Sáu hồ sơ quân sự thách thức Tổng thống Donald Trump

Dù thích những biện pháp đơn giản, song Tân tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ không dễ khép lại 6 mặt trận dưới đây đã được mở ra dưới thời của hai người tiền nhiệm.

Phóng viên báo "Le Figaro" Adrien Jaulmes trong bài phân tích mới đây đã nhận định: Washington không có "chiếc đũa thần" cho 6 hồ sơ gồm Afghanistan, Iraq, Syria, Libya, Somalia và Yemen.

Lính Mỹ hoạt động tại Afghanistan.

Afghanistan - cuộc can thiệp quân sự dai dẳng nhất trong lịch sử của Mỹ

15 năm sau khi khai hỏa cuộc chiến đầu tiên thời hậu biến cố 11/9, Washington vẫn chưa tìm ra ngõ thoát. Tháng 10/2001, Mỹ đưa quân sang Afghanistan với mục đích phá vỡ sào huyệt tổ chức khủng bố al-Qaeda tại quốc gia Nam Á này. Mỹ tính một công đôi việc: vừa tiêu diệt al-Qaeda, vừa lật đổ Chính quyền Taliban ở Kabul. Bước kế tiếp Washington dựng lên một chính quyền mới, đem lại một chút hy vọng cho người dân Afghanistan sau 20 năm chiến tranh.

Tưởng là xong việc, các quân nhân Mỹ sẽ hồi hương. Nhưng tình hình trên thực địa đã xấu đi đáng kể. Quân Taliban lại vùng lên, đe dọa an ninh và cả tiến trình chuyển đổi chính trị tại Afghanistan. Mỹ đã sa lầy tại đây.

Suốt hai nhiệm kỳ tổng thống của mình, ông Barack Obama vẫn bất lực về vấn đề Afghanistan. Kế hoạch rút toàn bộ quân khỏi quốc gia này bị gián đoạn.15 năm sau ngày khởi động cuộc chiến, vẫn còn 8.400 lính Mỹ đóng tại Afghanistan. Trên nguyên tắc, đầu năm 2017 Mỹ sẽ phải điều thêm 300 lính hải quân đến Helmand, thành trì của quân Taliban.

Ngay sát cạnh với Afghanistan, Pakistan cũng khiến chính giới ở Washington đau đầu không kém: Islamabad vừa là đồng minh của Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố nhưng cũng là một quốc gia bao dung cho quân Hồi giáo cực đoan từ Afghanistan tràn sang. Đó chưa kể Pakistan còn có vũ khí hạt nhân trong tay.

Nhà báo Adrien Jaulmes kết luận: không có giải pháp đơn giản và dễ dàng nào cho ông Trump trên hồ sơ này. Mỹ mà rút khỏi Afghanistan, có nguy cơ chế độ Kabul sẽ đổ và Taliban sống lại.

Iraq - đất dụng võ của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS)

Tới Iraq, Mỹ cũng không thể dễ dàng rút khỏi mặt trận này. Cuối năm 2011, quân đội Mỹ rời khỏi vùng Mesopotamie. Hậu quả là 1/3 lãnh thổ Iraq rơi vào tay quân thánh chiến Hồi giáo chỉ trong vòng ba năm sau đó. IS đã vào đến gần sát thành Bagdad trước khi bị quân đội Mỹ cản đường. Cực chẳng đã, Tổng thống Obama trong hai năm 2015 và 2016 đã phải đưa quân và chuyên gia quân sự trở lại Iraq để tăng cường cho lực lượng an ninh nước này.

Nhưng với Tổng thống Trump cũng như người tiền nhiệm, Iraq là một hồ sơ hết sức nhạy cảm. Thứ nhất, cho đến tận giờ phút này, cả khu vực Trung Đông vẫn có ác cảm với Mỹ sau khi Chính quyền Tổng thống George W. Bush can thiệp quân sự năm 2002 lật đổ Tổng thống Saddam Hussein. Thứ hai, Iraq ngày nay là một quốc gia bị phân rẽ giữa hai hệ phái Sunni và Shi'ite, chính quyền trung ương trong tay phe Shi'ite bị suy yếu và chịu ảnh hưởng của nước láng giềng sát cạnh là Iran. Cuộc chiến chống IS vẫn chưa tới hồi kết.

Hiện vẫn còn khoảng 5.000 quân nhân và cố vấn Mỹ đồn trú tại Iraq cùng với các tổ đặc nhiệm được cử sang hiện trường để giúp Iraq chiếm lại Mosul. Việc giúp Bagdad tiêu diệt IS vô hình chung biến Washington thành đồng minh bất đắc dĩ của Tehran. Nhà Trắng phải giải thích sao với công luận về điều ấy?

Syria - sai lầm của Tổng thống Obama?

Không kích do liên quân Mỹ đứng đầu thực hiện nhằm vào phiến quân ở Syria.

