Theo báo The Kyiv Post hôm 29/6, cùng ngày, một nghị sĩ Ukraine cho biết Tổng thống nước này, ông Volodymyr Zelensky đã ký một sắc lệnh khởi động quá trình rút Ukraine khỏi Công ước Ottawa, văn kiện quốc tế cấm sử dụng mìn sát thương cá nhân.
Ông Roman Kostenko, nghị sĩ thuộc đảng Holos (Tiếng nói), thông báo về động thái này trên mạng xã hội, nói rằng sắc lệnh của ông Zelensky thực thi quyết định của Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia Ukraine (NSDC) về việc rút khỏi Công ước Ottawa.
Ông Kostenko viết: “Đây là một bước đi mà thực tế chiến tranh đã đòi hỏi từ lâu. Liên bang Nga không phải là thành viên của Công ước này và đang sử dụng mìn sát thương một cách rộng rãi chống lại quân đội và dân thường của chúng ta. Chúng ta không thể tiếp tục bị ràng buộc bởi các hạn chế trong khi kẻ thù thì không chịu bất kỳ giới hạn nào”.
Nghị sĩ Kostenko cho biết ông đã được thông báo rằng Tổng thống Zelensky đã ký sắc lệnh, tuy nhiên văn bản chính thức vẫn chưa được công bố. Quyết định cuối cùng về việc rút khỏi Công ước Ottawa dự kiến sẽ được đưa ra tranh luận tại Quốc hội Ukraine – tức Verkhovna Rada.
Công ước Ottawa, được ký kết vào năm 1997 với sự tham gia của 164 quốc gia, cấm việc sử dụng, sản xuất, chuyển giao và dự trữ mìn sát thương cá nhân. Các quốc gia ký kết cũng phải tiêu hủy kho mìn hiện có. Tuy nhiên, Liên bang Nga, Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ và Pakistan không tham gia hiệp ước này.
Trong thời gian gần đây, nhiều nước NATO giáp biên với Liên bang Nga và Belarus đã xem xét lại việc tham gia Công ước Ottawa, viện dẫn các mối đe dọa an ninh ngày càng gia tăng.
Hồi đầu năm nay, Latvia, Litva (Lithuania), Ba Lan và Phần Lan đều đã bỏ phiếu rút khỏi Công ước Ottawa sau khi nhận được khuyến nghị từ các bộ quốc phòng của họ.
Theo tờ Telegraph (Anh) ngày 24/6, việc sử dụng mìn đe dọa để lại hậu quả lâu dài. Năm 2023, ít nhất 2.000 người thiệt mạng do mìn trên toàn thế giới, trong đó 84% là thường dân và một phần tư là trẻ em. Các quốc gia như Angola, Campuchia, Afghanistan vẫn đang gánh chịu thảm họa từ mìn sau nhiều thập kỷ.
Tuy nhiên, nghị sĩ Laurynas Kasčiūnas, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Litva khẳng định các quả mìn hiện đại có thể được kích hoạt từ xa và chỉ sử dụng trong trường hợp khẩn cấp. Ukraine là minh chứng bi thảm cho nhận định này. Dù đã phê chuẩn Công ước Ottawa và phá hủy hầu hết mìn của mình hơn 20 năm trước, hàng ngàn km vuông lãnh thổ Ukraine hiện đang bị ô nhiễm bởi mìn.
Ở châu Âu mới, nơi những quốc gia đang xem xét lại khả năng phòng thủ, "bức màn sắt chết chóc" sắp buông xuống những khu rừng tuyệt đẹp là dấu hiệu rõ ràng nhất về những gì có thể xảy ra phía trước.
