Anh đang chuẩn bị thực hiện một trong những cuộc cải tổ quân sự lớn nhất trong nhiều thập kỷ qua, tái định hình lực lượng vũ trang dựa trên những bài học rút ra từ chiến thuật tác chiến của Ukraine trên chiến trường.
Theo Bộ Quốc phòng Anh, Kế hoạch Đầu tư Quốc phòng sẽ được Thủ tướng Keir Starmer công bố vào ngày 1/7, trong đó ưu tiên các “hệ thống giá rẻ có khả năng tiêu diệt các mục tiêu có giá trị cao và chu kỳ đổi mới được tính bằng vài tuần thay vì nhiều năm”.
Sự thay đổi này đánh dấu bước ngoặt so với cách tiếp cận lâu nay của Anh vốn dựa vào các nền tảng quân sự đắt tiền và công nghệ cao như tàu sân bay, tàu ngầm và lực lượng răn đe hạt nhân làm nòng cốt cho sức mạnh quân sự.
Cuộc xung đột giữa Liên bang Nga và Ukraine đã thúc đẩy NATO phải đánh giá lại cách tiếp cận này, khi chiến trường cho thấy những hạn chế của các hệ thống quân sự truyền thống có chi phí cao, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của thiết bị bay không người lái với số lượng lớn, vũ khí tự động và khả năng đổi mới nhanh ngay trên chiến trường.
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là khả năng Anh sẽ hủy bỏ kế hoạch đóng các tàu khu trục Type 83 và tàu hộ vệ Type 32. Thay vào đó, nước này sẽ tập trung phát triển các “Tàu Tác chiến Đa năng” (Common Combat Vessels) mới, được thiết kế để chỉ huy các biên đội phương tiện không người lái hoạt động trên biển, trên không và dưới nước.
Không quân Hoàng gia Anh cũng đang chuyển hướng sang tác chiến trên không tự động, thông qua Chương trình Tác chiến Trên không Phối hợp (Collaborative Combat Air Programme), nhằm kết hợp các máy bay có người lái với các thiết bị bay không người lái được trang bị trí tuệ nhân tạo (AI), phối hợp cùng các đồng minh là Italy và Nhật Bản.
Khoản đầu tư này được đưa ra trong bối cảnh các nhà hoạch định quốc phòng trong NATO ngày càng coi Ukraine là một “phòng thí nghiệm thực chiến” về chiến tranh bằng thiết bị bay không người lái, qua đó định hướng các quyết định mua sắm quốc phòng.
Mặc dù kế hoạch sẽ đưa Anh tiến gần hơn tới mục tiêu của NATO là chi 3,5% GDP cho quốc phòng vào năm 2035, nhưng các quan chức vẫn chưa đưa ra lộ trình tài chính cụ thể để đạt được mục tiêu này.
Bộ trưởng Quốc phòng trong chính phủ của ông Starmer, John Healey, đã từ chức vào ngày 11/6 do những bất đồng liên quan đến vấn đề ngân sách quốc phòng. Khoảng hai tuần sau đó, vào ngày 22/6, ông Starmer cũng từ chức Thủ tướng.
Chiến lược tác chiến bằng thiết bị bay không người lái của Ukraine
Theo báo The Kyiv Post ngày 30/6, bước sang năm thứ tư của cuộc xung đột toàn diện, Ukraine đã biến chiến tranh bằng thiết bị bay không người lái trở thành đặc điểm nổi bật của chiến trường, tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống hậu cần, cơ sở hạ tầng dầu mỏ và các mục tiêu quân sự nằm sâu trong lãnh thổ Liên bang Nga.
Ukraine ưu tiên phát triển các hệ thống giá rẻ, có thể sản xuất với số lượng lớn thay vì các nền tảng vũ khí hạng nặng truyền thống, bởi các thiết bị bay không người lái chi phí thấp đã chứng minh hiệu quả khi tấn công những mục tiêu có giá trị cao như các trạm radar và xe tăng chiến đấu chủ lực.
Quốc gia này cũng tìm cách biến những kinh nghiệm về thiết bị bay không người lái thành nguồn thu để tài trợ cho quốc phòng.
Kiev đã ký các khuôn khổ hợp tác quốc phòng, được gọi là “Drone Deals” (Thỏa thuận về thiết bị bay không người lái), với 27 quốc gia.
Theo các thỏa thuận này, Ukraine sẽ cùng các đối tác đồng phát triển, đồng sản xuất và xuất khẩu các hệ thống không người lái cũng như các công nghệ tác chiến đã được kiểm nghiệm trên chiến trường.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết sáng kiến này hiện có sự tham gia của 15 quốc gia thành viên NATO và 12 quốc gia không thuộc NATO.
