Khi mất điện vì giông bão, cậu bé 8 tuổi Tamizh Amudhan vẫn phải hoàn thành trận đấu cờ vua với một trong những kỳ thủ hàng đầu thế giới. Dưới ánh nến, ngồi trên sàn nhà, chiếc laptop đặt trên gối và pin sắp cạn, cậu đã làm nên bất ngờ khi đánh bại đại kiện tướng người Đức Vincent Keymer, khi đó đứng thứ 7 thế giới.
Đó là cơ hội mà Tamizh có thể đã không bao giờ đạt được nếu gia đình không quyết định thay đổi cuộc sống từ hai năm trước. Năm 2024, cha mẹ cậu rời quê nhà, chuyển đến Sivakasi, bang Tamil Nadu, miền Nam Ấn Độ – nơi đang nổi lên như một trung tâm đào tạo cờ vua trẻ – để tạo điều kiện cho con theo đuổi giấc mơ trở thành kỳ thủ xuất sắc nhất thế giới.
Hiện 9 tuổi, Tamizh học cờ toàn thời gian tại Học viện Cờ Vua Hatsun, một trong những trung tâm đào tạo cờ vua trẻ nổi bật của Ấn Độ. HLV trưởng Vishnu Prasanna đánh giá cậu sở hữu khả năng tư duy hình học và nhìn ra những chuỗi nước đi dài hiếm có ở lứa tuổi này.
“Cậu bé có khả năng nhìn ra những chuỗi hình học dài rất đặc biệt. Đó là điều không dễ dàng để dạy cho một đứa trẻ ở độ tuổi này”, ông Vishnu nói với CNN.
Ấn Độ, quốc gia 1,4 tỷ dân, đang chứng kiến sự bùng nổ của cờ vua, với thế hệ kỳ thủ trẻ liên tục trở thành đại kiện tướng, phá kỷ lục và cạnh tranh các danh hiệu hàng đầu. Một trong những dấu mốc lớn nhất là Gukesh Dommaraju, người trở thành nhà vô địch cờ vua thế giới trẻ nhất lịch sử ở tuổi 18 vào năm 2024, sau khi đánh bại kỳ thủ Trung Quốc Ding Liren.
Đại kiện tướng Magnus Carlsen, 5 lần vô địch thế giới và hiện là kỳ thủ số 1 thế giới, nhận định Ấn Độ đang là quốc gia hàng đầu về cờ vua, nhờ số lượng đông đảo người chơi trẻ và người hâm mộ. “Thật đáng kinh ngạc khi chứng kiến sự bùng nổ diễn ra ở đó. Tôi nghĩ mọi thứ sẽ còn tốt hơn nữa”, Carlsen nói.
Từ trung tâm pháo hoa đến lò đào tạo kỳ thủ
Sivakasi vốn nổi tiếng là thủ phủ pháo hoa của Ấn Độ, sản xuất khoảng 90% pháo và các sản phẩm pháo hoa của nước này. Nhưng giờ đây, thị trấn còn đang chứng kiến một cuộc cách mạng âm thầm trong lĩnh vực cờ vua.
Các trường đào tạo cờ vua mọc lên tại Sivakasi và nhiều nơi ở bang Tamil Nadu. Hatsun Chess Academy là trung tâm đào tạo nội trú đầu tiên của Ấn Độ dành cho môn thể thao này, với khoảng 50 học viên.
Mỗi ngày, học viên tập trung vào các bài luyện khả năng tính toán, giải thế cờ, phân tích nước đi và đấu mô phỏng. Việc tuyển sinh rất khắt khe: ứng viên phải nằm trong nhóm 30 kỳ thủ hàng đầu toàn quốc ở độ tuổi của mình, sau đó trải qua một tháng huấn luyện thử. Học viện cho biết nhận tới 40 hồ sơ mỗi tháng nhưng phần lớn không được tuyển.
Đối với những học viên được lựa chọn, việc tập luyện chuyên sâu từ nhỏ đòi hỏi sự tập trung và hy sinh không nhỏ. Marium Fatima, 19 tuổi, đã chuyển hơn 1.000 km từ bang Bihar đến Sivakasi để theo đuổi mục tiêu trở thành đại kiện tướng.
“Ở Bihar, cờ vua chưa phát triển. Tại đây, tôi có thể thi đấu với nhiều kỳ thủ mạnh và học cách họ tiếp cận trận đấu”, Marium chia sẻ, đồng thời thừa nhận cô phải chấp nhận ít thời gian dành cho gia đình hơn.
