Người dân mua sắm tại siêu thị ở Tokyo, Nhật Bản. Ảnh minh họa: Kyodo/TTXVN
Cụ thể, chi tiêu gia đình sau khi điều chỉnh lạm phát đã giảm 3,3% trong tháng 6 so với cùng kỳ năm ngoái. Các nhà kinh tế trước đó dự báo mức tăng 0,9%. So với tháng 5, chi tiêu giảm 6,4% sau khi điều chỉnh.
Sự sụt giảm tổng chi tiêu chủ yếu do giảm chi tiêu cho thực phẩm, tiện ích, vận tải và thông tin liên lạc, cũng như quần áo. Chi tiêu cho giáo dục tăng lên cùng với chi tiêu cho bảo trì nhà cửa.
Sự sụt giảm trong tiêu dùng làm lu mờ triển vọng tăng trưởng dựa vào nhu cầu nội địa, ngay cả khi các khoản trợ cấp của Chính phủ đã giúp kiềm chế chi phí điện, gas và các tiện ích khác, đồng thời tiền lương thực tế (đã điều chỉnh theo lạm phát) đều tăng so với cùng kỳ năm trước trong từng tháng của năm nay. Mặc dù chỉ số niềm tin tiêu dùng đã tăng trong tháng 6, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trung bình của 10 năm và 20 năm qua.
Tuy nhiên, theo Takeshi Minami - nhà kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Norinchukin, do dữ liệu có thể biến động, nên các con số của tháng 6 không hẳn cho thấy sự suy thoái: “Mặc dù tiêu dùng có thể đã chững lại đôi chút trong tháng 6, nhưng nhìn chung vẫn duy trì khả năng phục hồi tốt trong Quý II. Tôi dự báo GDP (tổng sản phẩm quốc nội) sẽ tăng trưởng tích cực”.
Chính phủ Nhật Bản dự kiến sẽ công bố kết quả sơ bộ về GDP quý II vào ngày 17/8.
Tuần trước, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) - Kazuo Ueda cho biết, ngày càng lo ngại về khả năng lạm phát vượt dự báo. Ông cho rằng, nếu lạm phát tăng cao hơn dự kiến, cái giá phải trả sẽ lớn hơn trước, bởi xu hướng lạm phát hiện đã tiến rất gần mục tiêu 2% mà BOJ đặt ra từ hơn 13 năm trước.
Chính phủ Nhật bản đã triển khai một loạt các biện pháp trợ cấp để giảm bớt tác động của lạm phát, bao gồm hỗ trợ giảm phí dịch vụ tiện ích và giữ giá xăng ở mức trần. Chính phủ cũng sẽ giảm thuế tiêu dùng đối với thực phẩm và đồ uống không cồn sẽ từ mức 8% hiện nay xuống còn 1% để tiếp tục hỗ trợ các hộ gia đình đối phó với lạm phát. Việc giảm thuế dự kiến sẽ bắt đầu vào tháng 4/2027 và có hiệu lực trong 2 năm trước khi mức thuế trở lại mức ban đầu.
Các công ty thực phẩm và đồ uống lớn của Nhật Bản đã tăng giá sản phẩm do chi phí đầu vào tăng cao vì đồng yên yếu và tình trạng thiếu hụt lao động. Theo báo cáo của Teikoku Databank, các công ty đã lên kế hoạch tăng giá cho 2.566 sản phẩm trong tháng 7, tăng gần 22% so với cùng kỳ năm ngoái.
Lương thực tế tại Nhật Bản đã tăng đều đặn mỗi tháng trong năm nay so với cùng kỳ năm trước, với mức tăng 1,6% trong tháng 6. Chính phủ nhận định việc tiền lương thực tế tiếp tục tăng trong khi lạm phát tiêu dùng hạ nhiệt là bằng chứng cho thấy các chính sách bình ổn giá và hỗ trợ chi phí sinh hoạt đang mang lại hiệu quả.
Chuyên gia Minami nhận định: “Lương đã tăng đáng kể, và nhờ trợ cấp của Chính phủ, tôi không nghĩ rằng giá cả tăng cao đã ảnh hưởng đến người tiêu dùng nhiều như chúng ta lo ngại. Vì lương thực tế dự kiến sẽ tiếp tục tăng nên tiêu dùng sẽ không giảm mạnh trong tương lai.”