Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS ngày 22/11 cho biết Thủ tướng Slovakia Robert Fico tuyên bố nước này sẽ không tham gia khoản vay mới của Liên minh châu Âu (EU) dành cho Ukraine.
Trong một bài phát biểu bằng video đăng trên Facebook, Thủ tướng Fico nhấn mạnh: “Slovakia đã không tham gia khoản vay 90 tỷ euro đầu tiên mà EU cung cấp cho Ukraine và chúng tôi dự định tiếp tục làm như vậy lần này, mặc dù đang phải chịu sức ép chính trị thông qua việc gắn sự tham gia vào khoản vay này với toàn bộ ngân sách EU”.
Người đứng đầu chính phủ Slovakia bày tỏ: “Thật đáng tiếc khi vào thời điểm những đường nét của tiến trình đàm phán hòa bình đang dần hình thành, EU lại muốn vay 45 tỷ euro trên thị trường tài chính toàn cầu để hỗ trợ cuộc chiến tại Ukraine và tất nhiên, trở thành bên bảo lãnh cho khoản vay này”.
Thủ tướng Slovakia cho rằng Ukraine sẽ không hoàn trả khoản vay 90 tỷ euro đã được phân bổ trước đó, cũng như không thể thanh toán bất kỳ khoản vay nào trong tương lai.
Ông Fico nhận định: “Sự thật là đây không phải những khoản vay, mà là những khoản viện trợ không hoàn lại” và cho rằng: “Tôi không thấy có bất kỳ lý do thuyết phục nào giải thích tại sao chúng tôi phải tham gia một khoản vay phục vụ mục đích quân sự dành cho Ukraine”.
Cờ Liên minh châu Âu và cờ Ukraine tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN
Ngày 18/11, Liên minh châu Âu (EU) đề xuất cấp cho Ukraine khoản vay bổ sung 45 tỷ euro (49 tỷ USD) nhằm bù đắp khoảng 2/3 trong tổng số 70 tỷ euro mà Kiev dự kiến thiếu hụt ngân sách năm 2027, trong bối cảnh xung đột với Nga tiếp diễn.
Theo đề xuất của Ủy ban châu Âu (EC), Brussels sẽ vận động các đối tác khác của Ukraine đóng góp phần kinh phí còn lại. Chủ tịch EC Ursula von der Leyen khẳng định EU tiếp tục cam kết hỗ trợ Ukraine cả trong thời chiến và thời bình, đồng thời cho rằng khoản vay sẽ giúp Kiev có vị thế vững chắc hơn trên bàn đàm phán. Ukraine chỉ phải hoàn trả khoản vay sau khi Nga bồi thường những thiệt hại gây ra tại nước này.
Các nhà lãnh đạo EU dự kiến thảo luận đề xuất tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels vào tuần tới, với mục tiêu đạt được thỏa thuận. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng bày tỏ hy vọng kế hoạch sớm được thông qua và kêu gọi sự ủng hộ của tất cả các nước thành viên.
Hiện EU đang giải ngân khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine, dự kiến đáp ứng nhu cầu tài chính của nước này đến hết năm 2027. Khoản vay mới dự kiến được triển khai theo cơ chế tương tự, sử dụng dư địa ngân sách EU làm cơ sở huy động vốn và gắn với điều kiện Ukraine tiếp tục thực hiện cải cách.
Đề xuất đang vấp phải bất đồng về trách nhiệm đóng góp.
Đức yêu cầu cả 27 nước thành viên tham gia thỏa thuận tài chính, trong khi Bulgaria, CH Séc, Hungary và Slovakia muốn được miễn nghĩa vụ hỗ trợ khoản vay. EU cũng vận động các đối tác như Anh, Canada và Nhật Bản chia sẻ phần thiếu hụt còn lại, thông qua bảo lãnh hoặc sử dụng tiền lãi từ tài sản Nga bị phong tỏa tại EU để trang trải phần đóng góp.
Với phương án mới, EU tạm thời chưa xem xét trực tiếp sử dụng hơn 200 tỷ euro tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga đang bị phong tỏa trong khối để tài trợ cho Ukraine. Kế hoạch này từng vấp phải sự phản đối của Bỉ vào năm 2025 do phần lớn số tài sản trên được lưu giữ tại nước này.