Đây đó, cành đào, mận ven đường chồi non lộc biếc thi nhau vươn lên mơn mởn. Cảnh đẹp, lòng người cũng rạo rực khi vừa qua cái Tết cổ truyền lại sắp bước vào ngày “Tết” của Bộ đội Biên phòng với kỷ niệm 55 năm ngày Truyền thống của lực lượng, 25 năm “Ngày Biên phòng toàn dân”.
 Thiếu tá Nguyễn Phúc Chiến trao đổi nghiệp vụ với cán bộ địa phương. |
Cùng với các đoàn công tác lên biên giới thăm các chiến sĩ biên phòng, tôi chọn Đồn Biên phòng Tả Gia Khâu vì đây là một trong những địa bàn khó khăn nhất tỉnh, có thể ví như một “Trường Sa cạn”, tại đó tôi có một người bạn rất thân: Thiếu tá Nguyễn Phúc Chiến, cán bộ biên phòng tăng cường làm Phó Bí thư Đảng ủy xã Tả Gia Khâu, người có nhiều biệt danh nhất đơn vị.Chiếc xe không thể đi nhanh hơn vì đường nhiều cua gấp, mặc dù con đường đã được trải nhựa dễ đi gấp nhiều lần so với 20 năm trước. Hai bên đường cảnh sắc mùa xuân vùng cao ăm ắp nhựa sống, rạo rực lòng người, dù họ vừa phải trải qua một thời gian kinh hoàng của băng tuyết, giá rét khắc nghiệt đổ xuống đầu những làng bản nghèo khó vùng cao... Tôi mường tượng công việc vất vả của anh bạn thân khi nhận nhiệm vụ tại một xã vùng cao với địa hình lởm chởm toàn đá và đá, với sự khô cằn vì “khát” nước quanh năm và sự khắc nghiệt của một vùng đất đầy nắng gió. Vì vậy khi gặp Chiến tôi không ngạc nhiên khi thấy bạn gầy đi nhiều so với mấy năm trước, nước da đen vốn là đặc trưng của những chàng trai trung du, nay càng sạm hơn, chỉ có đôi mắt là vẫn sáng rực và lấp lánh niềm vui khi gặp lại bạn cũ trong thời gian cùng đi vận động quần chúng. Nhận chén trà nóng từ tay anh, những mẩu chuyện về đời quân ngũ của Chiến chợt ùa về trong tôi. Tháng 3 năm 1991, chàng trai Nguyễn Phúc Chiến khi đó vừa tròn mười tám tuổi viết đơn tình nguyện nhập ngũ vào lực lượng Bộ đội Biên phòng. Chả là ở quê anh (Liễn Sơn - Lập Thạch - Vĩnh Phúc) có Trung tâm huấn luyện Bộ đội Biên phòng, hàng ngày đi học qua thấy các anh chiến sĩ biên phòng luyện tập võ thuật Chiến mê lắm nên quyết xin làm anh bộ đội quân hàm xanh. Sau ba tháng huấn luyện anh được điều về công tác tại Đồn Biên phòng A Mú Sung - Bát Xát. Chiến trở thành “người Lào Cai” từ đó.Dẫu rằng đơn vị đóng quân ở “Nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt”, nhưng bên cạnh cái lãng mạn đầy chất thơ đó là cả một núi khó khăn đang chờ đợi người lính mới. Người ta vào Bộ đội Biên phòng để tuần tra bảo vệ biên giới, để truy bắt tội phạm, để cưỡi ngựa, bắn súng... Đằng này Chiến lại được phân công làm công tác... anh nuôi. Ngày ấy đường sá đi lại còn khó khăn, ô tô của Biên phòng tỉnh chỉ vào được đến Trịnh Tường. Cứ 3 ngày một lần Chiến lại cùng anh em trong tổ đi bộ ra Trịnh Tường cách đồn gần ba chục cây số gùi gạo về cho đơn vị. Mỗi lần gùi 30 kg. Mấy tấn gạo đã vào được tới Đồn trên đôi vai của anh binh nhì có dáng người nhỏ nhắn đen đúa. Được chỉ huy Đồn động viên, Chiến hiểu nhiệm vụ nào cũng quan trọng. Anh chăm chỉ làm việc, không quản ngày nắng mưa. Một vinh