Lãnh đạo Ukraine – Mỹ nảy sinh nhiều bất đồng
Gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky đã xảy ra bất đồng khi ông chủ Nhà Trắng ngăn chặn các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga, đồng thời đạt được một thỏa thuận về dầu diesel với Moskva.
Theo Điện Kremlin, Tổng thống Putin đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Donald Trump ngày 9/10. Hai bên dành nhiều thời gian trao đổi về triển vọng giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine. Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày 9/10 tuyên bố Nga đã đồng ý cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và quốc tế. Trong khi đó, Nga thông báo dỡ bỏ một phần lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel, cho phép xuất khẩu 500.000 tấn dầu diesel ra thị trường quốc tế.
Những động thái trên làm dấy lên lo ngại tại Ukraine và châu Âu rằng Nhà Trắng đang nghiêng về phía Nga. Ngày 18/10, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump viết rằng ông đang trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine và đã đạt được "những tiến bộ lớn". Tuy nhiên theo ông, Tổng thống Zelensky “chẳng hề muốn chấm dứt cuộc chiến này, và có lẽ chưa bao giờ thực sự muốn như vậy".
Cùng ngày 18/10, Tổng thống Zelensky lên tiếng cho rằng các hành động của Mỹ như ký thỏa thuận nhập khẩu dầu diesel của Nga và bãi bỏ một số biện pháp trừng phạt Nga… sẽ gây tổn hại cho Ukraine.
Tổng thống Zelensky chia sẻ với đài truyền hình NBC của Mỹ rằng việc Washington chính thức ủng hộ Moskva sẽ là "sai lầm lịch sử", đồng thời bày tỏ hy vọng ông Trump thay đổi các quyết định. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ukraine cũng nhấn mạnh rằng bản thân cảm thấy "biết ơn" vì Mỹ đã nối lại hoạt động chia sẻ thông tin tình báo, sau một khoảng thời gian gián đoạn từng khiến Ukraine trở nên dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công bằng tên lửa từ phía Nga.
Nỗ lực do Mỹ dẫn đầu nhằm chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine đến nay vẫn chưa tạo ra bước đột phá nào. Trong quá khứ, Tổng thống Trump từng tỏ ra thất vọng với cả ông Zelensky lẫn nhà lãnh đạo Nga Putin bởi họ không đạt được tiến triển.
Trong một diễn biến khác, Tổng thống Zelensky ngày 23/10 xác nhận các nhà đàm phán hòa bình từ Ukraine, Nga và Mỹ đã nhất trí tổ chức cuộc họp cấp kỹ thuật vào nửa đầu tháng 11 tại Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất - UAE), đồng thời bày tỏ hy vọng sau đó sẽ diễn ra cuộc gặp giữa ông với hai người đồng cấp Vladimir Putin và Donald Trump. Nhà lãnh đạo Ukraine cũng nêu bật tầm quan trọng của việc tiếp tục các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được lệnh ngừng bắn và chấm dứt cuộc chiến đã bước sang năm thứ 5, đồng thời cho rằng châu Âu cũng nên được phép tham gia tiến trình đàm phán.
Cũng trong ngày 23/10, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov thông báo cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ sẽ được nối lại tại Abu Dhabi vào khoảng nửa đầu tháng 11. Theo ông Peskov, cuộc đàm phán sẽ tập trung vào vấn đề an ninh cho cả Nga và Ukraine.
Về tình hình chiến trường, Bộ Tư lệnh quân đội Ukraine ngày 23/10 cam kết sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn tại thành phố Oleshky, thuộc tỉnh miền Đông Kherson, bắt đầu từ 1h00 GMT ngày 27/10 (8 giờ cùng ngày theo giờ Hà Nội). Trước đó vài giờ, Tổng Tham mưu trưởng Các lực lượng vũ trang Nga Valery Gerasimov thông báo quân đội nước này sẽ bắt đầu thực thi lệnh ngừng bắn tại Oleshky từ ngày 27/10 để triển khai chiến dịch nhân đạo. Nga và Ukraine đạt được thỏa thuận ngừng bắn cục bộ tại Oleshky thông qua sự hỗ trợ của Đệ nhất Phu nhân Mỹ Melania Trump. Theo thỏa thuận, hai bên nhất trí tạm dừng mọi hoạt động quân sự tại khu vực tiền tuyến này để tiếp tế khẩn cấp lương thực, vật tư y tế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc sơ tán người dân, đặc biệt là người cao tuổi, qua hành lang an toàn đã được chỉ định.
