Trong tuần qua, các hoạt động đối ngoại, hợp tác quốc tế trên nhiều lĩnh vực từ chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh đến văn hóa - xã hội cho thấy những bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa yêu cầu này, gắn hội nhập ngày càng chặt chẽ với nhiệm vụ xây dựng, phát triển và bảo vệ đất nước.
Từ tham gia đến chủ động đóng góp, kiến tạo
Tinh thần chủ động đóng góp, tham gia xây dựng và định hình các khuôn khổ hợp tác đang được thể hiện ngày càng rõ trong các hoạt động đối ngoại đa phương của Việt Nam. Việc chuẩn bị đăng cai Năm APEC 2027 là một trong những dấu ấn cho thấy tâm thế đó, khi Việt Nam không chỉ tham gia mà còn đảm nhiệm vai trò chủ nhà của một cơ chế hợp tác kinh tế hàng đầu khu vực. Đến nay, công tác chuẩn bị cho Năm APEC 2027 đang được triển khai đồng bộ với năm mảng công việc lớn bao gồm kiện toàn tổ chức, xây dựng nội dung, hậu cần, đào tạo và tuyên truyền.
Tại cuộc họp lần thứ tư của Ủy ban Quốc gia APEC 2027, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, đăng cai APEC 2027 là hoạt động đối ngoại đa phương quan trọng của đất nước, đồng thời là cơ hội để Việt Nam khẳng định tầm vóc, vị thế trong kỷ nguyên phát triển mới. Việc tổ chức thành công Năm APEC 2027, đặc biệt là Tuần lễ Cấp cao, sẽ để lại dấu ấn của Việt Nam trong APEC và với bạn bè quốc tế; là cơ hội kết nối nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.
Mới đây, Hội thảo “Chuẩn bị cho Năm APEC 2027: Nâng cao năng lực tổ chức và phối hợp” do Ban Thư ký Quốc gia APEC 2027 và Bộ Ngoại giao phối hợp với Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tổ chức, không chỉ là bước chuẩn bị cho một sự kiện đối ngoại lớn, mà còn là cơ hội tiếp nhận kinh nghiệm, nâng cao năng lực tổ chức và điều phối của Việt Nam trong một cơ chế hợp tác kinh tế đa phương quan trọng.
Mỗi sự kiện APEC sẽ là cơ hội quý báu để quảng bá tiềm năng kinh tế, con người, văn hóa và những nét đặc sắc của từng địa phương, qua đó góp phần giới thiệu một Việt Nam năng động, giàu bản sắc và ngày càng hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới.
Phối cảnh Khu tổ hợp đa chức năng APEC. Ảnh: TTXVN phát.avif
Trước đó, tại Hội nghị Quan chức cao cấp của các cơ chế hợp tác Campuchia - Lào - Myanmar - Việt Nam (CLMV) và Mê Công - Nhật Bản, Việt Nam chủ động đề nghị đổi mới tư duy, định hình tầm nhìn chung và xác định những ưu tiên hợp tác phù hợp với yêu cầu phát triển mới, trong đó chú trọng tăng cường kết nối kinh tế, du lịch, phát triển nguồn nhân lực và quản lý bền vững nguồn nước.
Việt Nam cũng đã đề xuất một số trọng tâm hợp tác hằng năm; trước mắt chú trọng thúc đẩy chuỗi cung ứng thông minh, phát triển năng lượng tái tạo, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới nổi, phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, đồng thời tăng cường huy động nguồn lực cho hợp tác. Các quan chức cao cấp của các nước ủng hộ các đề xuất về lĩnh vực ưu tiên và dự kiến sáng kiến của Việt Nam để báo cáo Hội nghị Cấp cao CLMV lần thứ 12 và Hội nghị Cấp cao Mê Công - Nhật Bản lần thứ 13.
Các hoạt động này cho thấy sự chuyển dịch ngày càng rõ từ tham gia các cơ chế hợp tác sang chủ động đề xuất sáng kiến, đóng góp vào việc xác định nội dung và ưu tiên hợp tác. Đây cũng là yêu cầu được Nghị quyết 59-NQ/TW đặt ra khi xác định Việt Nam cần phát huy vai trò là đối tác tích cực, có trách nhiệm, chủ động tham gia đóng góp, xây dựng và định hình các cơ chế hợp tác quốc tế.
