Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN
Theo SCMP ngày 16/1, ECFR công bố kết quả khảo sát cho thấy chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang khiến nhiều quốc gia trên thế giới nhìn nhận Trung Quốc như một đối tác ngày càng quan trọng.
Khảo sát được thực hiện với 25.949 người tại 21 quốc gia, bao gồm Mỹ, Trung Quốc, Nga, Anh và Brazil. Phần lớn người được hỏi cho rằng ảnh hưởng toàn cầu của Trung Quốc sẽ tiếp tục gia tăng trong thập kỷ tới, đồng thời đánh giá Bắc Kinh đang vươn lên dẫn đầu trong các lĩnh vực then chốt như công nghệ năng lượng tái tạo, xe điện và vai trò địa chính trị.
Theo dữ liệu khảo sát, tỷ lệ người tin rằng ảnh hưởng của Trung Quốc sẽ gia tăng đạt mức 83% tại Nam Phi, 72% tại Brazil, 57% tại Nga, 54% tại Mỹ và 50% tại Anh. Chỉ tại Ukraine và Hàn Quốc, đa số người được hỏi vẫn coi Trung Quốc là đối thủ hoặc mối đe dọa.
Tại nhiều quốc gia đang phát triển, cách nhìn về Trung Quốc tỏ ra tích cực hơn rõ rệt. Tại Nam Phi và Brazil, ngày càng nhiều người xem Trung Quốc là đồng minh hoặc đối tác quan trọng. Xu hướng này cũng được ghi nhận tại Ấn Độ, nơi quan hệ với Bắc Kinh vốn nhiều căng thẳng, song gần một nửa số người được hỏi cho rằng Trung Quốc là đối tác cần thiết.
Khảo sát cũng cho thấy nhiều quốc gia kỳ vọng quan hệ với Trung Quốc sẽ được cải thiện trong vòng 5 năm tới, đặc biệt là tại Nam Phi và Brazil. Các nhà nghiên cứu nhận định sự thay đổi này phản ánh niềm tin ngày càng phổ biến rằng Trung Quốc sẽ đóng vai trò trung tâm trong trật tự quốc tế mới.
Trong khi đó, niềm tin của người dân châu Âu vào vai trò lãnh đạo của Mỹ đang suy giảm đáng kể. Nhiều người cho rằng sự thống trị của phương Tây đang yếu đi và Liên minh châu Âu không đủ mạnh để cân bằng ảnh hưởng giữa Mỹ và Trung Quốc.
Theo báo cáo, ngày càng nhiều người bên ngoài phương Tây coi sự trỗi dậy của Trung Quốc là xu hướng có lợi. Viễn cảnh một thế giới không còn một cường quốc thống trị duy nhất được nhiều người xem là đặc trưng của kỷ nguyên hậu Mỹ.
Tuy nhiên, khảo sát cũng cho thấy sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc không đồng nghĩa với sự suy giảm hoàn toàn của Mỹ. Phần lớn người được hỏi tin rằng Mỹ vẫn sẽ duy trì vai trò quan trọng trên trường quốc tế trong thập kỷ tới. Thậm chí tại Brazil, Ấn Độ, Nam Phi và Thổ Nhĩ Kỳ, đa số người được hỏi cho rằng quyền lực toàn cầu của Mỹ sẽ tăng lên.
Đáng chú ý, chỉ 43% người dân Mỹ tin rằng quốc gia này sẽ có ảnh hưởng lớn hơn trong tương lai, trong khi tỷ lệ này tại Nga chỉ đạt 20%.
Dữ liệu khảo sát được thu thập vào tháng 11/2025, trước khi Mỹ bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro và vợ vào tháng 1/2026. Theo nhóm nghiên cứu, ngay cả trước sự kiện này, cách tiếp cận cứng rắn và ưu tiên lợi ích quốc gia của chính quyền Tổng thống Trump đã góp phần khiến nhiều nước xích lại gần Trung Quốc hơn.
Khảo sát được thực hiện phối hợp với Đại học Oxford, trong khuôn khổ dự án nghiên cứu “Europe in a Changing World” và là nghiên cứu thứ tư trong chuỗi khảo sát toàn cầu của tổ chức này.
Bản báo cáo kết luận rằng thế giới đang trở nên cởi mở hơn với Trung Quốc, hoặc ít nhất là ít lo ngại hơn về vai trò của nước này. Xu hướng này được cho là phù hợp với cách nhìn nhận của Trung Quốc về sự chuyển dịch quyền lực trong hệ thống địa chính trị toàn cầu.