Giải thưởng được tổ chức thường niên nhằm ghi nhận, tôn vinh những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, những công trình xây dựng tiêu biểu trong việc thực hiện các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Phát biểu khai mạc chương trình, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, cùng với việc tìm kiếm những nguồn năng lượng mới, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xem là giải pháp thiết thực, nhất là trong bối cảnh nguồn năng lượng hóa thạch đang ngày càng cạn kiệt.
Xác định được vai trò của sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong những năm qua, Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách liên quan cũng như phát động triển khai những hoạt động cụ thể để thúc đẩy việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong toàn xã hội như: Nghị quyết 70-NQ/TW năm 2025 ngày 20/8/2025 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Quyết định số 280/QĐ-TTg ngày 13/3/2019 phê duyệt Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030; hay Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện và Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà.
Bộ Công Thương đặc biệt chú trọng đến hiệu quả sử dụng năng lượng đối với lĩnh vực thương mại thông qua các sản phẩm, thiết bị tiêu thụ năng lượng. Chương trình dán nhãn năng lượng là biện pháp quản lý nhà nước nhằm thúc đẩy việc sử dụng thiết bị hiệu suất cao, loại bỏ dần các sản phẩm công nghệ lạc hậu, hướng tới việc xây dựng văn hóa tiêu dùng bền vững trong cộng đồng. Chương trình góp phần đáng kể để đạt được mục tiêu tiết kiệm năng lượng 8 - 10% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc giai đoạn từ năm 2019 - 2030 theo Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 – 2030.
Theo bà Nguyễn Thị Lâm Giang, triển khai Chương trình dán nhãn năng lượng và áp dụng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu cho các phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng, Bộ Công Thương đã thực hiện dán nhãn cho gần 30 chủng loại sản phẩm theo Danh mục quy định tại Quyết định số 04/2017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, thuộc các nhóm thiết bị gia dụng, văn phòng và công nghiệp. Đến nay, đã có hơn 40.000 sản phẩm được dán nhãn năng lượng trên thị trường.
Bên cạnh đó, theo báo cáo thống kê năng lượng mới nhất, tiêu thụ năng lượng của ngành công nghiệp tại Việt Nam chiếm hơn 50% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc. Qua các khảo sát, đánh giá thực tế, ngành công nghiệp Việt Nam có thể tiết kiệm từ 20 đến 30% mức tiêu thụ năng lượng. Đối với các công trình xây dựng, với tỷ lệ gia tăng diện tích sàn đưa vào sử dụng hàng năm trên 40%, tiềm năng tiết kiệm năng lượng trong các công trình xây dựng tại Việt Nam ước tính từ 30 đến 35%.
Những con số trên cho thấy dư địa tiết kiệm năng lượng trong các lĩnh vực còn rất lớn.
Thực hiện Quyết định 280 của Thủ tướng Chính phủ, trong khuôn khổ các hoạt động của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) phối hợp với Hội Khoa học và công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam, tổ chức “Giải thưởng Hiệu quả năng lượng năm 2026”. Giải thưởng được tổ chức thường niên nhằm ghi nhận, tôn vinh những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, những công trình xây dựng tiêu biểu trong việc thực hiện các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Đồng thời, thúc đẩy, khuyến khích các doanh nghiệp thực hiện giải pháp quản lý và công nghệ tiên tiến nhằm đưa ra thị trường các sản phẩm có tính năng kỹ thuật vượt trội, hiệu suất năng lượng cao, tiết kiệm năng lượng.
Theo Ban tổ chức, thời gian nhận hồ sơ tham gia giải thưởng từ ngày 29/6/2026 đến hết ngày 31/10/2026. Sau khi kết thúc thời gian nhận hồ sơ, Hội đồng kỹ thuật sẽ tiến hành đánh giá, lựa chọn các doanh nghiệp, công trình và sản phẩm đáp ứng tiêu chí xét tặng. Hồ sơ được tiếp nhận dưới cả hai hình thức bản giấy và bản điện tử, đồng thời Ban tổ chức sẽ hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp trong quá trình đăng ký tham dự. Dự kiến lễ công bố và trao giải sẽ được tổ chức vào tháng 12/2026.
