Những tuyến đường trên chiến trường Ukraine luôn tiềm ẩn vô vàn nguy hiểm đối với các phương tiện mặt đất không người lái mang thuốc nổ (UGV).
Vì vậy, theo kênh Euro Maidan ngày 21/7, các thiết bị bay không người lái (UAV) ném bom hạng nặng hiện được sử dụng để vận chuyển những robot này bằng đường không đến mục tiêu.
Chỉ vài ngày sau khi lần đầu tiên Ukraine tiến hành đưa robot đổ bộ lên bờ biển do Liên bang Nga kiểm soát trong một chiến dịch tấn công đổ bộ hoàn toàn bằng robot, các lực lượng của Ukraine tiếp tục đưa robot vào chiến đấu bằng đường không.
Trong tuần này, một đoạn video do phía Liên bang Nga công bố cho thấy một UAV ném bom hạng nặng của Ukraine đang vận chuyển một robot mặt đất chất đầy thuốc nổ đến khu vực tác chiến.
Điều xảy ra sau đó vẫn chưa rõ. Robot cảm tử này có đánh trúng mục tiêu hay không vẫn chưa được xác nhận.
Tuy nhiên, bất kể kết quả ra sao, cuộc đổ bộ đường không bằng phương tiện không người lái vẫn mang ý nghĩa quan trọng.
Nếu Ukraine có thể dùng một UAV để vận chuyển một UGV, họ hoàn toàn có thể làm điều đó lần thứ hai, thứ ba, rồi thứ tư, cho đến khi các chiến dịch hoàn toàn bằng robot trở thành hoạt động thường nhật.
Đó cũng chính là mục tiêu của Kiev: biến các chiến dịch tác chiến bằng robot thành điều bình thường nhằm giảm bớt tình trạng thiếu hụt nhân lực kéo dài.
Mùa xuân năm nay, cựu Bộ trưởng Chuyển đổi số kiêm cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov tuyên bố Ukraine sẽ mua 25.000 UGV chỉ trong sáu tháng đầu năm 2026.
Các kênh Telegram của Liên bang Nga ngày 19/7/2026 xôn xao trước đoạn video mới, được quay từ phía Liên bang Nga (xem dưới đây), ghi lại cảnh một UAV hạng nặng của Ukraine vận chuyển bằng đường không một robot cảm tử mặt đất để tiêu diệt các vị trí của Liên bang Nga.
Con số 25.000 chiếc cao gấp đôi tổng số UGV mà Kiev mua trong cả năm 2025. Việc nhanh chóng triển khai số lượng lớn robot sẽ cho phép nhiều lữ đoàn Ukraine chuyển sang tiếp tế hoàn toàn bằng robot, qua đó đưa hàng nghìn nhân viên hậu cần ra khỏi những tuyến đường vốn luôn nằm trong tầm hỏa lực của đối phương.
Robot không chỉ tiếp tế mà còn trực tiếp chiến đấu
UGV còn đảm nhận nhiều nhiệm vụ chiến đấu. Được trang bị súng máy, chúng tham gia phản kích các toán quân Liên bang Nga xâm nhập và tuần tra trên các tuyến đường trong vùng xám tranh chấp.
Tháng 11 năm ngoái, một UGV có vũ trang thuộc Lữ đoàn Xung kích số 5 của Ukraine, chiến đấu phía bắc thành phố Kostiantynivka (tỉnh Donetsk), đã vô tình tạo ra một cột mốc mới trong chiến thuật sử dụng robot khi chạm trán một xe bọc thép chở quân MT-LB của Liên bang Nga.
Robot này được trang bị kính ngắm ảnh nhiệt ban đêm cùng súng máy M2 cỡ nòng 12,7 mm điều khiển từ xa.
Theo các báo cáo, nó chỉ đang thực hiện nhiệm vụ thử nghiệm ban đêm thì bất ngờ gặp chiếc MT-LB đang chạy trên cùng tuyến đường.
