Phát hiện gene 'công tắc tổng' giúp duy trì cân bằng cơ thể

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, các nhà khoa học Israel vừa phát hiện một gene đóng vai trò như “công tắc tổng” trong não, đồng thời điều phối phản ứng với căng thẳng và quá trình chuyển hóa của cơ thể, mở ra hướng nghiên cứu mới về mối liên hệ giữa sức khỏe tâm thần và các rối loạn chuyển hóa.

Nghiên cứu do Viện Khoa học Weizmann thực hiện và công bố trên tạp chí Endocrinology tập trung vào gene Orthopedia (Otp). Trước đây, Otp chủ yếu được biết đến với vai trò quan trọng trong quá trình hình thành và kết nối não bộ trước khi sinh. Nghiên cứu mới cho thấy gene này tiếp tục hoạt động khi trưởng thành, tham gia điều hòa các hệ thống hormone kiểm soát căng thẳng (stress), chuyển hóa và hành vi.

Để xác định vai trò của Otp ở não trưởng thành, các nhà khoa học sử dụng chuột thí nghiệm và phát triển công cụ cho phép vô hiệu hóa gene này trong một số nhóm tế bào thuộc vùng dưới đồi của não mà không ảnh hưởng đến quá trình phát triển não bộ. Đây là khu vực có vai trò điều hòa nhiều chức năng thiết yếu như cảm giác đói, giấc ngủ, sinh sản, thân nhiệt và phản ứng với stress.

Kết quả cho thấy khi Otp bị vô hiệu hóa, hệ thống phản ứng với stress của chuột hoạt động quá mức, làm tăng hormone corticosterone và xuất hiện những biểu hiện giống trầm cảm, đồng thời giảm khả năng thích ứng với tình huống căng thẳng. Quá trình chuyển hóa cũng bị xáo trộn khi hormone tuyến giáp giảm, thân nhiệt hạ và cholesterol tăng.

Đáng chú ý, những con chuột này vẫn ăn và có trọng lượng gần tương đương nhóm đối chứng nhưng tích tụ nhiều mỡ hơn và phản ứng kém hơn với tín hiệu đói. Theo nhóm nghiên cứu, điều này cho thấy Otp không chỉ điều khiển một cơ chế riêng lẻ mà đóng vai trò trung tâm giúp duy trì cân bằng giữa nhiều mạng lưới thần kinh và hormone.

Các nhà khoa học nhận định phát hiện này giúp lý giải sâu hơn mối liên hệ giữa trạng thái tâm lý và chuyển hóa. Ở người, một số biểu hiện trầm cảm hoặc lo âu có thể xuất hiện đồng thời với mức hormone tuyến giáp thấp, từ đó tác động đến cholesterol, đường huyết và chuyển hóa toàn cơ thể.

Theo nhóm nghiên cứu, việc hiểu rõ hơn mạng lưới do Otp điều khiển trong tương lai có thể giúp phát triển những phương pháp can thiệp chính xác hơn đối với rối loạn stress và chuyển hóa, bằng cách điều chỉnh từng nhánh của hệ thống thay vì tác động lên toàn bộ cơ chế.

Đức Trung (TTXVN)

Dành cho bạn

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng tốc, trong khi cạnh tranh có nguy cơ khiến các doanh nghiệp xem nhẹ an toàn, làm gia tăng những rủi ro khó kiểm soát. Diễn biến này đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam trong thực hiện Nghị quyết 57: phát triển và làm chủ AI phải song hành với xây dựng năng lực quản trị, kiểm soát và bảo đảm an toàn.
Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Nắng nóng, độ ẩm và nước mưa có thể âm thầm tác động đến bức phù điêu bằng đồng tại Khu truyền thống cách mạng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Từ những vị trí dễ hư hỏng được nhận diện, nhóm nghiên cứu đề xuất giải pháp theo dõi và bảo trì chủ động nhằm kéo dài tuổi thọ công trình..
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

Để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, TP Hồ Chí Minh đang đặt trọng tâm vào một nguồn lực có tính quyết định: con người. Từ chính sách thu hút chuyên gia đến việc tạo môi trường để người giỏi giải quyết những bài toán lớn, Thành phố đang từng bước tìm cách biến tri thức thành năng lực đổi mới và giá trị cụ thể.
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

Nếu các cơ chế mới là “đường băng” để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo "cất cánh" thì thị trường mới là nơi quyết định công nghệ có tạo ra giá trị hay không. TP Hồ Chí Minh đang tìm cách rút ngắn khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến doanh nghiệp, từ ý tưởng đến sản phẩm, qua đó biến nguồn lực tri thức thành một động lực tăng trưởng thực chất.