dự đến với Chiến khi thời gian phục vụ trong quân ngũ sắp hoàn thành, anh được đứng trong hàng ngũ của Đảng rồi được chọn đi học trung cấp Biên phòng.Ra trường với quân hàm thiếu úy, Nguyễn Phúc Chiến lại hăm hở khoác ba lô lên công tác tại Đồn Biên phòng Pha Long - Mường Khương. Công việc ở đây khác xa với những gì anh được học, đó là dạy xóa mù chữ cho đồng bào vùng cao Pha Long. Cái khó đến với anh là đa số người dân mù chữ ở đây lại không biết tiếng phổ thông. Vậy là Chiến lại lao vào việc học cho được tiếng Mông để hiểu đồng bào, rồi lại phải đến từng nhà để vận động mọi người đi học. Có những trăn trở, thức trắng khi lớp học thiếu vắng học sinh, có những chán chường khi người dân lảng tránh “thầy giáo” Biên phòng... Chiến hiểu muốn thành công thì phải kiên trì. Kiên trì vận động, đó chính là thực hiện lời Bác dạy lực lượng “dân vận là vận động từng người dân, không để sót một người dân nào”. Cứ như vậy, từng ngày, từng ngày, cuối cùng đồng bào cũng hiểu ra tầm quan trọng của con chữ nên đã tự giác bảo nhau đi học. “Lớp học thầy Chiến” trở thành một “thương hiệu” của phong trào xóa mù chữ ở thôn Tả Ngải Chồ, xã Pha Long khi đó. Cũng từ nơi đây mối tình đẹp giữa anh với cô giáo vùng cao Nguyễn Mai Thắm đã nên duyên. Có lẽ trong cái khó khăn, vất vả con người ta hiểu nhau hơn, dễ thông cảm với nhau hơn.Từ Đồn Biên phòng Pha Long, Chiến lại về nhận công tác tại Đồn Biên phòng Mường Khương năm 2000. Đơn vị mới nhưng nhiệm vụ thì vẫn vậy: Dạy xóa mù chữ buổi tối, ban ngày tuần tra biên giới, đến các thôn bản vận động nhân dân chấp hành chủ trương đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Chiến được chỉ huy đồn tin tưởng giao cho làm tổ trưởng tổ công tác Tung Chung Phố. Tuy chỉ là một tổ công tác nhưng công việc chẳng khác gì một Đồn Biên phòng thu nhỏ. Trong dân nảy sinh mâu thuẫn, họ kéo nhau xuống gọi “chú Chiến”. Kẻ xấu vào nhà trộm mất trâu, mất ngựa, họ cũng xuống gọi “chú Chiến”. Mua ti vi về không bắt được hình cũng xuống gọi “anh Chiến”... Những lúc như vậy Chiến cùng anh em trong tổ “chạy sô” bở hơi tai, nhưng các anh hiểu bà con tin mình, dù có mệt mấy cũng phải cố gắng để không phụ lòng tin. Chiến có nhiều anh em kết nghĩa, bố mẹ nuôi, con nuôi. Họ là những người dân trong địa bàn, vì quý cái tính thật thà, lòng nhiệt tình của “bộ đội Chiến” mà tự nguyện nhận anh làm con, làm anh em, nhận làm bố nuôi cho con cái họ. Ngày anh cưới vợ dưới phố huyện, người dân ở Tả Ngải Chồ, Tung Chung Phố kéo xuống chúc mừng thật đông. Họ không có phong bì, chỉ có lít rượu ngô, con gà làm quà mừng. Thật cảm động những món quà tình nghĩa ấy!Năm 2006, nhiệm vụ phòng chống tội phạm ma túy ngày càng đặt ra cấp thiết đòi hỏi bộ đội biên phòng phải thành lập lực lượng phòng chống tội phạm ma túy chuyên trách. Chiến là lớp cán bộ đầu tiên được chọn để thực hiện nhiệm vụ khó khăn nguy hiểm này. Trở thành lính trinh sát, thời gian vắng mặt ở nhà của anh ngày càng nhiều hơn. Mặc dù gia đình ở ngay thị