Binh sĩ Israel được triển khai tại Dải Gaza. Ảnh: THX/TTXVN
Tuy nhiên, các nguồn tin Palestine và những nhân vật thân Hamas lại mô tả đây là cơ chế "linh hoạt hơn" đối với vấn đề vũ khí, cho thấy giữa các bên vẫn còn khác biệt đáng kể về cách diễn giải nội dung thỏa thuận.
Theo các quan chức Israel tham gia tiến trình đàm phán, các cuộc thương lượng tại Cairo do Ai Cập và các bên quốc tế làm trung gian đang có những tiến triển tích cực. Một quan chức Israel nhận định "xu hướng hiện nay là khả quan", đồng thời cho rằng Hamas về cơ bản đã chấp nhận yêu cầu giải giáp toàn diện.
Theo phía Israel, dự thảo thỏa thuận nếu được ký kết sẽ quy định rất chặt chẽ, không có ngoại lệ hay điều khoản mập mờ. Hamas sẽ phải tháo dỡ toàn bộ kho vũ khí hạng nặng và hạng nhẹ, phá hủy hệ thống đường hầm, các kho chứa vũ khí cũng như các cơ sở sản xuất vũ khí. Quá trình này sẽ được giám sát bằng cơ chế kiểm chứng nghiêm ngặt.
Một quan chức Israel mô tả đây là "sự đầu hàng trên thực tế của Hamas", đồng thời cho biết tổ chức này đã chấp nhận khuôn khổ từng được các bên trung gian thống nhất từ nhiều tháng trước. Israel khẳng định mọi hoạt động giải giáp sẽ được kiểm chứng độc lập và không dựa trên lòng tin giữa các bên.
Trong khi đó, các nguồn tin thân Hamas lại đưa ra cách diễn giải thận trọng hơn. Theo các nguồn này, các cuộc đàm phán tại Cairo đã đạt tiến triển về ba vấn đề then chốt gồm xử lý kho vũ khí của Hamas, cơ chế quản trị Dải Gaza sau chiến sự và lộ trình Israel rút quân khỏi vùng lãnh thổ này.
Một nguồn tin thân Hamas tiết lộ các bên đã xây dựng được "một công thức nhất định" liên quan đến việc bàn giao và lưu giữ vũ khí theo cơ chế được Hamas và các bên trung gian chấp thuận. Ngoài ra, các bên cũng đạt được những hiểu biết chung về bộ máy dân sự và đội ngũ công chức tại Gaza sau khi xung đột kết thúc.
Tuy nhiên, nguồn tin này vẫn bày tỏ hoài nghi về khả năng Chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu chấp nhận bất kỳ giải pháp nào ngoài yêu cầu Hamas phải giải giáp hoàn toàn, đồng thời cho rằng đề xuất hiện nay có thể chỉ tạo nền tảng cho một thỏa thuận trong tương lai.
Israel bác bỏ cách diễn giải này, khẳng định Hamas đang cố mô tả nội dung đàm phán theo hướng mềm mỏng hơn nhằm tránh tạo hình ảnh "đầu hàng" trước dư luận Palestine.
Khói bốc lên sau cuộc không kích của Israel tại Gaza. Ảnh: THX/TTXVN
Theo các quan chức Israel, nếu thỏa thuận được ký kết, Hamas sẽ phải giải giáp 100%, Dải Gaza sẽ được phi quân sự hóa hoàn toàn và tổ chức này sẽ không còn bất kỳ vai trò nào trong việc quản lý Gaza, kể cả trực tiếp hay gián tiếp. Chính quyền dân sự tại Gaza sẽ do một ủy ban quản lý độc lập điều hành theo nguyên tắc "một chính quyền, một hệ thống pháp luật và một lực lượng vũ trang".
Các quan chức Israel cũng nhấn mạnh việc rút quân khỏi Gaza chỉ được thực hiện sau khi quá trình giải giáp hoàn tất. Theo đó, việc Israel rút lực lượng sẽ diễn ra theo lộ trình phù hợp với kế hoạch gồm 20 điểm do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất, nhưng chỉ sau khi một ủy ban giám sát quốc tế xác nhận Hamas đã giải giáp hoàn toàn.
Trong khi đó, phía Palestine cho biết Hamas đã thể hiện sự "linh hoạt" đối với điều khoản về vũ khí. Một phương án đang được xem xét là đưa các loại vũ khí hạng nặng vào các kho tập trung dưới sự giám sát của một ủy ban kỹ trị Palestine, thay vì chuyển giao cho một bên thứ ba. Tuy nhiên, Israel lo ngại phương án này có thể giúp Hamas tiếp tục duy trì ảnh hưởng quân sự dưới vỏ bọc dân sự.
Ngoài vấn đề giải giáp, các cuộc đàm phán còn tập trung vào việc thành lập cơ chế quản trị dân sự mới cho Gaza, duy trì hoạt động của các cơ quan công quyền, xác định phạm vi và thời điểm Israel rút quân, cũng như khả năng triển khai một lực lượng quốc tế nhằm giám sát việc thực thi thỏa thuận và ngăn ngừa các hành vi vi phạm.
Giới quan sát nhận định Mỹ cùng các bên trung gian quốc tế sẽ tiếp tục đóng vai trò then chốt trong nỗ lực đưa các bên bước vào giai đoạn tiếp theo của lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, câu hỏi lớn hiện nay là liệu những nhượng bộ của Hamas về vấn đề vũ khí có đáp ứng đầy đủ yêu cầu giải giáp hoàn toàn của Israel hay không, hay những bất đồng liên quan đến phi quân sự hóa Gaza, lộ trình rút quân và cơ chế bảo đảm an ninh sẽ tiếp tục khiến tiến trình đạt được thỏa thuận cuối cùng bị kéo dài.