Kết nối qua sóng vô tuyến, các điều khiển viên lập tức khai hỏa, bắn liên tục vào chiếc MT-LB cho đến khi phương tiện của Liên bang Nga vượt qua và rút lui theo hướng ngược lại.
Những robot chỉ chiến đấu đúng một lần
Một số UGV khác của Ukraine được chế tạo chỉ để thực hiện một nhiệm vụ duy nhất: lao vào mục tiêu rồi tự hủy.
Tháng 1 năm nay, đơn vị robot NC-13 thuộc Lữ đoàn Xung kích số 3 đã chất 12 quả mìn chống tăng TM-62, mỗi quả chứa 7,5 kg thuốc nổ, lên một UGV rồi điều khiển nó tiến thẳng vào một hầm trú ẩn của Liên bang Nga, được cho là nằm ở phía Nam khu vực đổ nát của thành phố Kupiansk (tỉnh Kharkiv).
Cảnh do UAV hộ tống ghi lại cho thấy ụ nổ tạo ra sức công phá rất lớn.
Để làm được điều đó, các thành viên NC-13 đã mất nhiều ngày để lắp ráp, sơn và chuẩn bị robot trước khi điều khiển nó vượt quãng đường 19 km trên địa hình hiểm trở để đưa khối thuốc nổ tới mục tiêu.
Vận chuyển bằng UAV giải quyết bài toán cơ động
Cuộc vận chuyển robot bằng UAV vừa qua đã giải quyết điểm yếu lớn nhất của UGV.
Một hành trình dài 19 km là thử thách rất lớn đối với phương tiện điều khiển từ xa vốn dễ bị gây nhiễu vô tuyến và dễ mắc kẹt trong hố bom hay địa hình gồ ghề.
Việc treo UGV dưới một UAV ném bom hạng nặng giúp robot nhanh chóng tiếp cận chiến trường với nguy cơ bị mất hoặc gặp sự cố thấp hơn rất nhiều.
Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 123 của Ukraine đã thực hiện nhiệm vụ đầu tiên thuộc loại hình này.
Các kíp điều khiển Ukraine đã điều khiển từ xa một xuồng không người lái vượt Biển Đen, mang theo một robot mặt đất được trang bị súng máy. Sau đó họ đưa robot đổ bộ lên bán đảo Kinburn..."
Tất nhiên, UAV hạng nặng hoàn toàn có thể thả một quả bom xuống mục tiêu. Nhưng UGV có một ưu thế mà bom không thể có: nó có thể tự lái xuyên qua cửa mở của hầm trú ẩn Liên bang Nga, bất kể phía trên cửa hầm được gia cố bằng bao nhiêu lớp vật cản.
Từ biển lên bờ rồi từ trên không xuống chiến trường
Ukraine đang liên tục tìm ra những phương thức mới để đưa UGV vào chiến đấu.
Ngày 13/7, Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 123 đã điều nhiều xuồng mặt nước không người lái (USV) vượt qua phía Tây Biển Đen, đưa các robot mặt đất mang súng máy đổ bộ lên bán đảo Kinburn, khu vực cực Tây của vùng lãnh thổ do Liên bang Nga kiểm soát ở miền Nam Ukraine.
Lữ đoàn này sau đó công bố một đoạn video tổng hợp được quay từ USV, UGV và UAV hộ tống, ghi lại cảnh robot sử dụng súng máy 12,7 mm có giảm thanh bắn vào một vị trí của Liên bang Nga (xem dưới đây).
Đó là cuộc tấn công đổ bộ đầu tiên hoàn toàn bằng robot.
Nhà phân tích Michael Bohnert thuộc tổ chức tư vấn RAND nhận định: "Đây là một thành tựu rất ấn tượng”.
Cuộc vận chuyển robot bằng đường không diễn ra sau đó cũng không kém phần ấn tượng, cho thấy Ukraine đang từng bước mở rộng phạm vi tác chiến hoàn toàn bằng các hệ thống không người lái trên bộ, trên không và trên biển.