Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, mặc dù được kỳ vọng giúp cải thiện thu nhập và phúc lợi cho hơn 2 triệu tài xế công nghệ, nhưng thực tế cho thấy thu nhập của tài xế không được cải thiện mà vẫn chịu tác động bởi nhiều yếu tố khác ngoài tỷ lệ hoa hồng.
Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Jakarta, ông Abdulah Syafii, một tài xế Grab, cho biết trước đây mỗi ngày ông có thể kiếm khoảng 350.000 rupiah (gần 20 USD), nhưng hiện nhiều nhất chỉ đạt khoảng 250.000 rupiah (hơn 14 USD). Theo ông, trong khi giá xăng dầu và chi phí bảo dưỡng xe tăng, các ứng dụng thường đưa ra những cuốc xe thuộc nhóm dịch vụ tiết kiệm với mức giá thấp hơn. Công việc vất vả từ 6 giờ 30 sáng đến 10 giờ tối, nhưng sau khi trừ tiền xăng, ăn uống và các chi phí khác, ông chỉ còn khoảng 100.000-150.000 rupiah/ngày, tương đương 6-9 USD.
Một tài xế Gojek, ông Wahyu Ngraha, cũng cho rằng việc giảm hoa hồng xuống 8% không giúp thu nhập của tài xế tăng lên. Theo ông, điều các tài xế cần là sự minh bạch trong cách tính giá cước mỗi km và số tiền thực nhận sau mỗi chuyến.
Theo các tài xế, mức chiết khấu thực ra là cao hơn công bố 8% vì tài xế phải chịu cả chi phí quảng cáo và khuyến mại của ứng dụng nên phần nhận về rất thiệt thòi. Ngoài ra, các chương trình ưu đãi khách hàng, cơ chế thưởng và cách phân loại dịch vụ của nền tảng cũng có thể ảnh hưởng đến số tiền cuối cùng họ nhận được.
Từ góc độ chuyên gia, trả lời phóng viên TTXVN tại Jakarta, ông Nailul Huda, Giám đốc Kinh tế số thuộc Trung tâm Nghiên cứu Luật và Kinh tế (CELIOS), cho rằng chính sách chia sẻ doanh thu theo tỷ lệ 8% cho nền tảng và 92% cho tài xế không tự động làm tăng thu nhập của họ. Nếu giá cước cơ sở không thay đổi, tài xế sẽ không có thêm nguồn thu chỉ từ việc giảm tỷ lệ hoa hồng của nền tảng. Do đó, tỷ lệ phần trăm trên giấy tờ chưa phản ánh đầy đủ thu nhập thực tế.
Theo ông Nailul Huda, khi hoa hồng bị giới hạn ở mức 8%, các nền tảng có thể điều chỉnh hệ thống thưởng hoặc bổ sung các loại phí khác để bù đắp phần doanh thu giảm. Trong trường hợp giá cước được tăng để bù chi phí, nhu cầu sử dụng dịch vụ có thể giảm, qua đó tác động trở lại số chuyến và thu nhập của tài xế.
Để cải thiện thực chất đời sống của hơn 2 triệu tài xế công nghệ, ông Nailul Huda đề xuất Indonesia xem xét điều chỉnh mức giá cước cơ sở, vốn gần như không thay đổi từ năm 2022, đồng thời mở rộng các chính sách an sinh, trong đó có bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động và quỹ hưu trí.
Những phản ánh trên cho thấy giảm hoa hồng mới chỉ tác động vào một khâu trong cơ cấu thu nhập của tài xế. Đối với những người chọn mưu sinh bằng nghề lái xe công nghệ, số tiền thực nhận sau khi trừ các chi phí mới là yếu tố quyết định hiệu quả của chính sách. Vì vậy, việc đánh giá chính sách 8% không chỉ nằm ở tỷ lệ phân chia doanh thu, mà còn ở giá cước, chi phí vận hành và mức thu nhập thực tế mà tài xế được thụ hưởng.
