UAV Arash-3 được công bố dù không đi kèm thông số kỹ thuật chi tiết, nhưng thông tin sơ bộ cho thấy nó có trọng lượng đầu đạn tăng gấp đôi, đồng thời được trang bị hệ thống dẫn đường cải tiến không phụ thuộc vào GPS cùng công nghệ hỗ trợ nhắm mục tiêu bằng trí tuệ nhân tạo (AI).
Hình ảnh về phiên bản nâng cấp này được tiết lộ trong chuyến thăm của Tổng tư lệnh quân đội, Thiếu tướng Amir Hatami, tới một cơ sở sản xuất UAV ngầm.
Theo Press TV (Iran), những hình ảnh được công bố ngày 22/10 cho thấy các UAV Arash đã sẵn sàng đưa vào sản xuất, phản ánh sự chú trọng không ngừng của Iran vào năng lực chế tạo trong nước, mở rộng kho dự trữ UAV và phát triển các hệ thống không người lái ngày càng đa dạng.
Cải tiến đáng kể nhất là việc tăng trọng lượng đầu đạn, từ 50 kg ở phiên bản trước lên 100 kg trong mẫu nâng cấp. Cấu hình mới cũng bao gồm các cải tiến về độ chính xác khi nhắm mục tiêu, hệ thống dẫn đường, cùng thành phần các chất gây nổ. Một chuyên gia quân sự nhận định rằng những thay đổi tổng hợp này có thể làm tăng mức độ thiệt hại đối với mục tiêu bị đánh trúng lên khoảng 2,3 lần.
Thông báo được đưa ra trong bối cảnh Iran vừa trải qua hai cuộc chiến, đồng thời tình hình khu vực đang chứng kiến vai trò ngày càng nổi bật của các thiết bị bay không người lái.
Đối với Tehran, việc phát triển dòng UAV Arash nằm trong chiến lược rộng lớn hơn nhằm tăng cường năng lực tác chiến phi đối xứng, duy trì hoạt động sản xuất quốc phòng trong thời chiến và trang bị những hệ thống vũ khí không quá phụ thuộc vào các chiến đấu cơ truyền thống đắt đỏ hay những khí tài quân sự có giá trị cao khác.
Sự xuất hiện của phiên bản nâng cấp cho thấy quân đội Iran đang tìm cách phát huy những ưu điểm của thiết kế Arash hiện có, đồng thời mở rộng các biến thể để đáp ứng nhu cầu tác chiến đa dạng của các lực lượng trên thực địa.
Cải tiến về hệ thống dẫn đường vừa được công bố của Arash-3 đặc biệt phù hợp với tính chất đang thay đổi của tác chiến điện tử. Các hoạt động quân sự hiện đại ngày càng bao gồm nhiều nỗ lực nhằm gây gián đoạn tín hiệu dẫn đường vệ tinh, can thiệp vào thông tin liên lạc và gây khó khăn cho việc xác định vị trí của máy bay. Đối với một hệ thống không người lái tầm xa, việc phụ thuộc vào duy nhất một nguồn dẫn đường có thể tạo ra điểm yếu.
Arash-3 tích hợp số lượng lớn và đa dạng các hệ thống dẫn đường có khả năng hoạt động độc lập với GPS. Mục tiêu là giảm sự phụ thuộc vào hệ thống dẫn đường vệ tinh, đồng thời nâng cao khả năng duy trì hoạt động ngay cả khi việc tiếp cận các tín hiệu vệ tinh bị gián đoạn.
Điều này không đồng nghĩa với việc Arash-3 có khả năng miễn nhiễm hoàn toàn trước tác chiến điện tử. Hiệu quả của hoạt động dẫn đường trong các điều kiện thù địch phụ thuộc vào loại hệ thống được sử dụng, chất lượng dữ liệu đầu vào và độ tin cậy khi vận hành trong môi trường mà các hệ thống đó được thiết kế để hoạt động.
Xét tổng thể, những thay đổi này cho thấy quá trình nâng cấp không chỉ giới hạn ở khung thân hay hệ thống đẩy, mà còn bao gồm cả các chức năng thông tin và dẫn đường – những yếu tố then chốt đối với nền tảng không người lái hiện đại. Mức độ đóng góp thực sự của chúng vào hiệu quả tác chiến sẽ chỉ trở nên rõ ràng hơn khi có thêm thông tin kỹ thuật hoặc dữ liệu hiệu năng có thể kiểm chứng độc lập.
Việc công bố Arash-3 còn truyền tải thông điệp về công nghiệp. Thông qua việc giới thiệu dãy UAV cùng cơ sở sản xuất nằm dưới lòng đất, quân đội Iran đã đặt trọng tâm chú ý vào mối liên hệ giữa năng lực sản xuất nội địa và khả năng duy trì các hoạt động quân sự trong thời chiến.
Thiếu tướng Hatami nhấn mạnh vai trò của cơ sở hạ tầng trong nước, nghiên cứu khoa học, các trường đại học, chuyên gia và những doanh nghiệp dựa trên nền tảng tri thức đối với sự phát triển của hệ thống không người lái.
Cách tiếp cận này phản ánh nỗ lực lớn hơn của Iran nhằm xây dựng hệ sinh thái công nghệ quân sự trong nước. Khả năng tự thiết kế, chế tạo, bảo dưỡng và nâng cấp UAV sẽ giúp giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài, đồng thời tăng cường quyền chủ động trong việc quyết định tiến độ phát triển.
Điều này cũng tạo điều kiện cho quá trình cải tiến từng bước, giúp các dòng khí tài liên tục được hoàn thiện và phát triển khi kinh nghiệm sản xuất ngày càng được tích lũy và yêu cầu tác chiến có sự thay đổi.
Các cơ sở ngầm có thể giúp bảo vệ trước một số hình thức tấn công, nhưng bản thân sự tồn tại của chúng không đồng nghĩa với việc hoạt động sản xuất sẽ miễn nhiễm trước các nguy cơ bị gián đoạn. Hiệu quả của loại cơ sở hạ tầng này còn phụ thuộc vào vị trí, kết cấu, khả năng tiếp cận linh kiện, nguồn cung năng lượng và hệ thống hậu cần hỗ trợ.
Việc nhấn mạnh khía cạnh sản xuất là nội dung quan trọng trong thông báo lần này. Arash-3 không đơn thuần là nền tảng mới, mà còn trở thành một phần trong chương trình lớn hơn, kết nối các hoạt động nghiên cứu, thiết kế kỹ thuật, sản xuất trong nước và khả năng sẵn sàng tác chiến. Khía cạnh công nghiệp này đóng vai trò then chốt lý giải vì sao Lục quân Iran lựa chọn giới thiệu cả Arash-3 lẫn cơ sở liên quan đến quá trình sản xuất loại phương tiện này.
Thông báo về Arash-3 cho thấy rõ hướng phát triển của Lục quân Iran: xây dựng kho vũ khí không người lái đa dạng hơn với khả năng mang tải trọng lớn, hệ thống dẫn đường được cải tiến, các chức năng có sự hỗ trợ của AI.
Thông báo này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục sản xuất nội địa, đồng thời cho thấy nỗ lực chuyển hóa kinh nghiệm thu được từ các cuộc chiến mà Iran vừa trải qua thành thay đổi trong trang bị quân sự.