Những tiếng nói chỉ trích mạnh mẽ nhất việc Tổng thống George W. Bush tấn công Iraq đã quay lại phê phán Tổng thống Barack Obama không can thiệp vào Syria. Thái độ do dự đó đẩy Trung Đông vào thế “nước sôi lửa bỏng”. Cuộc nội chiến tại Syria kéo dài và Washington đã mở đường cho Moskva trở lại khu vực.

Theo báo "Le Figaro", việc hỗ trợ người Kurdistan tại Syria chống IS đã đẩy Mỹ vào thế khó xử với Thổ Nhĩ Kỳ, một đồng minh chiến lược của Mỹ, và do đó cũng đã góp phần làm gia tăng tinh thần bài Mỹ trong vùng.

Chính quyền Trump chủ trương hợp tác với Nga để tiêu diệt IS, nhưng giải pháp đó sẽ càng củng cố thêm vai trò của Moskva và Tehran trên quê hương của Tổng thống Bashar al-Assad.

Libya - Mỹ không thể phủi tay

Năm 2011, với lý do nhân đạo, Anh và Mỹ can thiệp vào Libya nhưng kết quả đã không được như mong đợi. Triệt hạ được nhà độc tài Muammar Gadhafi, nhưng Libya lâm vào nội chiến, phân chia giữa các phe phái thù địch, và trở thành mảnh đất màu mỡ cho quân thánh chiến. Vấn đề nằm ở chỗ Libya quá gần với châu Âu về mặt địa lý và không ai kiểm soát vùng sa mạc Sahara rộng lớn. Sau vụ Đại sứ Mỹ tại Benghazi bị ám sát năm 2012, Washington rút lui khỏi điểm nóng này. Nhưng sự bành trướng của IS tại Libya đã buộc Mỹ năm 2016 phải can thiệp trở lại để giữ được thành phố Syrte. Từ đó tới nay quân đội Mỹ liên tục tiến hành các chiến dịch không kích và tấn công.

Cho dù Tổng thống Trump có muốn phủi tay với Libya nhưng vì là vị trí chiến lược cả về mặt quân sự lẫn dầu lửa, Washington không dễ để cho Nga lấp vào chỗ trống trên quê hương Gaddafi. Sớm muộn gì Libya cũng sẽ là hồ sơ cần được ông Trump để mắt đến.

Yemen - bài toán đau đầu

Lực lượng chính phủ Yemen sau khi giành quyền kiểm soát cảng biển chiến lược Mokha. Ảnh: AFP/TTXVN

Tình hình tại Yemen rối ren không kém. Là quốc gia nghèo nhất trong khối các nước Arab, Yemen từ năm 2011 bị chia rẽ giữa miền Bắc - ủng hộ Tổng thống Ali Saleh, nhà lãnh đạo liên tục cầm quyền từ hơn ba thập niên qua và chịu ảnh hưởng của Iran, và phía Nam Yemen - là phe được Saudi Arabia yểm trợ.

Năm 2014, phe Houthi trung thành với Tổng thống Saleh chiếm được thủ đô Sanaa và cảng Aden, cánh cổng mở ra Hồng Hải. Tháng 3/2015, với sự hậu thuẫn của Anh, Pháp, Mỹ, Saudi Arabia dẫn đầu liên quân quốc tế gồm 10 nước Hồi giáo theo hệ phái Sunni để giành lại Sanaa. Lợi dụng tình hình tranh tối tranh sáng, các tổ chức Hồi giáo cực đoan như Aqpa (chi nhánh của al-Qaeda trong vùng) hoạt động mạnh không kém IS.

Năm 2016, Mỹ trực tiếp can thiệp vào chiến sự Yemen qua nhiều kênh: hỗ trợ hậu cần cho không quân Saudi Arabia, điều tàu chiến đến Địa Trung Hải và dùng máy bay không người lái tấn công các tổ chức thánh chiến tại Yemen. Vấn đề ở chỗ, liên quân các nước Arab đang sa lầy tại Yemen và Mỹ chưa thể nhanh chóng khép lại mặt trận này.

Somalia - cuộc chiến không tên

Cuối cùng, với Somalia, chính thức thì Mỹ đã rút khỏi vùng đất này từ năm 1993 sau vụ đặc nhiệm Mỹ thất bại nặng nề ở Mogadishu. Trên thực tế, thời gian gần đây, Washington đã kín đáo trở lại mảnh đất này, mở màn “một cuộc chiến bí mật” chống các phong trào Hồi giáo cực đoan như al-Shabaab - có liên quan với al-Qaeda.

Năm 2016, khoảng 200-300 lính đặc nhiệm Mỹ cùng với lực lượng quân sự Kenya, Uganda, và Somalia đã mở ba đợt tấn công al-Shabaab. Nhưng dù dưới hình thức nào, khi đã lao vào cuộc, Washington khó có thể rút lui khỏi Somalia mà không sợ để cho khu vực mang tính chiến lược về mặt giao thương hàng hải này biến thành địa bàn của al-Qaeda ở châu Phi.

TTXVN/Tin Tức

Giải mật

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép số 17/GP-BTTTT cấp ngày 16/1/2017
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 024-38267042, 024-38252931(2339,2208)- Fax: 024-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản