Ngày 9/9, Meta cho biết, đang thử nghiệm công cụ Community Notes (Ghi chú cộng đồng) trên Facebook và Instagram tại 16 quốc gia Mỹ Latinh. Động thái này diễn ra giữa lúc một số nhóm bảo thủ cáo buộc hoạt động kiểm chứng là kiểm duyệt. Công cụ mô phỏng cơ chế trên mạng xã hội X, cho phép người dùng tự bổ sung ngữ cảnh cho nội dung gây hiểu lầm. Meta chưa công bố thời điểm áp dụng chính thức.
Meta chưa cho biết, thời điểm chính thức áp dụng thay đổi. Trước mắt, các tổ chức kiểm chứng vẫn tiếp tục hoạt động trên Facebook, Instagram và Threads, trong khi cơ chế mới đã có hiệu lực tại Mỹ.
Theo liên minh kiểm chứng LatamChequea, khoảng 14 tổ chức trong khu vực đang tham gia chương trình kiểm chứng toàn cầu do Meta khởi động từ năm 2016. Ngày 10/9, liên minh này kêu gọi Meta xem xét lại. LatamChequea cho rằng Community Notes không đủ sức ứng phó ở môi trường nhiễu loạn thông tin và chỉ nên bổ sung chứ không thay thế kiểm chứng độc lập.
Giới chuyên gia truyền thông cảnh báo thông tin sai lệch có thể lan nhanh hơn và chất lượng thông tin trên không gian mạng sẽ đi xuống. Theo họ, người dùng không nhất thiết tuân thủ chuẩn mực nghiệp vụ như đội ngũ kiểm chứng chuyên nghiệp.
Đáng chú ý, Brazil – thị trường lớn nhất của Meta trong khu vực, nơi sẽ diễn ra bầu cử tổng thống vào tháng 10 tới – không nằm trong diện thử nghiệm. Giới học giả Brazil cho rằng nguyên nhân là nước này đã mở rộng quy định, buộc các nền tảng xây dựng cơ chế kiểm soát và xác minh, trong khi nhiều nước láng giềng còn thiếu hành lang pháp lý.
Năm 2024, Tòa án Tối cao Brazil từng chặn X trong 40 ngày cho tới khi nền tảng này gỡ các tài khoản bị cáo buộc phát tán thông tin sai lệch. Tháng 6 vừa qua, tòa án nước này tiếp tục siết trách nhiệm của các nền tảng số đối với thông tin sai lệch và ngôn từ thù địch, một bước đi chưa có tiền lệ trong khu vực.
Thay đổi của Meta diễn ra khi trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh khiến việc phân định thật – giả ngày càng khó khăn. Các nghiên cứu cho thấy khoảng một nửa người dùng không thể nhận biết ngay nội dung thật hay giả. Theo các chuyên gia, tỷ lệ này sẽ tăng khi AI ngày càng tinh vi.
Dù nhiều nghiên cứu cho thấy kiểm chứng giúp hạn chế thông tin sai lệch, giới phân tích vẫn dự báo nhiều nền tảng sẽ đi theo Meta để cắt giảm chi phí và xoa dịu các ý kiến chỉ trích hoạt động kiểm chứng. Xu hướng này càng rõ khi Meta và X từ bỏ kiểm chứng mà không vấp phải phản ứng từ chính phủ, người dùng hay dư luận.
