Cuộc đua bước vào giai đoạn quyết định
Theo euronews.com ngày 23/10, quy trình bầu chọn người đứng đầu LHQ đang mở ra cục diện mới khi số ứng viên tiếp tục tăng. Tuần trước, cuộc thăm dò ý kiến không chính thức trong Hội đồng Bảo an cho thấy bà Rebeca Grynspan, cựu Phó Tổng thống Costa Rica, dẫn trước sít sao hai đối thủ gần nhất.
Đó là cựu Ngoại trưởng Guyana Carolyn Rodrigues-Birkett và ông Rafael Grossi, người Argentina, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Tuy nhiên, sau khi xuất hiện hai phiếu phản đối, Hội đồng Bảo an khởi động lại quy trình, mở cửa cho các ứng viên mới.
Danh sách tranh cử hiện còn có cựu Ngoại trưởng Ecuador Maria Fernanda Espinosa, cựu Tổng thống Senegal Macky Sall, cựu Phó Tổng thư ký LHQ Olara Otunnu của Uganda và nhà ngoại giao Ecuador Ivonne A-Baki.
Theo quy định, người thắng cử cần ít nhất 9 phiếu thuận trong Hội đồng Bảo an gồm 15 thành viên và không gặp phiếu phản đối của bất kỳ thành viên thường trực nào trong 5 nước Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc và Nga.
Hội đồng có thời hạn đến cuối tháng 12 để chọn người kế nhiệm Tổng thư ký đương nhiệm Antonio Guterres, trước khi Đại hội đồng LHQ phê chuẩn. Viễn cảnh một nữ Tổng thư ký LHQ, điều chưa từng diễn ra trong hơn 80 năm tồn tại của tổ chức, đang khiến cuộc đua thu hút ngày càng nhiều sự chú ý.
Lana Nusseibeh: Gương mặt mới đầy kinh nghiệm
Sự xuất hiện của bà Lana Nusseibeh làm cuộc đua trở nên sôi động hơn. Nhà ngoại giao 48 tuổi này lớn lên giữa Abu Dhabi và Anh, trong một gia đình có nhiều nhân vật chính trị nổi tiếng. Bà từng giữ chức Đại sứ UAE tại LHQ, góp phần nâng cao vị thế của UAE và dẫn dắt chiến dịch giúp nước này giành một ghế trong Hội đồng Bảo an. Bà nổi tiếng với phong cách “ngoại giao thầm lặng” và linh hoạt trong các nỗ lực vì hòa bình. Theo bà Nusseibeh, một số quốc gia đã tiếp cận và kêu gọi bà ra tranh cử trong kỳ họp Đại hội đồng LHQ vừa qua.
Khi tuyên bố tranh cử, bà Nusseibeh nói: “Tôi đã dành phần lớn cuộc đời nghề nghiệp của mình làm việc trong và xung quanh LHQ, và tôi đã tận mắt chứng kiến những gì mà ngoại giao kiên quyết có thể đạt được”.
Tầm nhìn của bà đặt hòa bình và an ninh làm trọng tâm, cam kết thực hiện đầy đủ các mục tiêu về phát triển và nhân quyền, đồng thời cải cách tổ chức theo hướng tập trung vào kết quả. Bà Nusseibeh khẳng định: “Tôi ứng cử chức Tổng thư ký lHQ vì tôi tin rằng đây là thời điểm cần hành động khẩn trương hơn”. Bà cũng nhấn mạnh mong muốn “thẳng thắn trao đổi với mọi chính phủ và không chịu sự chi phối của bất kỳ chính phủ nào”.
Thành tích tại Hội đồng Bảo an là điểm nhấn trong hồ sơ của bà Nusseibeh. Trong nhiệm kỳ 2022-2023 của UAE, bà đã thúc đẩy thông qua Nghị quyết 2720, mở đường đưa viện trợ nhân đạo vào Gaza.
Bà Nusseibeh, người nói được tiếng Do Thái, cho biết bà đã giành sự ủng hộ cho nghị quyết bằng cách tổ chức cho các thành viên Hội đồng Bảo an thăm cửa khẩu Rafah. Nếu đắc cử, bà sẽ trở thành người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo LHQ kể từ năm 1945 và là Tổng thư ký LHQ thứ hai đến từ thế giới Arab, sau ông Boutros Boutros-Ghali của Ai Cập. Hôm 21/10, bà Nusseibeh nói: “Tôi nghĩ sẽ thật tuyệt nếu Tổng thư ký tiếp theo là một phụ nữ, nhưng tôi không tranh cử vì tôi là phụ nữ”.
Rebeca Grynspan giữ lợi thế dẫn đầu
Bà Rebeca Grynspan bước vào chặng cuối với vị trí dẫn đầu nhưng phải đối mặt nhiều thách thức. Bà Grynspan, 70 tuổi, hiện là Tổng thư ký Ủy ban Thương mại và Phát triển LHQ (UNCTAD). Bà sinh ra trong một gia đình Do Thái rời khỏi Ba Lan trước Thế chiến II, còn ông bà nội của bà thiệt mạng trong thảm họa Holocaust.
Trả lời phỏng vấn Euronews.com hồi tháng 5, bà Grynspan nói: “Tôi biết chính xác chiến tranh lấy đi những gì và hòa bình cho phép làm được những gì”. Bà cũng đồng tình với lời chỉ trích “mang tính xây dựng” của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng LHQ có tiềm năng rất lớn nhưng chưa phát huy hết, và một LHQ cải cách có thể tạo ra khác biệt.
Bà Grynspan coi sự lựa chọn giữa hợp tác và phân mảnh là vấn đề cốt lõi của thế giới đa cực. Theo bà, thế giới đa cực có chủ nghĩa đa phương sẽ mang lại thịnh vượng và hợp tác, còn thiếu chủ nghĩa đa phương sẽ dẫn tới phân mảnh, bất ổn và xung đột.
Bà Grynspan cũng ca ngợi những đột phá trong công nghệ, trí tuệ nhân tạo, y học và khoa học, có thể giúp hàng triệu người thoát nghèo đói. Bà nhận định: “Xung đột trên thế giới đang gia tăng. Niềm tin giữa các quốc gia, cũng như trong hệ thống đa phương, đang giảm sút. Và thời gian thì đang cạn dần”. Bà Grynspan kết luận rằng đây là thời điểm phải đưa hợp tác, đoàn kết và các nguyên tắc của Hiến chương LHQ trở lại trung tâm chương trình nghị sự.
