Các bao thể chất lỏng kích thước micromet chứa hydro tự nhiên được bảo tồn bên trong các khoáng chất olivin của lớp phủ. Ảnh: CAS
Theo thông tin mà Global Times dẫn từ Viện Địa chất và Địa vật lý thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), phát hiện này đã lấp đầy khoảng trống nghiên cứu trong nước về hydro tự nhiên và vừa được công bố trên tạp chí Science Bulletin.
Trong nghiên cứu, nhóm do nhà khoa học Liu Chuanzhou và viện sĩ CAS Wu Fuyuan dẫn đầu đã phát hiện các bao thể (inclusion - các vật chất không tinh khiết, tạp chất hoặc sự không đồng nhất cả thể rắn, lỏng và khí bị giữ lại bên trong đá quý hoặc khoáng vật trong quá trình hình thành) chất lỏng có kích thước micromet trong ophiolit - những tàn dư của vỏ đại dương cổ xưa - phân bố trên Cao nguyên Thanh Hải - Tây Tạng. Phân tích bằng các thiết bị đo chính xác cho thấy bên trong các bao thể này có chứa hydro và methane, đồng thời có mối liên hệ trực tiếp với các phản ứng hóa học giữa nước và đá.
Trao đổi với truyền thông, tác giả chính của nghiên cứu Liu Tong cho biết phát hiện này cho thấy cao nguyên Thanh Hải - Tây Tạng có thể tồn tại những “nhà máy tự nhiên” sản sinh hydro dưới lòng đất, rất đáng để tiếp tục thăm dò và đánh giá quy mô.
Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận hydro và methane cùng tồn tại với những khoáng vật biến đổi đặc trưng của quá trình serpentin hóa - cơ chế tạo hydro tự nhiên quan trọng nhất của Trái Đất. Điều này cung cấp bằng chứng trực tiếp cho thấy serpentin hóa đang diễn ra hoặc đã từng diễn ra bên dưới Cao nguyên này, theo báo cáo của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV).
Phân tích sâu hơn cho thấy các bao thể chứa hydro này không phải hiện tượng đơn lẻ. Khi so sánh có hệ thống dữ liệu toàn cầu, nhóm nghiên cứu đã xác lập mối liên hệ tiềm năng giữa thành phần hydro trong các bao thể sâu dưới lòng đất với dòng phát thải hydro quan sát được trên bề mặt. Kết quả này giúp làm rõ chu trình từ nguồn đến bể chứa, tức từ quá trình sinh hydro ở độ sâu lớn, di chuyển lên trên và tích tụ ở các tầng nông.
Từ những phát hiện trên, nhóm nghiên cứu cho rằng các phức hệ ophiolit phân bố rộng và quy mô lớn trên cao nguyên Thanh Tạng là mục tiêu lý tưởng cho việc thăm dò hydro tự nhiên. Quy mô đồ sộ của các ophiolit cùng môi trường kiến tạo còn đang hoạt động mạnh đã tạo nên những điều kiện địa chất thuận lợi cho sự tích tụ hydro với trữ lượng đáng kể.
Giới khoa học đánh giá, phát hiện này không chỉ mang ý nghĩa học thuật mà còn phác thảo một “bản đồ kho báu” sơ bộ cho năng lượng sạch. Trong bối cảnh Trung Quốc thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải, hydro tự nhiên được xem là lựa chọn chiến lược tiềm năng nhằm tăng cường an ninh năng lượng và thúc đẩy phát triển xanh trong dài hạn.