Nhức nhối đạo đức học đường

Trong hai ngày qua, dư luận vô cùng bức xúc khi một clip lan truyền trên mạng xã hội ghi lại cảnh một nhóm học sinh trung học cơ sở dồn cô giáo vào góc lớp và có những hành vi chửi bới, ném đồ, giật điện thoại của cô…
Chú thích ảnh
Ảnh cắt từ clip

Trả lời báo chí, lãnh đạo xã Văn Phú, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang đã xác nhận sự việc xảy ra tại trường THCS Văn Phú vào tuần trước, những học sinh có hành vi xúc phạm cô giáo rồi quay điện thoại đăng lên facebook mới chỉ học lớp 7. Có lẽ bất kỳ ai xem clip này cũng đều phải bàng hoàng, không chỉ bởi những hành động, lời lẽ trái ngược với truyền thống tôn sư trọng đạo mà còn bởi vì các em học sinh ở độ tuổi quá nhỏ. Chúng ta buộc phải tự hỏi, không lẽ đạo đức học đường đã xuống thấp đến mức này?

Những em học sinh trong đoạn clip đó đều còn rất nhỏ, ở độ tuổi mà pháp luật gần như không xử lý những vi phạm nếu có mà chỉ áp dụng biện pháp giáo dục bắt buộc. Cụ thể là Bộ luật Hình sự chỉ quy định người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một số điều. Người từ đủ 16 tuổi trở lên mới phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật Hình sự có quy định khác. Còn Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính về vi phạm hành chính do cố ý; người từ đủ 16 tuổi trở lên mới bị xử phạt vi phạm hành chính về mọi vi phạm hành chính. Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật Hình sự thì chỉ phải áp dụng biện pháp giáo dục tại xã phường, thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại Bộ luật Hình sự thì áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng.

Dẫn những quy định của pháp luật nêu trên không phải là để soi chiếu xem hành vi của các em học sinh thuộc về vi phạm nào, xử lý ra sao. Điều đó chỉ khẳng định rằng, ở độ tuổi của các em, những hành vi thiếu chuẩn mực xảy ra thì trách nhiệm chính thuộc về người lớn, thuộc về gia đình, nhà trường và xã hội. Cũng đã có thông tin ban đầu cho biết, bản thân cô giáo cũng có những phát ngôn, ứng xử thiếu chuẩn mực với học sinh dẫn đến các em có hành động như vậy.

Chưa thể khẳng định cô giáo có hành vi thiếu chuẩn mực là nguyên nhân dẫn đến sự việc hay không, nhưng chắc chắn một điều, môi trường giáo dục ở nhà trường đã có lỗi, có thể không là trực tiếp nhưng sẽ là gián tiếp khi việc hình thành nhân cách cho học sinh chính là một mục tiêu quan trọng nhất của giáo dục. Bên cạnh đó, cũng không phải chỉ có nhà trường, gia đình cũng có phần trách nhiệm khi chăm lo cho con em mình chưa đủ hoặc chưa đúng cách.

Và trách nhiệm tiếp theo là ở vấn đề xây dựng môi trường văn hóa xã hội. Trao đổi với phóng viên báo Tin tức bên lề kỳ họp Quốc hội vừa qua, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đã nhận xét: “Tình trạng bạo lực học đường là xảy ra liên tục và không có dấu hiệu thuyên giảm, mặc dù các tổ chức chính trị xã hội đã vào cuộc, đặc biệt là các nhà trường đã có nhiều biện pháp khắc phục”. Để hạn chế tình trạng này, đại biểu cho rằng cần phải xem xét, đánh giá lại nguyên nhân khách quan, chủ quan. Chẳng hạn, có nguyên nhân từ việc học sinh sử dụng mạng internet khá nhiều. Ở độ tuổi học sinh THCS, hầu như học sinh nào cũng có điện thoại thông minh và được tự do truy cập các trang mạng internet. Các em dễ dàng tiếp cận với những nội dung, hình ảnh mang tính bạo lực thông qua nhiều sản phẩm thông tin trên internet. Tâm lý thích học theo, làm theo diễn ra ngày càng mạnh mẽ.

“Môi trường internet như con dao hai lưỡi. Vì vậy, với học sinh, lứa tuổi cần được chăm sóc về mặt tư tưởng, đạo đức, cũng như về phẩm chất, cần có một môi trường internet an toàn để phòng ngừa, nhằm hạn chế thấp nhất tình trạng kích động bạo lực”, đại biểu Phạm Văn Hòa đề xuất một trong những giải pháp.

