Thanh khoản toàn thị trường đạt hơn 26.512 tỷ đồng với hơn 1.183 triệu cổ phiếu đã giao dịch, tuy vẫn duy trì ở mức cao, song đã hạ nhiệt so với phiên trước đó. Điều này phản ánh tâm lý dè dặt của nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường thiếu vắng các chất xúc tác mới và vẫn đang theo dõi sát các diễn biến vĩ mô từ bên ngoài.
Đặc biệt, khi Việt Nam vẫn đang chờ hồi âm từ phía Hoa Kỳ sau cuộc tiếp xúc cấp cao liên quan đến chính sách thuế quan do Tổng thống Donald Trump đề xuất, giới phân tích nhận định rằng thị trường đang bước vào trạng thái phòng thủ. Trên cơ sở đó, Maybank Investment Bank (MSVN) đã xây dựng ba kịch bản chính cho TTCKVN trong tháng 4.
Kịch bản 1, nếu Hoa Kỳ hạ thuế quan cơ sở (30 - 35% thuế), VN-Index có thể đạt 1.230 điểm. Đây là kịch bản được đánh giá cao nhất về khả năng xảy ra. Trong tình huống Hoa Kỳ vẫn giữ thuế ở mức 30 - 35%, Việt Nam vẫn giữ được lợi thế cạnh tranh với các đối thủ FDI trong khu vực như Thái Lan, Indonesia, Bangladesh... Như vậy, TTCK có thể dao động trong vùng 1.200 - 1.250 điểm, với động lực đến từ các cổ phiếu có tính phòng thủ như VNM, FPT, MWG, TCB.
Kịch bản 2, nếu Hoa Kỳ giảm thuế về 20 - 25%, VN-Index có thể hướng tới 1.410 điểm. Đây là kịch bản tích cực, khi Việt Nam đang đẩy mạnh đàm phán thương mại, điển hình là chuyến thăm và gặp gỡ Đại diện Thương mại Hoa Kỳ của Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc. Theo đó, nếu Hoa Kỳ nới lỏng thuế xuống vùng 20 - 25%, dòng vốn FDI có thể phục hồi, thị trường sẽ lấy lại xu thế tăng trưởng bền vững. Mức mục tiêu cho VN-Index trong kịch bản này là 1.410 điểm, kỳ vọng mở rộng hơn nếu các yếu tố phi thuế quan được tháo gỡ.
Kịch bản 3, nếu đàm phán thất bại và Hoa Kỳ giữ nguyên mức thuế 46%, rủi ro rút vốn FDI sẽ tăng cao. Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển thị trường tài chính - bất động sản toàn cầu, khi Trung Quốc bị đánh thuế 145%, nguy cơ hàng hóa "đội lốt" Việt Nam để xuất sang Hoa Kỳ là rất lớn. Điều này có thể khiến Việt Nam bị trừng phạt nếu không kiểm soát tốt gian lận xuất xứ. Trong trường hợp xấu nhất, chỉ số có thể lùi về vùng 1.000 điểm, tương ứng P/E 10 lần - vùng đáy từng xuất hiện 5 lần kể từ khủng hoảng 2008.
Trong khi đó, theo phân tích kỹ thuật chiều 14/4, VN-Index đang test vùng kháng cự mạnh 1.220 - 1.240 điểm (Fibonacci Projection 23,6%). Mặc dù có tín hiệu mua trở lại, nhưng thanh khoản sụt nhẹ cho thấy tâm lý vẫn phân vân. Bên cạnh đó, HNX-Index bám sát vùng 210 - 215 điểm, như vậy khả năng vượt kháng cự vẫn còn nếu lực mua được duy trì.
Dù thị trường hồi phục, TS Nguyễn Trí Hiếu cảnh báo: "Việt Nam đang xuất siêu hơn 100 tỷ USD sang Hoa Kỳ, con số này khiến đối tác đặt dấu hỏi lớn. Nếu không kiểm soát tốt hàng Trung Quốc “lách thuế”, hệ lụy có thể sâu sắc hơn cả thương mại, lan sang tiền tệ và đầu tư".
Tuy nhiên, chuyên gia Hiếu vẫn có cái nhìn lạc quan: “Việt Nam có lợi thế là một nền kinh tế xuất khẩu đang phát triển, có thể đàm phán sòng phẳng với Hoa Kỳ nếu chủ động minh bạch và kiểm soát tốt gian lận thương mại”.
Chuyên gia Hiếu cũng cho rằng, 90 ngày hoãn áp thuế là "khoảng thời gian vàng" để Việt Nam hành động. TP Hồ Chí Minh, trung tâm tài chính lớn nhất cả nước cần khẩn trương xây dựng nhiều kịch bản ứng phó A, B, C, không chỉ lo cho thương mại mà còn bảo vệ mục tiêu hình thành Trung tâm tài chính quốc tế.
“Khủng hoảng luôn song hành cùng cơ hội. Đây là lúc chúng ta cần chủ động hơn bao giờ hết. Nếu xử lý tốt, Việt Nam không chỉ tránh được rủi ro mà còn vươn lên mạnh mẽ hơn”, ông Hiếu khẳng định.
