Nghị quyết 72-NQ/TW đặt mục tiêu, đến năm 2026, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 95% dân số; đến năm 2030 đạt bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân, đặc biệt người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình.
Đây là một quyết sách khẳng định bảo hiểm y tế là một chính sách quan trọng trong hệ thống chính sách an sinh xã hội của nước ta, được Đảng và Nhà nước luôn quan tâm, triển khai sâu rộng. Thời gian qua, bên cạnh phát triển loại hình bảo hiểm y tế do người sử dụng lao động, người lao động đóng, các cấp, các ngành và cơ quan bảo hiểm xã hội đã, đang tập trung đẩy mạnh bảo hiểm y tế hộ gia đình nhằm mở rộng cơ hội cho tất cả người dân, nhất là những người yếu thế được tiếp cận dịch vụ y tế chăm sóc sức khỏe tốt nhất.
Bảo hiểm xã hội cho biết, chính sách bảo hiểm y tế hộ gia đình có mức đóng, phương thức đóng phù hợp, linh hoạt, đem lại nhiều giá trị, quyền lợi thiết thực cho người tham gia bảo hiểm y tế khi đi khám chữa bệnh.
Theo quy định hiện hành người tham gia nhóm tự đóng bảo hiểm y tế bao gồm người thuộc hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình; người sinh sống và làm việc, người được nuôi dưỡng, chăm sóc trong các tổ chức, cơ sở từ thiện, tôn giáo; người lao động trong thời gian nghỉ không hưởng lương hoặc tạm hoãn hợp đồng lao động; người không thuộc các trường hợp quy định nêu trên.
Trong số đó, Hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế là những người cùng đăng ký thường trú hoặc cùng đăng ký tạm trú tại một chỗ ở hợp pháp theo quy định của pháp luật về cư trú.
Về mức đóng, bảo hiểm y tế hộ gia đình được thiết kế theo nguyên tắc giảm dần cho các thành viên cùng tham gia: người thứ nhất đóng 4,5% mức lương cơ sở, tương đương 105.300 đồng/tháng; người thứ hai chỉ đóng 70% mức đóng của người thứ nhất còn 73.710 đồng/tháng; người thứ ba đóng 60% tương đương 63.180 đồng/tháng; người thứ tư đóng 50% tương đương 52.650 đồng/tháng; từ người thứ năm trở đi mức đóng giảm còn 40% tương đương 42.120 đồng/tháng. Người tham gia có thể chọn đóng 3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng/lần. Hình thức đóng cũng rất đa dạng: nộp trực tiếp tại cơ quan bảo hiểm xã hội, qua các tổ chức dịch vụ thu, qua Cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng bảo hiểm xã hội Việt Nam hoặc qua ngân hàng.
Tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình, ngoài việc được giảm trừ mức đóng, người dân còn được hưởng nhiều quyền lợi quan trọng. Người tham gia được cấp thẻ bảo hiểm y tế điện tử, được quỹ bảo hiểm y tế chi trả chi phí khám chữa bệnh theo phạm vi quyền lợi ghi trên thẻ, được lựa chọn hoặc thay đổi nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu trong 15 ngày đầu mỗi quý, được cung cấp thông tin về chế độ bảo hiểm y tế và có quyền khiếu nại, tố cáo nếu phát hiện hành vi vi phạm pháp luật bảo hiểm y tế.
Trong trường hợp cấp cứu, người có thẻ bảo hiểm y tế được khám chữa bệnh tại bất kỳ cơ sở y tế nào và vẫn đảm bảo quyền lợi. Khi đi đúng tuyến, người tham gia được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán đến 100% chi phí tại tuyến cơ sở hoặc khi đã tham gia bảo hiểm y tế liên tục từ 5 năm trở lên. Trong những trường hợp khám chữa bệnh không đúng tuyến, quỹ bảo hiểm y tế vẫn thanh toán theo tỷ lệ từ 40% đến 80% tùy cấp độ cơ sở và dịch vụ y tế.
Để bảo đảm quyền lợi, người dân cần lưu ý đối với người tham gia lần đầu hoặc gián đoạn trên 90 ngày, thẻ bảo hiểm y tế chỉ có giá trị sau 30 ngày kể từ ngày đóng đủ tiền. Thẻ bảo hiểm y tế phải được sử dụng đúng mục đích, không cho người khác mượn và không dùng thẻ của người khác. Người dân cũng cần chủ động gia hạn thẻ trước khi hết hạn để quyền lợi không bị gián đoạn. Thủ tục đăng ký tham gia khá đơn giản, chỉ cần lập tờ khai theo mẫu và nộp tại cơ quan bảo hiểm xã hội các điểm dịch vụ thu hoặc đăng ký trực tuyến.
