Quang cảnh hội thảo.
Phát biểu tại hội thảo 'Ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số' do báo Công Thương tổ chức sáng 29/7, ông Nguyễn Tiến Cường, Phó Tổng Biên tập Báo Công Thương, cho biết: Ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh là một trong những ngành có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế và đời sống xã hội. Những năm gần đây, thị trường thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ. Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng quan tâm đến chất lượng sản phẩm, nguồn gốc xuất xứ, quy trình sản xuất và các yếu tố môi trường. Hành vi tiêu dùng đang thay đổi theo hướng ưu tiên các sản phẩm xanh, sạch, an toàn và bền vững.
Theo Bộ Công Thương, nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm thân thiện với môi trường tại Việt Nam tăng trung bình 15% mỗi năm. Trong các hệ thống bán lẻ hiện đại, doanh số nhóm hàng dán nhãn “xanh”, “tiêu dùng bền vững” tăng 40-60% trong các chiến dịch truyền thông lớn. Những con số này cho thấy tiêu dùng xanh không còn là một xu hướng nhất thời mà đang dần trở thành tiêu chuẩn mới của thị trường.
Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống phân phối hiện đại, thương mại điện tử và các nền tảng số đang làm thay đổi toàn diện cách thức sản xuất, kinh doanh và tiếp cận khách hàng. Chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp nếu muốn nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường.
Trước thực tiễn đó, việc kết hợp hài hòa giữa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh nâng cao hiệu quả quản trị, tối ưu chuỗi cung ứng, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Chia sẻ tại hội thảo, bà Lê Thị Hoài Thương, Giám Đốc Đối ngoại Công ty TNHH Nestlé Việt Nam cho biết, người tiêu dùng, các nhà bán lẻ và thị trường xuất khẩu ngày càng đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe về truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và phát triển bền vững, buộc doanh nghiệp phải xem chuyển đổi xanh là điều kiện để duy trì năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cũng chia sẻ kinh nghiệm triển khai chuyển đổi xanh trên toàn chuỗi giá trị, từ phát triển vùng nguyên liệu, thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, giảm phát thải, tối ưu sử dụng tài nguyên đến xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch.
Thông qua Chương trình NESCAFÉ Plan Việt Nam, Nestlé đã đồng hành cùng hơn 23.000 nông hộ, phân phát trên 100 triệu cây giống chất lượng cao và thúc đẩy các mô hình canh tác bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân, bảo đảm nguồn cung nguyên liệu và tạo lợi thế cạnh tranh lâu dài cho doanh nghiệp. Đại diện doanh nghiệp cũng nhấn mạnh, để chuyển đổi xanh trở thành động lực tăng trưởng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hệ thống bán lẻ và các nền tảng số nhằm xây dựng hệ sinh thái sản xuất, phân phối và tiêu dùng bền vững.
Đồng quan điểm, bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Giám đốc siêu thị GO! Thăng Long cho biết, tiêu dùng xanh đang là xu thế tất yếu, để đồng hành cùng các nhà sản xuất và đưa sản phẩm xanh đến gần hơn với người tiêu dùng, Central Retail ưu tiên 4 tiêu chí cốt lõi: Minh bạch chất lượng và Chứng nhận xanh: Sản phẩm phải đạt các tiêu chuẩn uy tín (VietGAP, GlobalGAP, Organic...) và có hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Doanh nghiệp cũng ưu tiên các nhà cung ứng chủ động giảm thiểu nhựa dùng một lần, áp dụng giải pháp bao bì sinh học, dễ tái chế và tối ưu hóa phát thải carbon trong quá trình sản xuất. Đại diện Central Retail bày tỏ mong muốn Bộ Công Thương tiếp tục ban hành các chính sách hỗ trợ, hoàn thiện hành lang pháp lý thuận lợi để khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất xanh và hệ thống bán lẻ xanh phát triển.
Trong bối cảnh thị trường bán lẻ chuyển dịch mạnh mẽ theo xu hướng tiêu dùng xanh và số hóa, bà Lê Thị Hường, Giám đốc Khối Dự án WinCommerce (chuỗi bán lẻ WinMart/WinMart+/Win) cho biết, WinCommerce xác định chuyển đổi số là nền tảng xuyên suốt trong mọi hoạt động kinh doanh và vận hành. Doanh nghiệp đang đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), Machine Learning và các công cụ phân tích thông minh nhằm tối ưu hóa việc lựa chọn địa điểm mở cửa hàng, quản trị danh mục hàng hóa, dự báo nhu cầu, quản lý tồn kho và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng. Những giải pháp này không chỉ nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu nguồn lực, cải thiện năng suất lao động mà còn tạo nền tảng để WinCommerce tiếp tục mở rộng hệ thống, nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của người tiêu dùng.
Đại diện WinCommerce cho biết, doanh nghiệp hiện ứng dụng Machine Learning để dự báo nhu cầu và tự động hóa quy trình đặt hàng tập trung. Khoảng 74% giá trị hàng hóa trong hệ thống đã được đặt hàng theo mô hình này và doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lên 90% vào cuối năm 2026. Theo tính toán của doanh nghiệp, cứ 40% giá trị hàng hóa được đặt hàng tập trung sẽ giúp giảm khoảng 15% khối lượng công việc tại cửa hàng, tương đương khoảng 300 tỷ đồng thời gian lao động mỗi năm. Song song đó, việc tối ưu tồn kho cũng giúp WinCommerce cải thiện khoảng 1.500 tỷ đồng vốn lưu động trong hai năm gần đây, tạo nguồn lực tài chính cho quá trình mở rộng hệ thống.
Theo ông Phạm Trung Thành, Giám Đốc Đối ngoại Công ty CP Acecook Việt Nam, chuyển đổi xanh không chỉ là định hướng phát triển mà đã được doanh nghiệp hiện thực hóa bằng nhiều giải pháp cụ thể trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Acecook đang triển khai đồng bộ hệ thống điện năng lượng mặt trời tại các nhà máy, từng bước thay thế lò hơi đốt than bằng lò hơi sinh khối và sử dụng LPG nhằm giảm đáng kể phát thải khí nhà kính. Riêng hệ thống điện mặt trời tại văn phòng Tổng công ty và nhà máy TP. Hồ Chí Minh tạo ra khoảng 900 MWh điện mỗi năm, trong khi nhà máy Vĩnh Long dự kiến đạt 6.885 MWh/năm, góp phần cắt giảm gần 5.000 tấn CO₂. Đồng thời, doanh nghiệp đặt mục tiêu giảm khoảng 75.000 tấn CO₂ mỗi năm từ việc thay thế lò hơi đốt than bằng lò hơi sinh khối vào năm 2026.
Bên cạnh đó, Acecook cũng đẩy mạnh chuyển đổi xanh trên bao bì, đến cuối năm 2025 đã thay thế hơn 90% vật liệu nhựa bằng giấy đối với các dòng mì ly, mì tô, góp phần giảm hơn 6.830 tấn nhựa ra môi trường và tăng cường tái chế chất thải, hướng tới mô hình sản xuất tuần hoàn, phát triển bền vững.