Quyền được tham gia của trẻ

Cứ dịp hè đến, cả nước lại phát động Tháng hành động vì trẻ em, hướng tới cái đích là chăm sóc, bảo vệ, tạo mọi điều kiện để trẻ em phát triển. Tháng hành động vì trẻ em toàn quốc năm 2019 (vừa được phát động tại Thanh Hóa), một lần nữa, quyền được tham gia của trẻ em (một trong bốn nhóm quyền cơ bản của trẻ theo Công ước của Liên hợp quốc) đã được đề cập, trong đó nhấn mạnh đến việc trẻ em có quyền được xác lập và thể hiện ý kiến riêng của mình.

Những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm, tổ chức nhiều diễn đàn lắng nghe ý kiến của trẻ em. Ý kiến của trẻ em từ từ các cuộc gặp với lãnh đạo Đảng, Nhà nước, phản ánh qua các cơ quan thông tin đại chúng, mạng Internet… không chỉ giới hạn trong các vấn đề ở trường học, vấn đề của tuổi học trò…, mà còn đề cập nhiều vấn đề “quốc kế dân sinh”, những chuyện “nóng” như nạn bạo hành trẻ, ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, chăm sóc sức khỏe y tế... Những ý kiến của trẻ em, thực sự là những thông tin bổ ích cho các nhà hoạch định chính sách khi giải quyết các vấn đề liên quan đến trẻ em. Trên tất cả, nó thêm một “kênh” phát huy nội lực, từ những suy nghĩ tuy còn non trẻ, song đã dám thể hiện chính kiến của mình về những vấn đề được xã hội quan tâm.

Tuy nhiên, trong xã hội, nhận thức về các quyền tham gia của trẻ em còn hạn chế. Việc thực hiện quyền tham gia của trẻ em trong gia đình, trong nhà trường và trong xã hội chưa được quan tâm đúng mức. Trẻ em chưa được tham gia đầy đủ các quyền của mình và những ý kiến của chúng chưa được người lớn lắng nghe một cách có trách nhiệm. Bởi vậy, thông qua Tháng hành động vì trẻ em, sẽ là dịp để các cấp, các ngành, chính quyền, các bậc cha mẹ, lắng nghe, xem xét và phản hồi các ý kiến của trẻ em, đưa ra những giải pháp phù hợp nhằm đảm bảo cho trẻ có cuộc sống an toàn, lành mạnh, ngăn chặn tình trạng trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh nguy hiểm, dễ bị tổn thương.

Chú thích ảnh
Ảnh cắt từ clip: Đối tượng Nguyễn Hữu Linh ôm hôn bé gái trong thang máy của chung cư Galaxy 9, đường Nguyễn Khoái, phường 1, quận 4, TP Hồ Chí Minh.

Phải thấy rằng, công tác bảo vệ chăm sóc trẻ em hiện đang đứng trước những khó khăn, thách thức lớn. Thực tế, hiện nay nhiều em nhỏ, đặc biệt là trẻ em ở vùng sâu, vùng xa… còn gặp nhiều khó khăn trong học tập, vui chơi giải trí vì hoàn cảnh gia đình thiếu thốn. Các điểm vui chơi chưa đáp ứng được nhu cầu của trẻ em; các dịch vụ xã hội dành cho trẻ em còn hạn chế; số lượng trẻ em bị tử vong do tai nạn thương tích vẫn còn cao, nạn bạo hành trẻ em, xâm hại tình dục trẻ em... diễn biến phức tạp. Liên tiếp các vụ bạo hành, xâm hại tình dục trẻ em diễn ra trong thời gian gần đây khiến không ít người bàng hoàng về cách ứng xử đối với trẻ nhỏ của nhiều người trong vai trò làm cha, làm mẹ. Trong khi đó, vai trò của các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội, các ngành, các cấp trong việc chăm sóc và bảo vệ trẻ cũng còn rất nhiều hạn chế. Xin được nhắc lại, một trong những quyền cơ bản trong Công ước về Quyền trẻ em của Liên hợp quốc là "quyền được lắng nghe và tôn trọng". Bởi vậy, nếu như quyền cơ bản nhất của trẻ em đang còn bị lơ là thì liệu chúng ta có đang thực sự dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em như các khẩu hiệu nhân ngày của trẻ?

Câu hỏi thật day dứt: Vì sao chúng ta có cả hệ thống pháp luật, có các tổ chức bảo vệ trẻ em, vậy mà xu hướng bạo hành trẻ em vẫn không giảm bớt? Kết quả khảo sát của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội với sự hỗ trợ UNICEF (Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc) cho thấy, có 73,9% số trẻ em Việt Nam từ 2-14 tuổi bị cha mẹ, hoặc người chăm sóc hay những người trong gia đình trừng phạt bằng bạo lực. Gần một phần tư số phụ nữ đã lập gia đình và có con dưới 15 tuổi cho biết, họ phải chứng kiến chồng mình có hành vi bạo lực đối với con cái.

Hy vọng, thông qua Tháng hành động vì trẻ em năm 2019, những vấn nạn liên quan đến trẻ em gây bức xúc trong dư luận xã hội sẽ được đẩy lùi, ngăn chặn. Các em nhỏ - những chủ nhân tương lai của đất nước sẽ thực sự phát huy các quyền của mình trong lĩnh vực liên quan, để qua đó, các em được hưởng một tương lai tốt đẹp hơn.

Xin được dẫn phát biểu của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam khi đề cập đến quyền của trẻ em: “Mỗi người chúng ta hãy tĩnh tâm lại để nghe con trẻ nói đến quyền của chúng, qua đó, chúng ta mới thực sự hiểu những đứa trẻ muốn gì ở người lớn. Bằng hành động, chúng ta hãy chăm lo cho trẻ để làm sao măng non mọc thẳng thành rừng tre. Nếu chúng ta chăm sóc, bảo vệ, giáo dục trẻ em để chúng vui, khỏe và giỏi giang hơn chúng ta, thì đấy là hồng phúc của nước nhà”.

Yến Nhi

Tin cùng chuyên mục

Tiến Hiếu

Bảo đảm chính sách đãi ngộ cho nhà giáo

Việc thí điểm sắp xếp, sáp nhập mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên cả nước từ ngày 1/7/2026 sẽ được Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá toàn diện trước ngày 30/4/2027 theo lộ trình tại Công văn 4054/BGDĐT. Vấn đề được dư luận quan tâm là chế độ, chính sách phù hợp cho đội ngũ nhà giáo khi sắp xếp được đảm bảo.

Trung Sơn

Linh hoạt đổi mới trường chuyên

Đề xuất mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tuyển sinh vào trường THPT chuyên theo ba khối thay vì theo từng môn học đang gây nhiều tranh luận. Mục đích thì hiển nhiên không có gì phải bàn cãi, nhưng cách thức và thời điểm đổi mới là những điều cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Hải Yên

Đừng để sự tự nguyện trở thành nghĩa vụ

Những khoản đóng góp mang danh nghĩa tự nguyện đôi khi trở thành áp lực đối với phụ huynh. Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT không chỉ siết chặt việc thu, quản lý tiền của Ban đại diện cha mẹ học sinh mà còn bảo vệ quyền lựa chọn của phụ huynh và sự công bằng trong trường học.

Thùy Hương

Không được tạm bợ với tiêu chuẩn an toàn

Tổn thất đau xót của vụ cháy điểm học tạm của Trường THCS Kim Liên (Hà Nội) một lần nữa đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận nghiêm túc trách nhiệm bảo đảm an toàn trường học và trang bị kỹ năng phòng ngừa, ứng phó sự cố.

Hoài Nam

Đánh thức nguồn lực từ tài nguyên dữ liệu

Trong kỷ nguyên số, một nguồn lực mới đang ngày càng khẳng định vị trí đặc biệt: Dữ liệu. Không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý, dữ liệu đang trở thành một loại tài nguyên chiến lược, tư liệu sản xuất mới, thậm chí là lợi thế cạnh tranh quyết định vị thế của quốc gia và doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu.

Hà Ngọc

Khi đột phá giáo dục thành nền tảng của đột phá công nghệ

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 28/10 nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71, đưa giáo dục đại học trở thành nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Dành cho bạn

Thùy Dương

Hiện thực hóa chính sách trọng dụng nhân tài

Thước đo thành công của chính sách nhân tài không nằm ở những quan điểm, tư duy trong một kết luận hay một chương trình hành động trên giấy, mà nằm ở khả năng hiện thực hóa các chính sách đó.

Thu Hằng

Đừng để hành trình dang dở

Hiệu quả của chính sách sẽ không chỉ được đo lường bằng số khoản vay hay lượt tư vấn, mà còn ở khả năng giúp người học ổn định tình hình, tiếp tục học tập hoặc tìm được một lộ trình phù hợp hơn.

Minh Thuyết

Trao cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số vươn lên

Trong rất nhiều chính sách dành cho phụ nữ, cho bình đẳng giới, hỗ trợ phụ nữ vươn lên khẳng định vị trí của mình trong gia đình và xã hội… thì chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số và phụ nữ, trẻ em gái khu vực này luôn là ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước.

Xuân Phong

Sứ mệnh hòa bình và 'mệnh lệnh' của tri ân

Dù mới được triển khai hơn sáu tháng, nhưng những ngày qua và chắc chắn cả những ngày tiếp theo, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ là chiến dịch được chờ đợi nhất, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất trong lòng nhân dân.

Yến Nhi

Điểm tựa bảo vệ trẻ em trên môi trường số

Môi trường số tác động mạnh mẽ và toàn diện đến đời sống của học sinh, bao gồm cả mặt tích cực lẫn những hệ lụy lớn. Với trẻ em, đối tượng dễ bị tổn thương, môi trường số tiềm ẩn nhiều hiểm họa nếu thiếu sự đồng hành, định hướng từ gia đình, nhà trường và xã hội.