HLV Vishnu cho rằng việc chuyên sâu vào cờ vua từ sớm có những hạn chế, nhưng mục tiêu của học viện không chỉ là đào tạo đại kiện tướng mà còn giúp trẻ hình thành tính cách, khả năng tư duy và sự kiên trì.
Những hy sinh phía sau giấc mơ
Tamizh bắt đầu chơi cờ bằng cách quan sát những người anh họ. Khi mới 4 tuổi, cậu đã muốn tham gia một giải đấu cấp huyện, nhưng cha cậu ban đầu từ chối vì lo con phải thi đấu với những đối thủ lớn tuổi hơn.
Sau nhiều lần nài nỉ, người cha quyết định thử đấu với con. Tamizh, khi ấy 4 tuổi, đánh bại cha mình, 32 tuổi. Từ đó, gia đình quyết định cho cậu theo đuổi cờ vua.
Tại giải đấu nhỏ ở địa phương, một người làm nghề phụ xe buýt đồng thời là HLV cờ vua đã nhận ra tài năng của Tamizh và đề nghị huấn luyện miễn phí. Tuy nhiên, gia đình vẫn gặp khó khăn trong việc chi trả chi phí đi lại để đưa cậu tham gia các giải đấu.
Học bổng của Hatsun Chess Academy năm 2024 đã giúp gia đình có cơ hội tiếp tục đầu tư cho cậu. Nhưng điều đó cũng đồng nghĩa với việc gia đình phải sống xa nhau hơn một năm: Tamizh cùng mẹ chuyển đến Sivakasi, còn cha và chị gái ở lại quê nhà Kallakurichi, cách khoảng 220 km.
Mẹ cậu, Uma, cùng con thường xuyên di chuyển đến các giải đấu, đôi khi phải đi xuyên đêm. Tháng 10 vừa qua, người cha cũng nghỉ việc và tìm công việc mới để gần con hơn.
“Rủi ro và hy sinh là điều cha mẹ nào cũng sẵn sàng làm vì con”, ông Sathish, cha Tamizh, chia sẻ.
Cờ vua Ấn Độ vươn lên thành ngành kinh doanh
Sự bùng nổ cờ vua tại Ấn Độ không chỉ tạo ra những kỳ thủ tài năng mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh doanh và thu hút khán giả.
Năm 2023, Global Chess League (GCL), giải đấu cờ vua nhanh đầu tiên trên thế giới, được Liên đoàn Cờ vua quốc tế (FIDE) và tập đoàn Tech Mahindra của Ấn Độ thành lập. Giải đấu được xây dựng theo mô hình Indian Premier League (IPL) của môn cricket, với sự tham gia của nhiều tên tuổi hàng đầu như Carlsen.
Anand Mahindra, Chủ tịch tập đoàn Mahindra & Mahindra, người thúc đẩy sự ra đời của giải đấu, cho rằng hệ sinh thái đào tạo kỳ thủ của Ấn Độ đang tạo ra những kết quả không còn mang tính ngẫu nhiên.
Theo ông, cơ hội hiện nay không chỉ nằm ở việc đào tạo các nhà vô địch mà còn xây dựng văn hóa cờ vua rộng khắp. Mùa giải gần nhất vào tháng 9 ghi nhận hơn 250.000 giờ xem trên Chess.com, nền tảng cờ vua trực tuyến lớn nhất thế giới.
Đại kiện tướng Viswanathan Anand, người trở thành đại kiện tướng đầu tiên của Ấn Độ năm 1988 và vô địch thế giới năm 2000, được xem là người mở đường cho thế hệ kỳ thủ hiện nay.
Anand cho rằng phía sau thành công của các kỳ thủ trẻ luôn có sự đồng hành và hy sinh của gia đình. “Tôi thường nói rằng phía sau mỗi kỳ thủ xuất sắc của Ấn Độ là một người cha hoặc người mẹ đã kiệt sức. Sự tận tụy và hỗ trợ ấy có ý nghĩa rất lớn”, ông chia sẻ.
Với Tamizh, mục tiêu vẫn còn ở phía trước. Cậu bé 9 tuổi nói rằng mình không có chiến thuật đặc biệt, chỉ chơi cờ một cách tự nhiên và không sợ đối thủ.
Cậu muốn trở thành đại kiện tướng trẻ nhất thế giới trong vòng một năm và nhà vô địch thế giới trẻ nhất trong vòng hai năm.
"Cháu muốn chinh phục mọi danh hiệu khi ở độ tuổi nhỏ nhất”, Tamizh nói.