Theo trang The Guardian (Anh), chi phí nhiên liệu tại Mỹ hiện đã lên mức cao nhất trong gần ba năm, với giá trung bình toàn quốc đạt tới 3,90 USD/gallon ngày 20/3. Đà tăng này chủ yếu xuất phát từ việc giá dầu toàn cầu đi lên sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran - một trong những quốc gia sản xuất dầu lớn trên thế giới.
Diễn biến đáng chú ý là việc Iran đóng cửa Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu. Động thái này làm dấy lên lo ngại về gián đoạn nguồn cung năng lượng, qua đó trực tiếp gây áp lực lên giá xăng tại nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ.
Trong bối cảnh đó, người lái xe tại Mỹ bắt đầu chuyển hướng chú ý sang xe điện (EV) - phương tiện không phụ thuộc vào xăng và không phát thải khí gây nóng lên toàn cầu. Theo nền tảng mua xe CarEdge, lượng tìm kiếm các mẫu xe điện đã tăng 20% kể từ khi xung đột bùng phát cách đây ba tuần.
Ông Justin Fischer, chuyên gia phân tích ô tô tại CarEdge, cho biết: “Chỉ trong vòng 48 giờ sau khi chiến sự nổ ra, chúng tôi đã ghi nhận sự gia tăng đột biến - rõ ràng có liên hệ trực tiếp với thông tin này. Nếu giá xăng duy trì ở mức cao trong một tháng hoặc lâu hơn, con số này sẽ còn tăng mạnh hơn nữa”.
Bà Jessica Caldwell, Giám đốc phân tích của Edmunds, cho rằng giá xăng hiện là mối quan tâm hàng đầu của người mua xe.
“Họ đang tìm cách tránh những biến động khó lường này”, bà nói, đồng thời cho biết lượng tìm kiếm trực tuyến về xe điện, cả mới và đã qua sử dụng, cũng đang tăng lên.
“Xăng là chi phí không thể né tránh, bạn thấy rõ mỗi lần đổ đầy bình”, bà Caldwell nhận định. “Đây cũng trở thành chủ đề bàn luận phổ biến. Tôi sống ở Los Angeles và có rất nhiều hình ảnh hài hước lan truyền, khi người dùng xe điện tỏ ra ‘thảnh thơi’ nhìn người khác lo lắng về giá xăng”.
Tuy vậy, giới quan sát cho rằng vẫn còn nhiều ẩn số về việc liệu làn sóng quan tâm này có đủ bền vững để chuyển hóa thành doanh số thực tế hay không. Mỹ hiện vẫn tụt lại phía sau nhiều quốc gia phát triển về tỷ lệ sử dụng xe điện cũng như hạ tầng trạm sạc. Năm ngoái, doanh số EV chịu tác động tiêu cực từ dự luật chi tiêu của đảng Cộng hòa, vốn từng bước loại bỏ các ưu đãi thời cựu Tổng thống Joe Biden dành cho phương tiện không phát thải.
Song song đó, các điều chỉnh chính sách dưới thời Tổng thống Trump, bao gồm việc nới lỏng quy định về hiệu suất nhiên liệu và khí thải, đã khiến nhiều hãng xe tiếp tục ưu tiên các dòng SUV và xe bán tải tiêu thụ nhiều nhiên liệu, vốn mang lại biên lợi nhuận cao hơn. Các hãng xe như Ford, Nissan và Honda gần đây đã thu hẹp hoặc trì hoãn kế hoạch phát triển xe điện tại thị trường Mỹ.
Dù vậy, với nhóm thu nhập thấp - đối tượng chịu tác động trực tiếp từ giá xăng tăng - xe điện đã qua sử dụng đang nổi lên như một lựa chọn thực tế hơn. Các mẫu xe của Tesla, Chevrolet Equinox hay Nissan Leaf hiện có mức giá dễ tiếp cận hơn so với trước.
“Bạn có thể mua một chiếc EV cũ khá tốt với giá dưới 25.000 USD, điều này là hợp lý nếu so với xe mới”, bà Caldwell nói. “Chúng ta đang bước vào giai đoạn có nhiều mẫu xe điện hấp dẫn với chi phí thấp, và nhu cầu có thể sẽ tăng nhanh”.
Bên cạnh đó, dòng xe lai xăng và điện (xe hybrid) như Toyota Camry hay RAV4 cũng được dự báo sẽ bán chạy ở thị trường Mỹ, đặc biệt thu hút những khách hàng còn e ngại việc chuyển hẳn sang xe điện do hạn chế về trạm sạc.
Tuy nhiên, xe điện mới vẫn có giá cao hơn đáng kể so với xe chạy xăng, và người sở hữu EV tại Mỹ chủ yếu thuộc nhóm thu nhập cao. Năm ngoái, xe điện chỉ chiếm 7,8% tổng doanh số ô tô, giảm nhẹ so với năm trước.
Chính quyền của Tổng thống Trump gần đây cũng có động thái kìm hãm đà phát triển của xe điện hơn nữa khi ngừng các tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu riêng tại bang California. Tuần trước, trong bối cảnh giá xăng tăng mạnh, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi cho biết chính phủ đang kiện bang này vì các quy định “áp đặt và tốn kém” liên quan đến xe điện, cho rằng chúng làm tăng chi phí cho người tiêu dùng và vi phạm luật liên bang.
Trong khi đó, xe điện lại đang phát triển nhanh ở các khu vực khác trên thế giới. Hiện EV chiếm khoảng 20% doanh số xe mới toàn cầu, thậm chí một số quốc gia gần như đã loại bỏ xe chạy xăng như tại Na Uy, chỉ có 7 xe sử dụng xăng được bán ra trong tháng 1.
“Các nhà sản xuất ô tô Mỹ hiểu rằng xe điện là chiến lược dài hạn, nhưng trong ngắn hạn họ vẫn kiếm được nhiều lợi nhuận từ SUV và xe bán tải. Công nghệ EV phần lớn được phát triển tại Mỹ, nhưng Trung Quốc lại rất giỏi trong việc mở rộng quy mô và giảm chi phí. Việc chính sách thay đổi liên tục theo từng nhiệm kỳ tổng thống cũng khiến doanh nghiệp khó lập kế hoạch dài hạn”, bà Caldwell nhận định.
Ông Don Francis, Chủ tịch Câu lạc bộ Xe điện miền Nam, cho biết nhiều người vẫn do dự khi mua xe điện do lo ngại về quãng đường di chuyển.
“Sự quan tâm là có, nhưng chưa đủ để tạo cú hích quyết định. Tuy nhiên, nếu giá xăng tiếp tục neo cao, có thể sẽ xuất hiện điểm bùng phát”, ông nói.
Ông Francis cũng chia sẻ mong muốn Mỹ đạt được “độc lập năng lượng” nhằm tránh các xung đột liên quan đến dầu mỏ. Dù vậy, ông không quy trách nhiệm trực tiếp cho ông Trump về cuộc chiến và những hệ lụy của nó, đồng thời bày tỏ ủng hộ một số chính sách của tổng thống.