trấn Mường Khương nhưng có khi vài tuần anh không về nhà, mọi gánh nặng trong gia đình đều trông cậy vào đôi vai bé nhỏ của cô giáo Thắm. Rồi chiến công nối tiếp chiến công, trong 3 năm Chiến đã cùng đồng đội đấu tranh thắng lợi nhiều vụ án. Điển hình như vụ bắt đối tượng mang 1,5 bánh hêrôin cuối năm 2007, Chiến và đồng đội khiến tên tội phạm khi tra tay vào còng rồi vẫn không nghĩ là mình đã bị bắt, hay như vụ bắt hai đối tượng thu 6.000 ống DEZAPAM tại khu vực Km1 thị trấn Mường Khương hồi tháng 3 năm 2009 có công đầu của anh.Giữa lúc thành tích đấu tranh chống tội phạm như hoa nở rộ, anh lại được Bộ chỉ huy biên phòng tỉnh và Huyện ủy Mường Khương tin tưởng chọn làm Phó Bí thư Đảng ủy xã Tả Gia Khâu. Tuy có chút đắn đo nhưng Chiến vẫn khoác ba lô chấp nhận xa nhà với nhiệm vụ mới mẻ mà mình chưa hề làm. Anh xác định, đến với Tả Gia Khâu là đến với khó khăn vất vả nhưng như thế Đảng và Dân mới cần mình. Lại những đêm mất ngủ suy nghĩ phải làm gì cùng với lãnh đạo xã hướng dẫn bà con yên tâm lao động sản xuất ngay trên quê hương mình. Lại những ngày băng rừng xuống các thôn tuyên truyền vận động dân; có những trưa nắng chỉ đạo bà con khắc phục hậu quả mưa đá mà quên cả đói. Anh tâm sự: “Tôi đang tính năm nay phải làm sao cùng Đảng ủy chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn bản và từng bước hoàn thành nhiệm vụ xây dựng các chi bộ độc lập tại 100% các thôn của xã”. Nghe Chiến tâm sự, tôi hiểu đó là nỗi niềm trăn trở của người cán bộ xã mang quân hàm xanh này.Từ năm 1996 đến nay, năm nào Chiến cũng nhận được giấy khen của Bộ Chỉ huy Biên phòng tỉnh, nhiều năm được Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng công nhận là chiến sĩ thi đua toàn lực lượng, cùng nhiều giấy khen, bằng khen của cấp ủy, chính quyền địa phương. Anh có rất nhiều biệt danh: “Chiến hậu cần”, “Chiến vận động”, “Chiến thầy giáo”, “Chiến trinh sát”, “Chiến cán bộ xã”... Những biệt danh đó gắn với quá trình công tác cũng như những nhiệm vụ mà anh đã trải qua. Ở bất kỳ cương vị nào anh cũng luôn biết khắc phục khó khăn, tìm ra những phương pháp, cách làm hay để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.Lại một đợt gió mùa đông bắc đang tràn về trên khắp biên cương. Thoắt cái đất trời vùng cao đang quang đãng, ấm áp bị cái lạnh thấu xương và cả những làn sương mù đặc quánh lấn át. Tôi biết chiều nay Chiến lại xuống thôn vì nhiệm vụ. Thời gian lưu lại đơn vị của tôi không dài khiến tôi không thể bố trí thời gian xuống thôn cùng anh được, đành nói lời tạm biệt. Trước khi chia tay, biết tôi có ý định viết về mình, mặt Chiến đỏ bừng, anh đưa tay lên đầu gãi gãi: “Còn nhiều anh em khác tiêu biểu hơn mình, ngại lắm!”. Tôi biết có thể anh chưa phải là người tiêu biểu nhất trong lực lượng Bộ đội Biên phòng Lào Cai nhưng chắc chắn anh là một trong những người tiêu biểu đáng để đồng đội học tập, cả trong công việc cũng như trong cuộc sống. Chỉ có điều anh ngại nói về mình.Hình như Lính Biên Phòng ai cũng vậy!
