Từ nguồn lao động đến yêu cầu nâng tay nghề
Ở Quảng Ngãi, nguồn lao động nông thôn là một trong những nguồn lực cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên, cơ hội việc làm giữa các khu vực còn có khoảng cách. Tại những xã vùng sâu, vùng xa, nhiều người dân thiếu thông tin tuyển dụng, hạn chế về tay nghề, chưa có điều kiện tìm hiểu công việc phù hợp ngoài những sinh kế quen thuộc.
Dư địa việc làm thể hiện qua nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Theo Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi, từ thời điểm báo cáo đến cuối năm 2026, 57 doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh có nhu cầu tuyển gần 12.200 lao động, trong đó hơn 50% là lao động phổ thông. Nhưng để tiếp cận và gắn bó với công việc, người lao động cần hiểu yêu cầu tuyển dụng, điều kiện làm việc và những kỹ năng bản thân phải chuẩn bị.
Đó cũng là yêu cầu đặt ra đối với phát triển giáo dục nghề nghiệp vùng nghèo, vùng khó khăn. Việc lựa chọn nghề học cần xuất phát từ khả năng của người dân, hoàn cảnh gia đình và nhu cầu sử dụng lao động. Khi có định hướng rõ, người học sẽ có thêm cơ sở chuẩn bị kỹ năng cho một công việc cụ thể.
Thực hiện Tiểu dự án 1 “Phát triển giáo dục nghề nghiệp vùng nghèo, vùng khó khăn” thuộc Dự án 4 “Phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững” của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Quảng Ngãi đã phối hợp với địa phương tuyển sinh, triển khai một số lớp nghề. Cùng với đào tạo, hoạt động tư vấn và cung cấp thông tin thị trường lao động giúp làm rõ nhu cầu của người học, kết nối quá trình chuẩn bị nghề nghiệp với cơ hội tuyển dụng.
Một công việc phù hợp để có thể gắn bó lâu dài
Với Y Phượng, sinh năm 2003, trú thôn Đăk Ri, xã Đăk Môn, chị đã trải qua một thời gian chật vật tìm việc. Trước đây, Phượng đã từng rời quê làm công nhân phun sơn tại một xưởng gỗ ở khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ.
Theo Y Phượng, dù được trả lương đầy đủ nhưng công việc nặng nhọc và môi trường làm việc ảnh hưởng đến sức khỏe. Xa nhà cũng khiến việc về thăm bố mẹ gặp khó khăn; sau tám tháng, cuối năm 2022, Phượng trở về quê, lập gia đình, sinh con rồi nhận cạo mủ cao su thuê.
Công việc tại quê nhà bắt đầu từ khoảng 3 giờ sáng. Việc làm lại không thường xuyên, khiến thu nhập bấp bênh. Bởi vậy, khi đến hội nghị tư vấn, giới thiệu việc làm tại xã, Phượng mong tìm được một lựa chọn phù hợp hơn với cuộc sống hiện tại.
“Em đến hội nghị với mong muốn tìm được một công việc phù hợp với bản thân, gần nhà để em tiện chăm sóc con”, Phượng chia sẻ.
Sau khi được giải đáp về chế độ làm việc và đãi ngộ, Phượng có thêm thông tin để cân nhắc. Với người mẹ trẻ, khả năng chăm sóc con, sức khỏe và khoảng cách đi lại đều ảnh hưởng đến quyết định nhận việc.
Trường hợp của Phượng cho thấy hướng nghiệp cần đi vào những nhu cầu cụ thể. Hiểu hoàn cảnh người lao động giúp đơn vị tư vấn xác định cơ hội phù hợp, đồng thời trao đổi về những kỹ năng cần học thêm để đáp ứng công việc.
Trong tháng 11/2026, hội nghị tuyên truyền, tư vấn, giới thiệu việc làm trong nước và đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng năm 2026 do Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi tổ chức tại Đăk Môn thu hút hơn 100 đoàn viên, người lao động. Thông tin tuyển dụng được đưa đến địa phương, tạo điều kiện để người dân trực tiếp hỏi về vị trí làm việc, chế độ và điều kiện tham gia.