Bởi vậy, trước những vụ việc nhức nhối về đạo đức học đường, điều cần làm không phải là tìm cách xử lý hành vi, mà bản thân các giáo viên, nhà trường và gia đình phải soi chiếu lại trách nhiệm của mình, tìm ra được nguyên nhân và giải pháp để uốn nắn kịp thời những chồi non, xây dựng một môi trường giáo dục nhân văn cho học sinh. Và mỗi chúng ta cũng đều có trách nhiệm vào quá trình đó bằng cách xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh, an toàn trong đời sống hằng ngày và cả trên không gian mạng.

Trần Ngọc Tú

Tin cùng chuyên mục

Trung Sơn

Linh hoạt đổi mới trường chuyên

Đề xuất mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tuyển sinh vào trường THPT chuyên theo ba khối thay vì theo từng môn học đang gây nhiều tranh luận. Mục đích thì hiển nhiên không có gì phải bàn cãi, nhưng cách thức và thời điểm đổi mới là những điều cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Hải Yên

Đừng để sự tự nguyện trở thành nghĩa vụ

Những khoản đóng góp mang danh nghĩa tự nguyện đôi khi trở thành áp lực đối với phụ huynh. Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT không chỉ siết chặt việc thu, quản lý tiền của Ban đại diện cha mẹ học sinh mà còn bảo vệ quyền lựa chọn của phụ huynh và sự công bằng trong trường học.

Thùy Hương

Không được tạm bợ với tiêu chuẩn an toàn

Tổn thất đau xót của vụ cháy điểm học tạm của Trường THCS Kim Liên (Hà Nội) một lần nữa đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận nghiêm túc trách nhiệm bảo đảm an toàn trường học và trang bị kỹ năng phòng ngừa, ứng phó sự cố.

Hoài Nam

Đánh thức nguồn lực từ tài nguyên dữ liệu

Trong kỷ nguyên số, một nguồn lực mới đang ngày càng khẳng định vị trí đặc biệt: Dữ liệu. Không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý, dữ liệu đang trở thành một loại tài nguyên chiến lược, tư liệu sản xuất mới, thậm chí là lợi thế cạnh tranh quyết định vị thế của quốc gia và doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu.

Hà Ngọc

Khi đột phá giáo dục thành nền tảng của đột phá công nghệ

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 28/10 nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71, đưa giáo dục đại học trở thành nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Thùy Dương

Hiện thực hóa chính sách trọng dụng nhân tài

Thước đo thành công của chính sách nhân tài không nằm ở những quan điểm, tư duy trong một kết luận hay một chương trình hành động trên giấy, mà nằm ở khả năng hiện thực hóa các chính sách đó.

Dành cho bạn

Thu Hằng

Đừng để hành trình dang dở

Hiệu quả của chính sách sẽ không chỉ được đo lường bằng số khoản vay hay lượt tư vấn, mà còn ở khả năng giúp người học ổn định tình hình, tiếp tục học tập hoặc tìm được một lộ trình phù hợp hơn.

Minh Thuyết

Trao cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số vươn lên

Trong rất nhiều chính sách dành cho phụ nữ, cho bình đẳng giới, hỗ trợ phụ nữ vươn lên khẳng định vị trí của mình trong gia đình và xã hội… thì chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số và phụ nữ, trẻ em gái khu vực này luôn là ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước.

Xuân Phong

Sứ mệnh hòa bình và 'mệnh lệnh' của tri ân

Dù mới được triển khai hơn sáu tháng, nhưng những ngày qua và chắc chắn cả những ngày tiếp theo, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ là chiến dịch được chờ đợi nhất, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất trong lòng nhân dân.

Yến Nhi

Điểm tựa bảo vệ trẻ em trên môi trường số

Môi trường số tác động mạnh mẽ và toàn diện đến đời sống của học sinh, bao gồm cả mặt tích cực lẫn những hệ lụy lớn. Với trẻ em, đối tượng dễ bị tổn thương, môi trường số tiềm ẩn nhiều hiểm họa nếu thiếu sự đồng hành, định hướng từ gia đình, nhà trường và xã hội.

Tiến Hiếu

Không dung tha tội chống phá Nhà nước

Nhiều năm qua, tổ chức mang danh “Việt Tân” chưa bao giờ từ bỏ âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân, phá hoại cuộc sống bình yên của đất nước. Dù luôn khoác lên mình "chiếc áo bọc đường" mang tên “đấu tranh dân chủ”, “nhân quyền” hay “diễn biến hòa bình”, bản chất độc hại và bạo lực của tổ chức này chưa bao giờ thay đổi.