Hình ảnh từ vệ tinh Terra của NASA về eo biển Hormuz (trái). Ảnh: The Gulf News/TTXVN
Trong các phát biểu và bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X, theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 29/3, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cho biết theo thỏa thuận, mỗi ngày sẽ có hai tàu Pakistan đi qua Eo biển Hormuz.
Thỏa thuận được xem là bước đi giảm leo thang
Ông Dar nói rằng quyết định của Iran là một “cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng” và là “dấu hiệu báo trước của hòa bình”.
Ngoại trưởng Pakistan tuyên bố: “Thông báo tích cực này đánh dấu một bước tiến có ý nghĩa hướng tới hòa bình và sẽ củng cố các nỗ lực chung của chúng ta theo hướng đó”.
Ông Dar cũng cho biết động thái này sẽ góp phần mang lại ổn định cho khu vực và hỗ trợ các nỗ lực rộng lớn hơn nhằm giảm căng thẳng.
Ông Dar nhấn mạnh thêm rằng “đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin như vậy là con đường duy nhất phía trước”.
Trong những tuần gần đây, Iran đã cho phép một số tàu có liên hệ với Pakistan đi qua.
Thỏa thuận mới mở rộng cơ chế này, cho phép thêm nhiều tàu treo cờ Pakistan đi qua một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới.
Pakistan làm trung gian giữa Mỹ và Iran
Pakistan đã đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran.
Vai trò trung gian của Pakistan không chỉ được đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff xác nhận mà sự xác nhận còn đến từ bên thứ ba.
Vào ngày 27/3, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, xác nhận rằng các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran đã được nối lại thông qua các bên trung gian, bao gồm Pakistan, với sự tích cực hỗ trợ của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc tạo điều kiện liên lạc.
Tuy nhiên, ông Fidan cho biết cả hai bên đã thay đổi lập trường so với các cuộc đàm phán trước khi chiến tranh giữa Mỹ-Israel và Iran bùng nổ vào hôm 28/2, đặc biệt sau những thiệt hại bên trong Iran.
“Luôn có một lập trường mở đầu trong đàm phán”, ông Fidan nói, đồng thời cho rằng các yêu cầu ban đầu thường được đặt ở mức cao nhưng có thể điều chỉnh nếu cả hai bên thể hiện thiện chí thực sự.
Dù các cuộc đối thoại vẫn đang diễn ra, ông Fidan cho rằng vẫn tồn tại sự thiếu tin tưởng sâu sắc, đặc biệt từ phía Iran, do các thất bại ngoại giao trước đây.
Tầm quan trọng của Eo biển Hormuz
Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33km (21 dặm) giữa Iran và Oman, bình thường xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, khiến mọi gián đoạn tại đây đều có ý nghĩa lớn đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.
Hai tuyến hàng hải của Eo biển Hormuz, mỗi tuyến chỉ rộng khoảng 3,2km (2 dặm), buộc những tàu chở dầu lớn nhất thế giới phải đi qua một trong những hành lang vận tải biển dễ dự đoán và dễ tổn thương nhất trong thương mại quốc tế.
Bình thường, khoảng 20 triệu thùng dầu đi qua Eo biển Hormuz mỗi ngày, nhưng kể từ khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz vào ngày 2/3, không cho phép Mỹ hoặc các quốc gia tham gia các cuộc tấn công gần đây vào Iran đi qua tuyến hàng hải quan trọng này, hoạt động giao thông thương mại gần như biến mất.
