Theo Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, thỏa thuận “hiện đại hóa” này sẽ đảm bảo duy trì luồng thương mại từ Ukraine sang châu Âu và các thị trường toàn cầu, đồng thời tiếp tục giữ gìn lợi ích của nông dân EU – nhóm đã nhiều lần phản đối mạnh mẽ việc nông sản giá rẻ từ Ukraine tràn vào thị trường.
Sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào tháng 2/2022, EU đã tạm thời dỡ bỏ thuế và hạn ngạch đối với hàng nông sản Ukraine như một phần của nỗ lực hỗ trợ Kiev. Tuy nhiên, sự gia tăng đột biến của ngũ cốc, đường và gia cầm Ukraine đã làm dấy lên làn sóng phản đối từ nông dân ở nhiều nước EU, đặc biệt là Ba Lan, buộc EU phải đưa ra các biện pháp hạn chế tạm thời vào đầu năm 2024.
Thỏa thuận mới, theo Ủy viên Nông nghiệp EU Christophe Hansen, sẽ giữ nguyên một số hạn ngạch đối với các mặt hàng “nhạy cảm” như ngũ cốc, trứng, gia cầm, đường và ngô. Dù vậy, khả năng tiếp cận của Ukraine vẫn được mở rộng hơn so với thỏa thuận thương mại năm 2016, song vẫn thấp hơn mức đỉnh điểm đạt được trong thời gian ưu đãi sau chiến tranh.
Đổi lại, Ukraine đồng ý cắt giảm hạn ngạch nhập khẩu các sản phẩm từ EU như thịt lợn, gia cầm và đường, đồng thời cam kết điều chỉnh tiêu chuẩn sản xuất thực phẩm của mình theo chuẩn mực của EU từ nay đến năm 2028.
Thỏa thuận vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và cần sự phê chuẩn chính thức. Tuy nhiên, bước đi này cho thấy EU và Ukraine đều muốn tìm điểm cân bằng giữa hỗ trợ kinh tế, duy trì thương mại và kiểm soát ảnh hưởng nội khối từ các dòng nông sản giá rẻ.
