sát chặt chẽ của các tổ chức tài chính quốc tế.
Phái đoàn ngân hàng Libya sẽ thăm Bắc Kinh
Để thúc đẩy quá trình triển khai, hai bên nhất trí sắp xếp chuyến thăm Bắc Kinh của một phái đoàn ngân hàng chính thức Libya, do Thống đốc Ngân hàng Trung ương dẫn đầu và có sự tham gia của lãnh đạo các ngân hàng thương mại nước này.
Theo tuyên bố, phái đoàn sẽ gặp đại diện các ngân hàng Trung Quốc “trong thời gian sớm nhất có thể”.
Chuyến thăm dự kiến đặt nền móng cho quan hệ hợp tác trực tiếp giữa các ngân hàng thương mại hai nước, đồng thời giúp các tổ chức tài chính Libya nghiên cứu kinh nghiệm của Trung Quốc trong lĩnh vực thanh toán điện tử và chuyển tiền trực tiếp – những lĩnh vực Bắc Kinh đã đầu tư mạnh trong hơn một thập niên qua.
Libya tham gia mạng lưới tài chính toàn cầu dựa trên đồng nhân dân tệ
Thỏa thuận đánh dấu một bước tiến đáng chú ý trong sự tham gia của Libya vào nỗ lực mở rộng vai trò quốc tế của đồng nhân dân tệ do Trung Quốc thúc đẩy.
CIPS, được xem là một phương án thay thế cho mạng lưới SWIFT trong các giao dịch bằng đồng nhân dân tệ, đã liên tục mở rộng phạm vi hoạt động tại châu Phi, Trung Đông và châu Á trong những năm gần đây.
Việc Libya tham gia hệ thống này sẽ bổ sung một nền kinh tế dầu mỏ Bắc Phi vào mạng lưới thanh toán bằng đồng nhân dân tệ. Tuy nhiên, quy mô giao dịch thực tế sẽ phụ thuộc vào tiến độ triển khai mà hai bên hiện chưa công bố.
Thỏa thuận được ký kết trong bối cảnh chính quyền Libya đang tìm cách hiện đại hóa hệ thống ngân hàng vốn còn phân mảnh và phụ thuộc nhiều vào tiền mặt - hệ quả kéo dài của nhiều năm bất ổn chính trị kể từ khi chính quyền Muammar Gaddafi sụp đổ năm 2011.