Theo đại diện Sở Nội vụ, người lao động ở các xã vùng sâu, vùng xa còn hạn chế trong tiếp cận thông tin việc làm. Thông qua tư vấn, ngành chức năng mong muốn bà con chủ động tìm hiểu cơ hội qua các đầu mối chính thống, lựa chọn công việc có thể mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình.
Hiểu thị trường để chuẩn bị nghề nghiệp
Tại xã Dục Nông, A Bloong Trò Truyện, trú thôn Dục Nhầy, lại mong muốn tìm một công việc phù hợp ở nước ngoài. Những điều kiện tuyển chọn, chi phí và yêu cầu của thị trường là các vấn đề người lao động trẻ này cần tìm hiểu trước khi quyết định.
“Sau khi nghe giải đáp, em thấy tự tin hơn rất nhiều”, Truyện chia sẻ. Được Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh và các đơn vị tư vấn hỗ trợ, Truyện dự định tiếp tục nghiên cứu, cân nhắc và liên hệ khi đã xác định lựa chọn của mình.
Sự tự tin ấy bắt đầu từ việc có thêm thông tin. Với người muốn tham gia một thị trường lao động mới, hiểu công việc và yêu cầu tuyển dụng là bước cần thiết để xác định bản thân còn thiếu kỹ năng gì, cần học nghề, bổ sung ngoại ngữ hoặc chuẩn bị điều kiện ra sao.
Tại các hội nghị, người dân được giới thiệu cơ hội việc làm trong nước và đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nội dung tư vấn đề cập các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, cùng điều kiện tham gia, chi phí và quyền lợi của người lao động.
Ông Trần Văn Mậu, Phó Chủ tịch UBND xã Dục Nông, cho biết sau khi nhận kế hoạch tổ chức hội nghị, xã đã gửi văn bản đến các thôn để rà soát nhu cầu, đăng ký danh sách. Qua rà soát, có khoảng 200 người trong độ tuổi lao động đăng ký tham gia với mong muốn tìm công việc phù hợp.
Nắm nhu cầu từ cơ sở giúp hoạt động tư vấn đến đúng người đang cần hỗ trợ. Người dân có thể trao đổi trực tiếp về hoàn cảnh, khả năng và nguyện vọng, từ đó cân nhắc hướng nghề nghiệp phù hợp hơn.
Theo ông Mậu, địa phương tiếp tục tuyên truyền để bà con tìm hiểu doanh nghiệp uy tín thông qua Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh, đồng thời phối hợp với bộ phận chuyên môn của xã để được hướng dẫn. Mục tiêu là giúp người dân có việc làm, thu nhập chính đáng và chủ động vươn lên trong cuộc sống.
Gắn định hướng nghề với sinh kế lâu dài
Mong muốn làm gần nhà của Y Phượng và dự định tìm việc ở nước ngoài của A Bloong Trò Truyện phản ánh những nhu cầu khác nhau trong cùng một thị trường lao động. Vì vậy, tư vấn hướng nghiệp cần giúp từng người hiểu lựa chọn của mình, đối chiếu với năng lực và xác định bước chuẩn bị tiếp theo.
Đối với giáo dục nghề nghiệp vùng nghèo, vùng khó khăn, thông tin tuyển dụng là căn cứ để lựa chọn ngành nghề đào tạo và yêu cầu kỹ năng. Sự phối hợp giữa địa phương, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đơn vị dịch vụ việc làm và doanh nghiệp giúp kết nối người có nhu cầu học với nơi đào tạo và cơ hội sử dụng nghề.
Nguồn lao động của Quảng Ngãi sẽ có thêm cơ hội phát huy khi người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ, học kỹ năng phù hợp và tìm được công việc có thể gắn bó. Từ thu nhập được duy trì, mỗi gia đình có thêm điều kiện chăm lo việc học của con, cải thiện đời sống và giảm nguy cơ tái nghèo./.