Nhân viên huấn luyện robot làm việc trên dây chuyền sản xuất, tại thành phố Thượng Hải, miền Đông Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN phát
Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, việc phát triển mạnh ngành thiết bị an toàn, ứng phó khẩn cấp được Trung Quốc xác định là giải pháp đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về an toàn, nâng cao mức độ an toàn nội tại của các ngành sản xuất và năng lực phòng ngừa, giảm nhẹ, cứu trợ thiên tai. Đây cũng được coi là một trong những lĩnh vực hỗ trợ xây dựng “Trung Quốc an toàn” và là một cường quốc chế tạo.
Quy hoạch xác định lấy người dân làm trung tâm, phối hợp giữa phát triển và an toàn, thúc đẩy đổi mới công nghệ, mở rộng ứng dụng thiết bị và tối ưu hóa bố trí ngành. Trung Quốc đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng đáng kể quy mô, trình độ công nghệ, chất lượng sản phẩm cũng như chiều sâu và phạm vi ứng dụng của ngành thiết bị an toàn, ứng phó khẩn cấp; đồng thời nâng tỷ lệ trang bị các sản phẩm an toàn, ứng phó khẩn cấp tại hộ gia đình và cộng đồng. Quy hoạch đề ra 15 nhiệm vụ cụ thể, tập trung vào 4 nhóm lớn gồm tăng cường đổi mới ngành; thúc đẩy ứng dụng và phổ biến thiết bị; phát triển các doanh nghiệp chủ lực; tối ưu hóa hệ sinh thái ngành.
Một trong những trọng tâm của quy hoạch là tăng cường nghiên cứu, làm chủ các công nghệ then chốt và công nghệ dùng chung. Trung Quốc sẽ hỗ trợ doanh nghiệp đầu ngành phối hợp với trường đại học, viện nghiên cứu và các đơn vị sử dụng thiết bị tiến hành nghiên cứu công nghệ, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về linh kiện, vật liệu cơ bản, quy trình sản xuất, phần mềm cơ bản và phần mềm công nghiệp. Các hướng nghiên cứu được ưu tiên bao gồm an toàn trong các ngành công nghiệp trọng điểm, phòng ngừa và ứng phó thiên tai lớn, cũng như thông tin liên lạc khẩn cấp trong các điều kiện cực đoan.
Trong lĩnh vực an toàn sản xuất, Trung Quốc sẽ tập trung vào các công nghệ giám sát và cảnh báo sớm trong khai khoáng, hóa chất nguy hiểm, năng lượng mới, đường ống, luyện kim và các môi trường có nguy cơ cao. Đối với thiên tai, các hướng ưu tiên gồm phát hiện sớm và cảnh báo cháy rừng, giám sát lũ lụt, cảnh báo động đất, đánh giá nguy cơ địa chất và giám sát an toàn cơ sở hạ tầng quan trọng.
Một điểm đáng chú ý là Trung Quốc xác định trí tuệ nhân tạo (AI), robot, thiết bị bay không người lái, giao diện não - máy tính, viễn thám vệ tinh, vật liệu mới và năng lượng mới là những công nghệ quan trọng để nâng cấp thiết bị an toàn, ứng phó khẩn cấp.
Quy hoạch đề cập việc phát triển các mô hình AI chuyên ngành và tác tử thông minh phục vụ lĩnh vực an toàn, ứng phó khẩn cấp; sử dụng AI để nhận diện nhanh rủi ro, dự báo, phát hiện chính xác các nguy cơ lớn, nhận dạng hành vi trong môi trường phức tạp, đánh giá tình hình thiên tai và hỗ trợ ra quyết định.
Đối với robot và thiết bị bay không người lái, Trung Quốc sẽ tập trung phát triển hệ thống có khả năng hoạt động trong môi trường khắc nghiệt, điều khiển từ xa, tự động định vị, tránh chướng ngại vật, tuần tra, phát hiện và phân tích tình hình theo thời gian thực. Công nghệ vệ tinh được định hướng phục vụ giám sát thiên tai trên phạm vi rộng, đánh giá nhanh tình hình cháy rừng, lũ lụt, động đất, sạt lở đất và các nguy cơ địa chất khác.
Trung Quốc sẽ xây dựng các kịch bản ứng dụng thực tế nhằm kiểm nghiệm và cải tiến thiết bị trong các ngành công nghiệp, năng lượng, khai khoáng, xây dựng, giao thông và phòng chống thiên tai; các sản phẩm bảo vệ sức khỏe người dân và ứng cứu khẩn cấp với thảm họa, thiên tai.
Việc ban hành quy hoạch cho thấy Trung Quốc đang coi thiết bị an toàn, ứng phó khẩn cấp không chỉ là công cụ phục vụ phòng ngừa và xử lý rủi ro, mà còn là một lĩnh vực công nghiệp mới gắn với AI, robot, thiết bị không người lái, vệ tinh và vật liệu tiên tiến, qua đó kết hợp mục tiêu nâng cao năng lực an toàn với phát triển công nghiệp chế tạo công nghệ cao.