Thành viên SBU Ukraine đứng gác gần một xuồng không người lái SeaBaby tại một địa điểm không xác định ở Ukraine. Ảnh: Global Images Ukraine
Ukraine đang tiếp tục mở rộng khả năng tác chiến bằng thiết bị bay không người lái (UAV) khi biến xuồng không người lái Sea Baby - loại phương tiện từng góp phần đẩy Hạm đội Biển Đen của Nga khỏi khu vực phía Tây Biển Đen - thành bệ phóng cho các UAV góc nhìn thứ nhất (FPV), giúp mở rộng đáng kể tầm tấn công vượt ra ngoài khu vực ven biển.
Theo các nguồn tin được Forbes dẫn lại, phiên bản nâng cấp của Sea Baby do Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) phát triển có thể mang theo từ 6-8 UAV FPV trong các khoang chứa hai bên thân tàu, cùng với rocket nhiệt áp Shmel. Các khoang này sẽ tự động mở khi phương tiện tiếp cận mục tiêu để triển khai UAV tấn công.
Theo trang Defense News, giới chức Ukraine cho rằng các xuồng tự hành có thể tiếp cận gần các vị trí quân sự của Nga hơn so với các bệ phóng trên bộ. Sea Baby được cho là có tầm hoạt động khoảng 1.500 km với tải trọng 2 tấn. Một số UAV mang theo sử dụng cáp quang để điều khiển, giúp chúng không bị ảnh hưởng bởi các biện pháp gây nhiễu điện tử - vốn là một trong những phương thức đối phó hiệu quả nhất đối với UAV FPV thông thường.
Không chỉ trên biển, Ukraine đang tìm cách biến hầu hết các nền tảng tác chiến thành bệ phóng UAV FPV. Trước đó, các xuồng không người lái mang UAV điều khiển bằng cáp quang đã được sử dụng trong các cuộc tấn công nhằm vào cảng Tuapse và Novorossiysk của Nga. Một số doanh nghiệp quốc phòng Ukraine cũng phát triển robot mặt đất có khả năng phóng UAV, trong khi cả Nga và Ukraine đều từng thử nghiệm sử dụng khí cầu mang UAV.
Theo Chuẩn tướng Ivan Lukashevych của SBU, Ukraine là quốc gia đầu tiên phát triển hình thức tác chiến hải quân kiểu mới này và vẫn đang tiếp tục hoàn thiện công nghệ.
Hiện Ukraine sở hữu hai dòng xuồng không người lái chính. Sea Baby do SBU phát triển và vận hành, trong khi Magura do công ty Uforce chế tạo cho Cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR). Sea Baby chủ yếu được điều khiển từ trạm mặt đất nhưng được tích hợp hệ thống hỗ trợ bằng trí tuệ nhân tạo (AI), cho phép tự động dẫn đường và tấn công khi liên lạc bị gây nhiễu - yêu cầu được hình thành từ môi trường tác chiến điện tử dày đặc trên Biển Đen.
Công nghệ này hiện cũng thu hút sự quan tâm của Mỹ. Trong cuộc tập trận Balikatan 2026 ngoài khơi Philippines, lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã lần đầu sử dụng xuồng Magura của Ukraine để đánh chìm một tàu mục tiêu, đánh dấu lần đầu tiên loại phương tiện này được triển khai tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Theo giới phân tích, những xuồng không người lái giá thành chỉ vài trăm nghìn USD nhưng có thể mang theo nhiều UAV tấn công là loại vũ khí phù hợp với yêu cầu tác chiến phân tán mà quân đội Mỹ đang hướng tới trong kịch bản xung đột tiềm tàng tại Thái Bình Dương.
Ông Oleg Roginsky, Giám đốc điều hành Uforce, cho biết công ty đang đàm phán với nhiều khách hàng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và cân nhắc xây dựng ít nhất hai cơ sở sản xuất trong khu vực. Ukraine từng cấm xuất khẩu vũ khí từ năm 2022 để ưu tiên nhu cầu trong nước và chỉ bắt đầu nới lỏng chính sách này từ năm 2025.
Theo Viện Hải quân Mỹ (USNI), kể từ năm 2022, các xuồng không người lái của Ukraine đã đánh chìm hoặc làm hư hại khoảng một chục tàu chiến Nga, buộc Hạm đội Biển Đen phải chuyển phần lớn hoạt động về căn cứ Novorossiysk.
Lầu Năm Góc hiện cũng đang nghiên cứu những kinh nghiệm từ Ukraine. Hải quân Mỹ đặt mục tiêu triển khai hàng nghìn xuồng không người lái cỡ nhỏ trên khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vào năm 2030.
Trong một báo cáo công bố năm ngoái, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) khuyến nghị quân đội Mỹ học hỏi mô hình phát triển và mua sắm vũ khí của Ukraine, cho rằng các sáng kiến quốc phòng của Kiev đã được kiểm chứng trực tiếp trên chiến trường.
Ukraine cũng tiếp tục mở rộng khả năng tác chiến dưới nước. Tháng 12/2025, SBU tuyên bố thiết bị không người lái lặn Sub Sea Baby đã tấn công một tàu ngầm lớp Kilo cải tiến của Nga tại cảng Novorossiysk. Dù Nga bác bỏ thông tin này, các hình ảnh vệ tinh sau đó cho thấy cầu cảng xuất hiện một hố lớn và con tàu ngầm được cho là B-271 Kolpino vẫn nằm bất động nhiều tuần sau vụ tấn công.
Không chỉ Mỹ, NATO cũng bắt đầu học hỏi kinh nghiệm từ Ukraine. Trong cuộc diễn tập xuồng không người lái REPMUS tổ chức tại Bồ Đào Nha năm ngoái, Hải quân Ukraine lần đầu đảm nhiệm vai trò lực lượng đối kháng và đã giành chiến thắng trong cả năm kịch bản diễn tập trước lực lượng của NATO.