Hội nhập toàn diện trên nhiều lĩnh vực
Theo tinh thần Nghị quyết 59-NQ/TW, hội nhập quốc tế phải được triển khai đồng bộ, toàn diện, sâu rộng, trong đó các lĩnh vực hội nhập gắn kết chặt chẽ, bổ sung cho nhau trong một chiến lược tổng thể. Thực tiễn những ngày qua cho thấy không gian hội nhập đang tiếp tục được mở rộng, không chỉ trong kinh tế và đối ngoại mà cả quốc phòng, an ninh và những lĩnh vực trực tiếp liên quan đến các thách thức xuyên quốc gia.
Vừa qua, Bộ Công an Việt Nam chủ trì Hội nghị lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã, với chủ đề “Tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã”. Hội nghị là diễn đàn quan trọng cho lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN tăng cường kết nối, nâng cao hiệu quả hợp tác đấu tranh phòng, chống tội phạm truy nã tại khu vực ASEAN, góp phần triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động ASEAN về đấu tranh tội phạm xuyên quốc gia giai đoạn 2026 - 2035. Việc Việt Nam chủ trì hội nghị cho thấy, hội nhập trong lĩnh vực an ninh đang đi sâu vào những vấn đề cụ thể, gắn với khả năng cùng các nước xử lý các thách thức mà một quốc gia riêng lẻ khó có thể giải quyết hiệu quả.
Trong lĩnh vực quốc phòng, Bộ Quốc phòng tổ chức trao quyết định cử các sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Đáng chú ý, việc trao quyết định lần này đánh dấu bước phát triển về năng lực chuyên môn của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam khi có 2 sĩ quan vượt qua các quy trình tuyển chọn khắt khe để đảm nhận vị trí chuyên gia tại Trụ sở Liên hợp quốc (Hoa Kỳ) và 2 sĩ quan làm nhiệm vụ tại phái bộ UNISFA (khu vực Abyei). Từ việc cử lực lượng tham gia các phái bộ gìn giữ hòa bình tại thực địa đến đảm nhiệm những vị trí chuyên môn tại Trụ sở Liên hợp quốc cho thấy mức độ tham gia ngày càng sâu hơn của Việt Nam vào các hoạt động chung của cộng đồng quốc tế, đồng thời góp phần khẳng định vai trò của Việt Nam trong các cơ chế đa phương.
Tuần qua, Diễn đàn Biển Việt Nam 2026 với chủ đề “Hợp tác và hội nhập quốc tế trong xây dựng Việt Nam thành quốc gia biển mạnh”, hướng tới thúc đẩy đối thoại, chia sẻ và liên kết giữa các bộ, ngành Trung ương với địa phương, giữa cơ quan nhà nước với giới nghiên cứu, doanh nghiệp và người dân. Qua đó, hợp tác và hội nhập quốc tế về biển không chỉ góp phần bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam, mà còn phục vụ mục tiêu phát triển biển, gắn nguồn lực và tri thức quốc tế với yêu cầu xây dựng, phát triển đất nước.
Cùng với các hoạt động an ninh, quốc phòng, việc Việt Nam phối hợp với UNESCO tổ chức thành công Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực với Văn kiện Hà Nội được thông qua đúng dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ Việt Nam - UNESCO khẳng định vai trò và tâm thế mới của Việt Nam trong đối ngoại đa phương và ngoại giao văn hóa. Trước hết đó là bước phát triển mới của quan hệ Việt Nam - UNESCO qua 50 năm: từ nhận hỗ trợ, tham gia đến chủ động đóng góp. Văn kiện Hà Nội không chỉ phản ánh những quan điểm và ưu tiên của khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong bảo tồn di sản, mà còn khẳng định năng lực của Việt Nam trong đóng góp về định hướng chính sách, tri thức chuyên môn và tham gia xây dựng các chuẩn mực quốc tế về di sản.
Từ các cơ chế hợp tác đa phương, quốc phòng, an ninh đến văn hóa, có thể nói rằng, hội nhập quốc tế đang được triển khai ngày càng toàn diện, với sự tham gia của nhiều lĩnh vực và chủ thể. Qua đó, Việt Nam không chỉ mở rộng quan hệ và tranh thủ các nguồn lực bên ngoài, mà còn từng bước nâng cao năng lực tham gia, đóng góp vào các cơ chế và công việc chung của cộng đồng quốc tế. Chuyển hóa hiệu quả nguồn lực, tri thức và kinh nghiệm quốc tế thành nội lực, đồng thời nâng cao năng lực đóng góp của Việt Nam chính là cơ sở để hội nhập quốc tế phục vụ thiết thực nhiệm vụ xây dựng, phát triển và bảo vệ đất nước, góp phần gia tăng sức mạnh tổng hợp quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
