Tàu đánh cá neo đậu tại cảng ở Quảng Ninh. Ảnh: TTXVN phát
Số hóa để nâng cao chất lượng quản lý
Đến đầu năm 2026, Quảng Ninh đã thiết lập được một "hệ sinh thái" dữ liệu nghề cá minh bạch. Toàn tỉnh hiện có 4.116 tàu cá từ 6 mét trở lên đã được đăng ký và cập nhật 100% trên hệ thống VNfishbase. Điểm đáng chú ý trong nỗ lực này là việc làm sạch và đồng bộ thông tin của 100% chủ tàu lên hệ thống VNeID, giúp việc truy xuất nguồn gốc và quản lý nhân thân ngư dân trở nên nhanh chóng, chính xác.
Khẳng định quyết tâm của địa phương, ông Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh, tỉnh Quảng Ninh nhận thức rõ tầm quan trọng của việc chống khai thác IUU và coi đây là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Tỉnh sẽ tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo hành động quyết liệt, tập trung xử lý dứt điểm các tồn tại, hạn chế để đảm bảo hoàn thành các mục tiêu đã đề ra”.
Để hiện thực hóa cam kết này, tỉnh đã triển khai giám sát qua hệ thống điện tử (eCDT) cho hơn 2.051 tàu cá với gần 6.000 lượt cập rời bến. Chỉ tính riêng tuần đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã kiểm soát hơn 446 tấn hải sản qua hệ thống này, đảm bảo mỗi kilogam cá đánh bắt đều có "lịch sử" rõ ràng.
"Bàn tay sắt" trong xử lý vi phạm
Song song với quản lý, việc tuần tra, xử lý vi phạm được thực hiện với tinh thần "không có ngoại lệ". Từ đầu năm 2025 đến nay, các lực lượng chức năng đã xử phạt nhiều trường hợp vi phạm với tổng số tiền trên 8,2 tỷ đồng.
Về định hướng xử lý trong thời gian tới, ông Nguyễn Văn Công khẳng định: “Quảng Ninh sẽ tiếp tục ra quân tổng truy quét, xử lý nghiêm các trường hợp hết hạn đăng kiểm và mất kết nối VMS trên 6 giờ, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối chủ trì để đảm bảo các tàu cá này tuyệt đối không thể tham gia khai thác trên biển”.
Sự quyết liệt này có sự đồng hành sát sao của lực lượng Công an và Biên phòng. Trong những ngày đầu năm 2026, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã huy động hơn 112 lượt cán bộ chiến sĩ tuần tra xuyên đêm, trong khi Công an tỉnh trực tiếp tuyên truyền, vận động gần 800 chủ tàu và thuyền viên chấp hành pháp luật.
Ghi nhận tại các đồn biên phòng tuyến biển, Trung tá Nguyễn Hà Tuyên - Đồn trưởng Đồn Biên phòng Quảng Đức, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh cho biết, năm qua, đơn vị đã nỗ lực cao độ với 52 lượt tuần tra, huy động 171 lượt cán bộ chiến sĩ bám biển. Đơn vị đã đăng ký kiểm soát xuất nhập bến cho hơn 1.200 lượt phương tiện với trên 4.000 lượt thuyền viên. Qua đó, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm 3 vụ việc vi phạm, tịch thu công cụ kích điện trái phép, đồng thời tích cực tuyên truyền và phát cờ Tổ quốc cho bà con ngư dân.
Tuy nhiên, hiện nay nhiều bến bãi không tập trung khiến việc kiểm soát gặp khó khăn. Đặc biệt, trình độ sử dụng điện thoại thông minh để kê khai phần mềm eCDT của một bộ phận ngư dân còn hạn chế, trong khi phần mềm đôi khi vẫn báo lỗi, thời gian xác nhận lâu. Theo Trung tá Nguyễn Hà Tuyên, các cơ quan chuyên môn nên sớm khắc phục các lỗi kỹ thuật này để tạo thuận lợi cho bà con.
Thay đổi tư duy, hiện đại hóa hạ tầng
Một trong những bài toán khó mà Quảng Ninh đang giải quyết là chuyển đổi sinh kế cho ngư dân. Tỉnh đã quy hoạch 45.000 ha mặt nước để phát triển nuôi trồng và chuyển đổi nghề cho 766 tàu cá với khoảng 2.240 lao động.
Tuy nhiên, lãnh đạo tỉnh cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn về hạ tầng cảng cá và lực lượng quản lý mỏng tại địa bàn rộng. Để khắc phục, ông Nguyễn Văn Công cho biết, tỉnh đã đưa vào chương trình đầu tư công giai đoạn 2026-2030 dự án 3 cảng cá hiện đại tại Hà Tu, Đường Hoa và Đặc khu Vân Đồn. Đồng thời, tỉnh đang nghiên cứu ban hành các chính sách hỗ trợ nâng cấp thiết bị VMS và hỗ trợ giải bản đối với tàu cá không còn nhu cầu hoạt động.
Với sự kết hợp giữa "bàn tay sắt" trong xử lý vi phạm và chính sách nhân văn trong hỗ trợ ngư dân, Quảng Ninh đang thể hiện vai trò là địa phương tiên phong, quyết tâm cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng", đưa ngành thủy sản phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.