Theo AP, thỏa thuận được Thủ tướng Mark Carney công bố ngày 16/1, sau hai ngày làm việc với lãnh đạo Trung Quốc tại Bắc Kinh. Theo ông Carney, Canada sẽ áp dụng hạn ngạch ban đầu 49.000 xe điện Trung Quốc mỗi năm, sau đó tăng dần lên 70.000 xe trong vòng 5 năm. Ở chiều ngược lại, Trung Quốc đồng ý giảm thuế nhập khẩu hạt cải dầu, mặt hàng xuất khẩu quan trọng của Canada, từ khoảng 84% xuống còn khoảng 15%.
Thủ tướng Carney đánh giá chuyến thăm mang tính lịch sử và đạt hiệu quả cao, cho rằng Canada cần nhìn nhận rõ khác biệt với các đối tác khác và tập trung hợp tác ở những lĩnh vực có lợi ích tương đồng. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Ottawa đang tìm cách đa dạng hóa quan hệ kinh tế và thương mại toàn cầu.
Cùng ngày, ông Carney và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cam kết cải thiện quan hệ song phương, vốn rơi vào căng thẳng trong nhiều năm qua. Ông Tập cho biết hai bên đã nối lại đối thoại kể từ cuộc gặp đầu tiên vào tháng 10/2025 bên lề một hội nghị kinh tế khu vực tại Hàn Quốc, coi đây là bước mở đầu cho giai đoạn cải thiện quan hệ Canada - Trung Quốc.
Chuyến đi lần này đánh dấu lần đầu tiên một thủ tướng Canada thăm Trung Quốc sau 8 năm. Ông Carney cho rằng quan hệ song phương được cải thiện sẽ góp phần củng cố hệ thống quản trị toàn cầu, vốn đang chịu nhiều sức ép. Ông kêu gọi xây dựng một mối quan hệ mới, phù hợp với các thực tế toàn cầu đang thay đổi, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực nông nghiệp, năng lượng và tài chính.
Những thay đổi đó, theo Thủ tướng Carney, gắn chặt với chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó các biện pháp thuế quan đã tác động mạnh tới cả kinh tế Canada và Trung Quốc. Trước chuyến thăm, ông Carney nhấn mạnh chính phủ Canada đang hướng tới xây dựng một nền kinh tế ít phụ thuộc hơn vào Mỹ, trong bối cảnh thương mại toàn cầu bị gián đoạn.
Một số doanh nghiệp Canada đang hoạt động tại Trung Quốc coi chuyến thăm là bước ngoặt quan trọng. Họ cho rằng việc khôi phục đối thoại và tạo lập khuôn khổ hợp tác mới sẽ giúp tháo gỡ tình trạng đình trệ kéo dài trong quan hệ song phương.
Trước khi đạt được thỏa thuận mới, Canada từng đi cùng Mỹ trong việc áp thuế 100% đối với xe điện Trung Quốc và 25% đối với thép và nhôm, dưới thời cựu Thủ tướng Justin Trudeau. Đáp lại, Trung Quốc áp thuế 100% đối với dầu hạt cải và các sản phẩm phái sinh của Canada, 25% với thịt heo và hải sản, đồng thời bổ sung mức thuế 75,8% đối với hạt cải dầu từ tháng 8/2025. Các biện pháp này gần như đóng cửa thị trường Trung Quốc đối với ngành cải dầu Canada.
Theo số liệu thương mại của Trung Quốc, kim ngạch nhập khẩu từ Canada đã giảm 10,4% trong năm 2025, xuống còn 41,7 tỷ USD. Trong bối cảnh đó, Bắc Kinh được cho là đang tìm cách tận dụng áp lực từ Washington đối với các đồng minh để thúc đẩy họ theo đuổi chính sách đối ngoại ít phụ thuộc hơn vào Mỹ.
Sau khi rời Trung Quốc vào ngày 17/1, Thủ tướng Carney sẽ thăm Qatar trước khi tới Thụy Sĩ tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới thường niên tại Davos. Tại Qatar, ông dự kiến gặp gỡ các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và nhà đầu tư nhằm thúc đẩy thương mại và đầu tư.