Pháp tăng cường biện pháp an ninh
Nước Pháp đang chuẩn bị đối mặt với các cuộc biểu tình mới, sau khi tình trạng bạo loạn đường phố tồi tệ nhất trong nhiều năm bùng phát bên lề các cuộc biểu tình cách đây một tuần. Tổng thống Emmanuel Macron đang nỗ lực giành lại thế chủ động và khôi phục trật tự.
Pháp đã lên kế hoạch triển khai khoảng 70.000 cảnh sát trên khắp cả nước vào ngày 24/10, trong bối cảnh chính phủ tìm cách ngăn chặn tình trạng bất ổn lan rộng. Các bảo tàng lớn, bao gồm Bảo tàng Louvre, Bảo tàng Orsay, Bảo tàng Picasso và Grand Palais đều đóng cửa vào ngày 23/10.
Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez trước đó một ngày xác nhận rằng lực lượng an ninh sẽ bao gồm cả các đơn vị tinh nhuệ vốn thường được huy động cho chiến dịch chống khủng bố và giải cứu con tin. “Đây không phải là biểu tình ôn hòa, thân thiện. Chúng tôi đã sẵn sàng để hành động cứng rắn vào ngày mai và sẽ không dung thứ cho bất kỳ hành vi nào”, ông Nunez phát biểu với phóng viên sau cuộc họp giữa các bộ trưởng và quan chức cấp cao dưới sự chủ trì của Tổng thống Emmanuel Macron.
Tổng thống Macron ngày 22/10 chủ trì cuộc họp khẩn cấp về an ninh với sự tham gia của Thủ tướng Sébastien Lecornu, các bộ trưởng liên quan và toàn bộ cơ quan tình báo, nhằm rà soát những bất cập trong công tác dự báo, phòng ngừa và ứng phó với tình trạng bạo lực xảy ra bên lề các cuộc tuần hành ngày 17/10, đồng thời sẵn sàng phương án bảo đảm trật tự trong những ngày tới.
Tổng thống Emmanuel Macron trước đó thừa nhận những hạn chế trong công tác ứng phó. Chính phủ cam kết khôi phục trật tự công cộng, đồng thời triển khai các biện pháp hỗ trợ những cơ sở kinh doanh bị thiệt hại.
Bên cạnh đó, ông Lecornu nhận định rằng việc triển khai lực lượng an ninh trong các cuộc biểu tình trước đó còn thiếu tính chủ động và cơ động. Chính phủ Pháp đang phối hợp với các cơ quan chức năng để chuẩn bị phương án ứng phó, bảo vệ người dân và tài sản, đồng thời nhanh chóng lập lại trật tự nếu xảy ra các vụ việc gây rối.
Các cuộc biểu tình diễn ra vào thời điểm then chốt đối với nước Pháp, chỉ sáu tháng trước cuộc bầu cử nhằm chọn người kế nhiệm ông Macron.
Theo Bộ trưởng Tư pháp Gérald Darmanin, hơn 2.500 người đã bị tạm giữ liên quan đến bạo lực, trong đó 67 người đã bị phạt tù. Các tòa án Pháp đã nhanh chóng đưa ra phán quyết, bao gồm cả lệnh phạt tù, trong quá trình xét xử nhanh đối với các bị cáo bị buộc tội liên quan đến các cuộc bạo loạn nổ ra bên lề các cuộc biểu tình vào cuối tuần.
Giao tranh Houthi – Saudi Arabia chưa có dấu hiệu hạ nhiệt
Ngày 21/10, lực lượng Houthi tại Yemen cho biết đã tấn công một căn cứ của Saudi Arabia ở thành phố Aden của Yemen. Đây là đợt tấn công thứ ba của Houthi trong vòng 1 tuần nhằm vào mục tiêu được Saudi Arabia hậu thuẫn ở thành phố đặt trụ sở của Chính phủ Yemen.
