Đài RT dẫn phát biểu của ông Dmitry Peskov cho hay, các cuộc đối thoại có thể diễn ra, nhưng chỉ khi tiến trình hòa đàm giữa phái đoàn Nga và Ukraine đạt được tiến triển thực chất.
Theo đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky có thể tổ chức hội đàm nếu các nỗ lực hòa bình hiện nay giữa phái đoàn hai nước đạt được tiến triển và các thỏa thuận cụ thể - người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết ngày 17/5. Tuyên bố này được đưa ra sau vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa Moskva và Kiev kể từ năm 2022.
Ngày 16/5, các đại diện Nga và Ukraine đã có cuộc gặp kéo dài hai tiếng tại Istanbul, qua vai trò trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ. Theo trưởng đoàn đàm phán Nga, ông Vladimir Medinsky, hai bên đã thảo luận các lựa chọn cho một lệnh ngừng bắn, một cuộc trao đổi tù binh lớn, và khả năng tổ chức cuộc gặp tiếp theo. Ông cho biết Moskva “hài lòng” với kết quả của cuộc họp và sẵn sàng “tái thiết lập liên lạc” với Kiev.
Trao đổi với báo chí ngày 17/5, ông Peskov nói rằng cuộc gặp giữa ông Putin và ông Zelensky “là điều có thể xảy ra, nhưng chỉ khi phái đoàn hai bên đạt được các thỏa thuận cụ thể”.
Ông Peskov nhấn mạnh rằng một vấn đề then chốt với Moskva hiện nay là câu hỏi: ai sẽ được Ukraine ủy quyền để ký các thỏa thuận có thể đạt được trong quá trình đàm phán.
Người phát ngôn Điện Kremlin ám chỉ đến thực tế rằng nhiệm kỳ tổng thống của ông Zelensky đã kết thúc từ năm ngoái. Lãnh đạo Ukraine đã từ chối tổ chức bầu cử mới với lý do đang trong tình trạng thiết quân luật. Nga coi vai trò tổng thống của ông Zelensky là “bất hợp pháp”, và nhấn mạnh rằng quyền lực hợp pháp ở Ukraine hiện nay thuộc về Quốc hội. Tuy nhiên, quan điểm này đã bị Kiev bác bỏ.
Ông Peskov cũng từ chối bình luận về các thông tin rò rỉ liên quan đến những điều kiện mà Nga được cho là đã đưa ra trong cuộc đàm phán. “Các cuộc thương lượng… phải được tiến hành hoàn toàn kín đáo. Điều này là cần thiết để đảm bảo hiệu quả của quá trình đàm phán”, ông nói.
Hãng Bloomberg trước đó đưa tin rằng Nga đã đề xuất một loạt điều kiện, bao gồm việc Ukraine chấp nhận vị thế trung lập, cấm quân đội nước ngoài và vũ khí hạt nhân hiện diện trên lãnh thổ Ukraine, từ bỏ các yêu sách bồi thường chiến tranh, và trên thực tế phải công nhận việc mất các vùng lãnh thổ từng thuộc Ukraine. Theo hãng tin này, Moskva cũng yêu cầu Kiev rút quân khỏi những khu vực đó trước khi có lệnh ngừng bắn, đồng thời mong muốn cộng đồng quốc tế công nhận các khu vực này là lãnh thổ Nga.
Người phát ngôn Điện Kremlin lưu ý rằng Nga chưa tổ chức đàm phán với Mỹ về kết quả của các cuộc thương lượng này, đồng thời cho biết Moskva hiện không có kế hoạch thay đổi thành phần phái đoàn đàm phán, nhưng xác nhận rằng hai bên “đã đồng ý trao đổi danh sách các điều kiện ngừng bắn”.
Trước đó, Ukraine và các đồng minh từng yêu cầu Nga phải chấp nhận lệnh ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện trong 30 ngày như một điều kiện tiên quyết cho đàm phán. Nga đã bày tỏ quan ngại rằng một lệnh ngừng bắn như vậy sẽ chỉ có lợi cho Kiev, giúp nước này tái tập hợp các đơn vị quân đội đang bị tổn thất nặng nề. Thay vào đó, Moskva đề xuất tổ chức đối thoại trực tiếp mà không kèm điều kiện tiên quyết.
Dù ban đầu tỏ ra do dự với đề xuất này, ông Zelensky đã thay đổi lập trường sau khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump lên tiếng yêu cầu rằng “Ukraine nên lập tức đồng ý với cuộc đàm phán tại Istanbul”.
