Chiều 25/9, tại Hội thảo góp ý do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức, các chuyên gia, đại diện cơ sở giáo dục và quản lý địa phương đều nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi: công khai, minh bạch, đồng thời siết chặt quy trình, làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan để bảo đảm an toàn, dinh dưỡng cho học sinh.
Siết chặt an toàn thực phẩm, lồng ghép giáo dục dinh dưỡng
Dự thảo Thông tư quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông đặt ra các yêu cầu, điều kiện, hình thức, quy trình tổ chức và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc vận hành bữa ăn nội trú, bán trú cùng hoạt động căng tin tại các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông.
Một trong những yêu cầu then chốt là bảo đảm an toàn thực phẩm và dinh dưỡng hợp lý, phù hợp với từng lứa tuổi theo hướng dẫn chuyên môn của cơ quan thẩm quyền và điều kiện thực tế. Bữa ăn học đường phải được tổ chức công khai, minh bạch; xác định rõ trách nhiệm của đơn vị lựa chọn, ký hợp đồng, cơ sở cung cấp dịch vụ và nhà trường.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất lồng ghép nội dung giáo dục dinh dưỡng, tạo môi trường để học sinh thực hành kiến thức, kỹ năng về an toàn thực phẩm, chăm sóc sức khỏe và quy tắc ứng xử trong bữa ăn. Việc lồng ghép này được thiết kế phù hợp với chương trình học, đảm bảo không làm phát sinh thêm thủ tục hay kế hoạch riêng.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ, khai thác hệ thống thông tin ngành giáo dục, quản lý dựa trên phòng ngừa rủi ro và tăng cường phối hợp giám sát giữa chính quyền, nhà trường, phụ huynh cũng là những điểm mới nổi bật.
Góp ý từ thực tế vận hành, bà Lương Thị Thúy Nga, Hiệu trưởng Trường Mầm non Quang Trung (phường Cửa Nam, Hà Nội), nhấn mạnh bậc mầm non có đặc thù riêng trong chế biến và yêu cầu dinh dưỡng. Do công tác giáo dục và nuôi dưỡng diễn ra song hành, việc tổ chức bữa ăn phải bám sát độ tuổi và đặc điểm phát triển của trẻ.
Bà Chu Thị Kim Chung, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Đoàn Thị Điểm (Hà Nội), chia sẻ kinh nghiệm nhà trường tự tổ chức bếp ăn bán trú nhiều năm qua với quy trình chặt chẽ từ khâu tiếp nhận thực phẩm, chế biến đến phục vụ, luôn có sự phối hợp giám sát của cha mẹ học sinh.
Nêu vướng mắc về xây dựng thực đơn và hợp đồng, bà Thạch Thị Lan Anh, Phó Hiệu trưởng Trường TH, THCS, THPT Khoa học Giáo dục (Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục), đề nghị làm rõ thời hạn hợp đồng, đồng thời cần có hướng dẫn thẩm định thực đơn đối với các trường thiếu nhân sự chuyên môn về dinh dưỡng.
Cùng quan điểm, bà Trần Thị Thu Hà, Trưởng phòng Chính trị tư tưởng, học sinh, sinh viên (Sở GD&ĐT Hà Nội), đề xuất dự thảo nên quy định khung nội dung cơ bản để các trường làm căn cứ ký kết, đặc biệt là trách nhiệm và phương án xử lý khi đơn vị cung cấp vi phạm.
Đối với căng tin, bà Hà kiến nghị quy định cụ thể danh mục cấm kinh doanh như đồ uống có cồn, thuốc lá và các sản phẩm không phù hợp với môi trường sư phạm.
Nhằm bảo vệ học sinh có cơ địa đặc biệt, đại diện Sở GD&ĐT Bắc Ninh đề xuất bổ sung trách nhiệm của nhà trường trong việc chủ động cập nhật tiền sử dị ứng thực phẩm hoặc chế độ ăn đặc thù của học sinh, phối hợp với đơn vị cung cấp dịch vụ để chuẩn bị suất ăn an toàn.
Làm rõ thẩm quyền, công đoạn và vai trò giám sát
Vấn đề phân định trách nhiệm nhận được nhiều thảo luận sôi nổi. Bà Trần Thị Phương Mai, chuyên viên phụ trách giáo dục Phòng Văn hóa - Xã hội phường Cửa Nam (Hà Nội), đề nghị làm rõ chủ thể ký nghiệm thu và trách nhiệm của từng bên khi thực hiện hợp đồng.
Về phía phụ huynh, đại diện Trường THPT Đỗ Mười (Hà Nội) đề xuất tổ chức tập huấn cho cha mẹ học sinh tham gia giám sát bán trú. Đồng tình với ý kiến này, bà Lê Quỳnh Nga, chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội phường Hoàn Kiếm (Hà Nội), đề nghị quy định rõ phạm vi giám sát của phụ huynh và cần có phương án xử lý kịp thời khi nhà trường từ chối thực phẩm không đạt chuẩn, tránh gây gián đoạn bữa ăn của học sinh.
Ông Nguyễn Văn Thuận, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Ninh Bình, nhấn mạnh việc quy định rõ trách nhiệm giữa chính quyền, nhà trường và nhà cung cấp sẽ giúp triển khai thống nhất. Ông Thuận kiến nghị làm rõ cơ chế phối hợp trong trường hợp nhà trường phát hiện sự cố nhưng không phải bên trực tiếp ký hợp đồng, đồng thời phải có phương án thay thế ngay nếu đơn vị cung cấp bị dừng hợp đồng đột xuất.
Đối với trường hợp một đơn vị cung ứng cho nhiều điểm trường, cần quy định rõ việc giao nhận, lưu mẫu tại từng cơ sở để thuận tiện truy xuất nguồn gốc. Ông cũng đề xuất rà soát quy định căng tin và thống nhất cơ quan tiếp nhận kế hoạch tổ chức bữa ăn.
Ông Phùng Khắc Bình, nguyên Vụ trưởng Vụ Công tác học sinh, sinh viên (Bộ GD&ĐT) cho rằng,, UBND cấp xã phải là chủ thể chịu trách nhiệm chính về an toàn thực phẩm, dinh dưỡng và sức khỏe học sinh trên địa bàn. Ông khuyến nghị nên lựa chọn đơn vị cung cấp theo địa bàn; tăng cường truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, lưu trữ hình ảnh camera tại bếp ăn nấu tại chỗ để phục vụ kiểm tra và có quy định chặt chẽ về việc khai thác dữ liệu này.
Bộ GD&ĐT tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Thông tư theo hướng "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm", tạo thuận lợi cho các địa phương và nhà trường triển khai, hướng tới mục tiêu tối thượng là bảo đảm an toàn thực phẩm, dinh dưỡng và chất lượng bữa ăn cho thế hệ trẻ.
