Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Toàn cầu được công bố định kỳ 6 tháng một lần, IMF nhận định tăng trưởng toàn cầu trong sáu tháng qua đã chống chịu tốt hơn dự kiến trước xung đột ở Trung Đông.
Theo truyền thông Anh, IMF đánh giá rằng việc chuyển hướng các nguồn cung dầu tránh di chuyển qua eo biển Hormuz, kết hợp với việc giải phóng kho dự trữ năng lượng chiến lược, đã góp phần kiềm chế tác động của cuộc xung đột Mỹ - Iran đối với giá dầu.
Tuy nhiên, IMF cảnh báo các nguồn dự trữ khẩn cấp hiện đã cạn kiệt, trong khi mức nợ công cao và tình trạng thâm hụt ngân sách tại nhiều quốc gia có thể khiến các chính phủ không còn nhiều dư địa để bảo vệ người tiêu dùng trước nguy cơ giá cả tăng vọt trong tương lai.
Bên cạnh đó, IMF lưu ý: “Nếu không củng cố năng lực cung ứng và khôi phục các vùng đệm chính sách, kinh tế toàn cầu có thể sớm chạm tới giới hạn khả năng chống chịu. Dự trữ trên các thị trường năng lượng đang suy giảm, trong khi những cú sốc địa chính trị mới vẫn có thể nhanh chóng tác động đến giá cả và gây gián đoạn nguồn cung”.
Vào tháng 3, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã công bố đợt giải phóng kho dự trữ dầu khẩn cấp lớn nhất từ trước đến nay ra thị trường, đồng thời cam kết đẩy nhanh tiến độ này.
Tuy nhiên, dấu hiệu bộc lộ sự mong manh của hệ thống này là việc kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ gần đây đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1982. Tuần trước, Tổng thống Donald Trump đã đạt được thỏa thuận với nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin về việc tạm thời dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động nhập khẩu dầu diesel từ Nga vào Mỹ nhằm hạ giá nhiên liệu tại các trạm xăng. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng động thái này sẽ không mang lại tác động đáng kể nào.
Báo cáo Kinh tế Thế giới đã được công bố ngày 13/10 tại Bangkok (Thái Lan) – nơi IMF và Ngân hàng Thế giới đang tổ chức các cuộc họp thường niên với sự tham dự của bộ trưởng tài chính và lãnh đạo ngân hàng trung ương nhiều quốc gia.
Trước thềm sự kiện, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva đã kêu gọi các chính phủ thắt chặt chi tiêu trong bối cảnh nợ toàn cầu đang gia tăng. Bà khẳng định: "Không thể cứ mãi trì hoãn những quyết sách cần thiết. Các nước đã có đủ công cụ trong tay, giờ là lúc cần sự sáng suốt để vận dụng chúng”.
Trong báo cáo, IMF điều chỉnh tăng nhẹ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm nay lên 3,1%, so với mức 3% trong báo cáo cập nhật hồi tháng 7. Dự báo tăng trưởng cho năm tới vẫn được giữ nguyên ở mức 3,4%.
Dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ năm nay vẫn được giữ nguyên ở mức 2,3%. Đối với năm 2027, IMF nâng dự báo tăng trưởng lên 2,3%, từ mức 2,2% trong lần cập nhật trước.
IMF cảnh báo rằng nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với "các rủi ro nghiêng về phía suy giảm". Cụ thể, tổ chức này chỉ ra nguy cơ về tình trạng bế tắc kéo dài hoặc leo thang căng thẳng hơn nữa tại Trung Đông có thể dẫn đến giá năng lượng và lương thực tăng cao. IMF bổ sung: "Những gián đoạn tiếp theo đối với cơ sở hạ tầng năng lượng, các cuộc tấn công mạng hoặc hiện tượng thời tiết cực đoan có thể làm trầm trọng thêm những tác động này".
Việc giá dầu duy trì ở mức cao đồng nghĩa với việc đợt tăng vọt lạm phát hiện được dự báo sẽ kéo dài hơn so với các dự báo trước đó.
Lạm phát toàn cầu dự kiến sẽ ở mức 4,7% trong năm nay, ngang bằng với mức dự báo hồi tháng 7, và giảm xuống còn 4,1% vào năm 2027, cao hơn so với mức 4% trong đợt cập nhật trước đó.
IMF kêu gọi các ngân hàng trung ương trên thế giới không nên phản ứng thái quá trước những đợt tăng lạm phát ngắn hạn, nhưng cần sẵn sàng ứng phó nhanh chóng nếu lạm phát có dấu hiệu trở nên dai dẳng.
Tổ chức này nhấn mạnh: "Trong bối cảnh điều kiện kinh tế luôn biến động, sự linh hoạt là yếu tố vô cùng quan trọng". Bên cạnh những biến động mới trên thị trường năng lượng, IMF cũng chỉ ra rủi ro dai dẳng đối với nền kinh tế toàn cầu từ nguy cơ sụp đổ thị trường do trí tuệ nhân tạo (AI) gây ra.