Giao tranh giữa Houthi và Chính phủ Yemen được Saudi Arabia hậu thuẫn gia tăng sau khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài nhiều năm đổ vỡ. Do liên tục hứng chịu các cuộc tấn công từ lực lượng Houthi tại Yemen kết hợp với lo ngại an ninh, Saudi Arabia đã hoãn tổ chức Hội nghị Sáng kiến Đầu tư Tương lai lần thứ 10 dự kiến diễn ra tại thủ đô Riyadh từ ngày 26 - 29/10, sang năm 2027. Sự kiện thường niên được ví như “Davos sa mạc” đóng vai trò quảng bá các kế hoạch đầu tư đầy tham vọng của Riyadh, nhằm thu hút nguồn vốn phục vụ chiến lược đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào dầu mỏ và thúc đẩy phát triển du lịch, thể thao, công nghệ.
Lực lượng Houthi đã tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở quân sự, năng lượng và hạ tầng dân sự của Saudi Arab, trong đó có vụ không kích sân bay quốc tế Quốc vương Khalid tại Riyadh ngày 10/10 khiến ít nhất 13 người thiệt mạng và hơn 300 người bị thương.
Trong bối cảnh căng thẳng giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi tại Yemen tiếp tục leo thang, cộng đồng quốc tế tiếp tục bày tỏ quan ngại về tình hình, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tìm kiếm giải pháp chính trị và bảo vệ người dân thường.
Ngày 22/10, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty kêu gọi các bên tìm kiếm mọi hướng đi nhằm đạt được giải pháp chính trị cho xung đột giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi tại Yemen. Cùng ngày, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres lên án các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào các mục tiêu dân sự tại Saudi Arabia, gọi đây là những hành động “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.
Nguy cơ Mỹ, Israel nối lại tấn công Iran
Tuần qua, nhiều kênh truyền thông đưa tin rằng Mỹ và Israel đang cân nhắc phương án leo thang cuộc chiến nhằm vào Iran sau bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 và bầu cử tại Israel vào ngày 27/10.
Lần gần nhất Mỹ tấn công nhằm vào Iran là đầu tháng 9. Tuy nhiên, sau khi các cuộc bầu cử kết thúc, ông Trump có thể ít bị ràng buộc hơn về mặt chính trị. Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã vận động tranh cử với cương lĩnh hướng tới mục tiêu thay đổi chế độ tại Iran.
Dẫn lời các quan chức cấp cao Nhà Trắng, tờ New York Times ngày 21/10 đưa tin rằng Mỹ và Israel đã "xây dựng kế hoạch cụ thể" cho "chiến dịch ngắn nhưng cường độ cao" tại Iran, nhắm vào các mục tiêu như cơ sở hạt nhân, hạ tầng năng lượng cùng kho tên lửa và thiết bị bay không người lái của quốc gia này.
Một quan chức chia sẻ với tờ New York Times rằng mục tiêu đặt ra là làm suy yếu nền kinh tế Iran và buộc Tehran phải đưa ra "nhượng bộ ngoại giao", trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột vẫn hoàn toàn bế tắc.
Đầu tháng 10, Axios đưa tin rằng Lầu Năm Góc đã chỉ đạo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) "hoàn tất công tác chuẩn bị để nối lại các hoạt động tác chiến quy mô lớn ở Iran". Hiện có hai nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ hiện diện trên Biển Arab, và nhóm thứ ba dự kiến sẽ đến nơi vào cuối tháng 11.
Ngày 19/10, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã thự chiện chuyến thăm không báo trước tới Israel và thảo luận với Thủ tướng Benjamin Netanyahu về Iran.
Tuy nhiên, khả năng Mỹ cùng Israel nối lại chiến dịch nhằm vào Iran vẫn chưa chắc chắn. Thủ tướng Netanyahu từng chia sẻ không có ý định tấn công Iran trước cuộc bầu cử, trong khi Tổng thống Trump cũng ra tuyên bố tương tự khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ sẽ diễn ra ngày 3/11 tới.
