Tàu khu trục đầu tiên do Iran tự chế tạo Jamaran phóng thử tên lửa Nour ở ngoài khơi vùng Vịnh. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN
Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 22/4 dẫn tuyên bố của Bộ Tư lệnh Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết lực lượng này đã bắt giữ hai tàu container tại eo biển Hormuz và áp giải chúng về bờ biển Iran.
Tuyên bố của Bộ Tư lệnh Hải quân IRGC, được hãng thông tấn Tasnim và Trung tâm Thông tin Chiến tranh đăng tải, cho biết hai tàu congtainer bị bắt có tên là MSC Francesca và Epaminonda, trong đó tàu MSC Francesca có liên hệ với Israel.
Tuyên bố nhấn mạnh hai tàu MSC Francesca và Epaminonda “đã gây nguy hiểm cho an ninh hàng hải khi hoạt động không có giấy phép cần thiết và can thiệp vào hệ thống dẫn đường, đã bị hải quân IRGC bắt giữ và áp giải về bờ biển Iran”.
Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, tường thuật của Iran mâu thuẫn trực tiếp với báo cáo trước đó của Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO).
UKMTO cho biết vụ việc xảy ra vào khoảng 7 giờ 55 sáng 22/4, cách bờ biển Oman khoảng 15 hải lý về phía Đông Bắc, trong khu vực eo biển Hormuz.
Thông báo của UKMTO nêu rõ: “Thuyền trưởng của một tàu container báo cáo rằng con tàu đã bị một tàu pháo của IRGC tiếp cận, sau đó nổ súng vào tàu và gây hư hại nghiêm trọng cho buồng lái. Không có cháy nổ hay tác động môi trường được ghi nhận. Toàn bộ thủy thủ đoàn đều an toàn”.
UKMTO nhấn mạnh rằng không có bất kỳ cảnh báo qua radio nào được đưa ra trước khi con tàu bị bắn.
Thậm chí, một trong hai tàu - Epaminondas - đã được thông báo là có quyền đi qua eo biển Hormuz trước khi bị tấn công.
Hãng thông tấn Fars của Iran, được xem là có quan hệ gần gũi với IRGC, cho biết Iran đang “thực thi quyền kiểm soát hợp pháp” đối với eo biển Hormuz.
Hình ảnh từ vệ tinh của Cơ quan Vũ trụ và Hàng không Mỹ (NASA) về eo biển Hormuz. Ảnh: The Gulf News/TTXVN
Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33km (21 dặm) giữa Iran và Oman, bình thường xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, khiến mọi gián đoạn tại đây đều có ý nghĩa lớn đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.
Hai tuyến hàng hải của Eo biển Hormuz, mỗi tuyến chỉ rộng khoảng 3,2km (2 dặm), buộc những tàu chở dầu lớn nhất thế giới phải đi qua một trong những hành lang vận tải biển dễ dự đoán và dễ tổn thương nhất trong thương mại quốc tế.
Bình thường, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khoảng 20 triệu thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ được vận chuyển qua đây mỗi ngày, chiếm gần một phần tư thương mại dầu mỏ đường biển toàn cầu.
Tehran từ lâu đã nhiều lần đe dọa đóng eo biển Hormuz trong các cuộc khủng hoảng trước đây nhưng chưa từng thực hiện; tuy nhiên, cuộc xung đột hiện tại đã đưa mối đe dọa này tiến gần đến thực tế hơn bất kỳ thời điểm nào trước đó.
Vào ngày 2/3, IRGC tuyên bố không cho phép Mỹ hoặc các quốc gia tham gia các cuộc tấn công vào Iran đi qua tuyến hàng hải quan trọng này, hoạt động giao thông thương mại gần như biến mất, đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào tình trạng biến động nghiêm trọng.
Về phía Mỹ, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) - đơn vị chịu trách nhiệm về các lực lượng Mỹ tại Trung Đông - tuyên bố lực lượng của họ “bắt đầu thực hiện phong tỏa toàn bộ giao thông hàng hải ra vào các cảng của Iran vào lúc 10h00 ngày 13/4 theo giờ miền Đông” (21h00 theo giờ Việt Nam) theo chỉ thị của Tổng thống Donald Trump.
Theo CENTCOM, lệnh phong tỏa sẽ được thực thi một cách công bằng đối với tàu thuyền của tất cả các quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran. Tuy nhiên, lực lượng này “sẽ không cản trở quyền tự do hàng hải của các tàu thuyền qua eo biển Hormuz đến và đi từ các cảng không thuộc Iran”.