Trận lũ quét xảy ra cuối tháng 8 sau khi một sông băng tan chảy và sụp đổ một phần, kéo theo sạt lở đất và dòng nước lũ tràn qua khu vực Tây Tạng của Trung Quốc và Nepal. Các nhà khoa học cho rằng biến đổi khí hậu có thể đã góp phần làm thảm họa trở nên nghiêm trọng hơn.
Đến nay, trên 1.300 người được xác nhận thiệt mạng và hơn 5.500 người mất tích. Sau 12 ngày tìm kiếm, hy vọng tìm thấy người sống sót ngày càng giảm.
Theo truyền thông Anh, Ngoại trưởng Nepal Shisir Khanal cho biết mức độ tàn phá của trận lũ tương đương thảm họa động đất năm 2015 từng khiến phần lớn đất nước này bị tàn phá.
“Cảm giác giống như một trận sóng thần từ dãy Himalaya đổ xuống”, ông nói khi mô tả những con sóng cao 18-21 m, cuốn theo bùn đất và đá với tốc độ gần 180 km/giờ. Nhiều thị trấn, làng mạc và đường cao tốc bị xóa sổ, trong khi một số khu vực vẫn bị cô lập.
Ông Khanal nhấn mạnh đây không phải một trận lũ thông thường trong mùa mưa mà là dấu hiệu cảnh báo về những rủi ro khí hậu ngày càng nghiêm trọng tại Himalaya.
Nepal chỉ phát thải dưới 0,1% lượng khí nhà kính toàn cầu, trong khi hai nước láng giềng Ấn Độ và Trung Quốc thuộc nhóm những quốc gia phát thải lớn nhất thế giới. Dãy Himalaya, trải dài qua Ấn Độ, Trung Quốc, Nepal và Bhutan, đang nóng lên với tốc độ gần gấp 1,5 lần mức trung bình toàn cầu.
Liên hợp quốc năm 2023 cho biết các vùng núi của Nepal đã mất gần một phần ba lượng băng trong hơn 30 năm do hiện tượng nóng lên toàn cầu.
Bộ Tài chính và Bộ Môi trường Nepal đã gửi thư tới Quỹ ứng phó với tổn thất và thiệt hại của Liên hợp quốc, được thành lập năm 2022 theo Thỏa thuận Paris, đề nghị hỗ trợ 20 triệu USD.
Tuy nhiên, khoản 20 triệu USD chỉ là phần rất nhỏ so với thiệt hại thực tế. Một số ước tính cho rằng tổng thiệt hại có thể vượt 5 tỷ USD. Khoảng 20.000 ngôi nhà có thể phải xây dựng lại, trong khi tuyến cao tốc chính của Nepal cũng bị phá hủy. Một số ngôi làng nằm dọc các con sông có nguy cơ phải di dời lên khu vực cao và an toàn hơn.
“Đây không chỉ là chuyện chuyển trách nhiệm sang nước này hay nước khác, mà là tất cả chúng ta cùng hợp tác”, ông nói.
Ngoại trưởng Nepal cho rằng yêu cầu 20 triệu USD cũng là “hồi chuông cảnh tỉnh” để cộng đồng quốc tế xây dựng cơ chế hỗ trợ mạnh mẽ hơn cho các nền kinh tế nhỏ và dễ tổn thương.
Quỹ ứng phó với tổn thất và thiệt hại của Liên hợp quốc đang thiếu tiền nghiêm trọng. Khoảng 119 quốc gia đã đề nghị hỗ trợ tổng cộng 2,8 tỷ USD, nhưng cộng đồng quốc tế mới cung cấp khoảng 400 triệu USD. Mỹ đóng góp 17 triệu USD sau khi Tổng thống Donald Trump rút nước này khỏi Thỏa thuận Paris.
