Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un trong cuộc gặp riêng tại Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều năm 2019. Ảnh: AFP/TTXVN (Không được khai thác, chia sẻ bởi bên thứ ba).
Dẫn lời các quan chức nắm rõ vấn đề, truyền thông Mỹ cho biết ông Trump đã thảo luận riêng về việc tổ chức một cuộc gặp trực tiếp với nhà lãnh đạo Kim Jong-un trong chuyến công du châu Á sắp tới của Tổng thống. Cuộc gặp có thể diễn ra vào tháng 11, khi các nhà lãnh đạo thế giới quy tụ tại Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở Thâm Quyến, Trung Quốc.
Mặc dù chưa có kế hoạch chính thức nào được triển khai, nhưng mong muốn của Tổng thống Trump về một cuộc gặp quan trọng khác với nhà lãnh đạo Triều Tiên cho thấy ông đang rất muốn đạt được một thành tựu đối ngoại mang tính dấu ấn, trong bối cảnh chiến thắng tại Iran vẫn còn là điều xa vời. Hầu hết các tổng thống đều từ chối gặp ông Kim Jong-un nếu không có các điều kiện tiên quyết.
Trong khi ông Trump coi cuộc gặp trực tiếp này là cơ hội để nối lại đối thoại với Triều Tiên, các nhà phân tích và một số quan chức Mỹ lại không kỳ vọng sẽ có nhiều tiến triển. Giới phân tích đánh giá Triều Tiên hiện nắm giữ kho vũ khí hạt nhân ngày càng mạnh và có khả năng tấn công Mỹ cao hơn so với thời điểm diễn ra ba cuộc gặp thượng đỉnh trước đó giữa hai nhà lãnh đạo.
Seoul ủng hộ việc tăng cường tương tác giữa Washington và Bình Nhưỡng với hy vọng thúc đẩy sự ổn định trong khu vực. Tuy nhiên, các nhà phân tích và quan chức Mỹ cho rằng một thỏa thuận tồi có thể gây tổn hại đến mối quan hệ với các đồng minh trong khu vực, chẳng hạn như Hàn Quốc.
“Động thái này lại tiếp tục nhượng bộ Bình Nhưỡng, dựa trên nhận định sai lầm rằng mối quan hệ cá nhân thực sự có thể giúp đạt được các mục tiêu chính sách đối ngoại của Mỹ”, ông Bruce Klingner, cựu quan chức cấp cao của Cục Tình báo Trung ương (CIA) chuyên trách khu vực Triều Tiên, nhận định.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết hai nhà lãnh đạo sẽ gặp nhau vào thời điểm thích hợp. Phái đoàn Triều Tiên tại Liên hợp quốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước đề nghị bình luận về vấn đề này.
Tổng thống Trump từng có ý định gặp nhà lãnh đạo Kim Jong-un trong chuyến công du châu Á vào năm ngoái. Khi đang ở trên chuyên cơ Không lực Một, ông đã đề nghị các phóng viên “phát đi thông điệp” về mong muốn có một cuộc trò chuyện với nhà lãnh đạo Triều Tiên.
Theo các quan chức Mỹ, Bình Nhưỡng đã kín đáo phát tín hiệu sẵn sàng, nhưng công tác hậu cần lại quá phức tạp để có thể sắp xếp trong thời gian ngắn. Sau đó, ông Trump cho rằng một cuộc gặp thượng đỉnh như vậy có thể sẽ làm lu mờ cuộc gặp đã được lên kế hoạch giữa ông và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc.
“Có lẽ sẽ là thiếu tôn trọng”, ông Trump chia sẻ với các phóng viên sau cuộc thảo luận kéo dài 100 phút với ông Tập Cận Bình. “Tôi sẽ quay lại gặp ông Kim Jong-un sau, với sự tôn trọng dành cho ông ấy”.
Ngày 15/8, Tổng thống Trump đã đăng tải trên mạng xã hội thông báo về việc thu hẹp quy mô một cuộc tập trận chung giữa Mỹ và Hàn Quốc, một phần là do "mối quan hệ rất tốt đẹp giữa tôi và ông Kim Jong-un".
Động thái này tương tự như các biện pháp cắt giảm quy mô tập trận trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, vốn nhằm mục đích giảm bớt căng thẳng giữa Washington và Bình Nhưỡng trước thềm ba cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo để thảo luận về vấn đề hạt nhân.
Ngày hôm sau, ông Trump chia sẻ với các phóng viên rằng quyết định của ông xuất phát từ việc Hàn Quốc không hỗ trợ Mỹ trong nỗ lực khai thông eo biển Hormuz. Tổng thống Trump cũng xác nhận rằng lãnh đạo Triều Tiên đã có phản hồi trước những đề nghị của ông, mặc dù không tiết lộ thêm chi tiết.
"Ông ấy đã thể hiện rõ mong muốn được gặp lại ông Kim Jong-un. Các cuộc tập trận này mang lại cho ông ấy cơ hội thực hiện một hành động cụ thể nhằm chứng minh với ông Kim Jong-un rằng ông thực sự nghiêm túc về việc tổ chức cuộc gặp", Victor Cha, chuyên gia về Triều Tiên tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định.
Trong một tuyên bố, Đại sứ quán Hàn Quốc tại Mỹ bày tỏ hy vọng rằng "mối quan hệ hữu nghị" giữa hai nhà lãnh đạo sẽ dẫn đến những "cuộc đối thoại thực chất" và thúc đẩy sự ổn định trên Bán đảo Triều Tiên.
Ngày 18/8, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đã tái khẳng định lời kêu gọi về sự độc lập hoàn toàn về quân sự đối với Mỹ, quốc gia hiện duy trì bộ chỉ huy chung để bảo vệ đồng minh trước các mối đe dọa từ Triều Tiên, đồng thời thúc đẩy việc đẩy nhanh tiến độ sở hữu tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân. Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị sẽ có chuyến thăm Seoul trong tuần này. Đây là chuyến thăm chính thức đầu tiên của ông tới Hàn Quốc sau 5 năm.
Các chuyên gia độc lập về kiểm soát vũ khí ước tính Triều Tiên có thể đã chế tạo được 60 đầu đạn hạt nhân và sở hữu đủ vật liệu phân hạch để sản xuất thêm tới 90 đầu đạn nữa.
Ông Jeffrey Lewis, chuyên gia về chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng tại Trung tâm Hợp tác Quốc tế và An ninh thuộc Đại học Stanford, cho biết những con số này được đưa ra lần đầu cách đây gần một thập kỷ và hiện có lẽ đã thấp hơn nhiều so với thực tế.
"Kho vũ khí của Triều Tiên vào thời điểm này có thể lên tới hơn một trăm đầu đạn, dựa trên hàng trăm bệ phóng tên lửa mà nước này đã phô diễn cùng lượng plutoni và urani làm giàu cao ngày càng tăng được sản xuất hằng năm", ông Lewis nhận định.
Hồi tháng 3, cộng đồng tình báo Mỹ đã đánh giá trong báo cáo thường niên về các mối đe dọa rằng "Triều Tiên vẫn cam kết mở rộng các chương trình vũ khí chiến lược, bao gồm tên lửa và đầu đạn hạt nhân, cũng như củng cố năng lực răn đe của mình".