Hành trình tìm lại bình thường mới

Sau gần 2 tháng, hình ảnh quán phở, quán bún mở cửa trở lại vừa quen vừa lạ.
Chú thích ảnh
Người dân xếp hàng chờ mua phở mang về ở quận Long Biên, Hà Nội. Ảnh: Trung Nguyên

Cũng vẫn những cửa hàng, món ăn quen thuộc trên những con phố quen thuộc đó, nhưng sau một thời gian “ngủ yên” giờ mới tỉnh giấc, cảm giác như mọi thứ thật lạ lẫm.

Tại Hà Nội, từ 12 giờ ngày 16/9, 19 quận, huyện, thị xã chưa ghi nhận ca nhiễm trong cộng đồng từ ngày 3/9 được mở lại một số cơ sở kinh doanh như văn phòng phẩm, sách, thiết bị, đồ dùng học tập; cơ sở kinh doanh dịch vụ sửa chữa phương tiện giao thông, điện tử, điện lạnh và đồ gia dụng; cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn, uống (chỉ bán hàng mang về) và đóng cửa trước 21h hàng ngày. Trước đó vài ngày, khu vực “vùng xanh” Long Biên đã mở cửa bán hàng ăn mang về nhà, người dân xếp hàng dài chờ mua những món ăn đã phải “nhịn” khá lâu. Tại 19 khu vực vùng xanh, người dân cũng không cần giấy đi đường.

Tại TP Hồ Chí Minh, ngoài việc cho phép mở lại dịch vụ ăn uống theo hình thức bán mang về, thành phố còn cho hoạt động trở lại các công viên tại các khu chung cư, nhà ở tại vùng xanh nếu đảm bảo an toàn. 

Sáng 15/9, dù trời mưa nhưng nhiều người dân Hải Phòng vẫn đội mưa đi ăn những món ăn sáng quen thuộc khi các hàng quán được mở cửa trở lại và bán tại chỗ.

Mở cửa hàng quán, dịch vụ ăn uống là điều dễ nhìn thấy nhất trong hành trình thận trọng trở lại cuộc sống bình thường mới ở các địa phương Việt Nam.

Để có được bước đầu tiên đó, nhiều nơi đã thực hiện chiến dịch xét nghiệm, tiêm chủng trên diện rộng, với quy mô và tốc độ chưa từng có.

Chiều 8/9, khi Hà Nội đặt mục tiêu tiêm vaccine cho 100% người dân trên 18 tuổi và xét nghiệm toàn thành phố, không ít ý kiến tỏ ra hoài nghi tính khả thi của mục tiêu tham vọng đó. Lúc đó, Hà Nội mới tiêm được khoảng 2,8 triệu mũi vaccine COVID-19, thuộc nhóm địa phương có tốc độ tiêm chủng chậm nhất cả nước. 

Chú thích ảnh
Khu vực khám sàng lọc trước tiêm tại điểm tiêm chủng quận Hoàn Kiếm, Hà Nội chiều 15/9/2021. Ảnh: Minh Quyết/TTXVN

Tuy nhiên, từ ngày 8/9, tốc độ tiêm chủng đã được đẩy nhanh hết mức có thể. Tới tối 15/9, Hà Nội đã tiêm được hơn 5,1 triệu mũi vaccine, đạt tiến độ 87,5% trong tổng số liều vaccine được cấp. Tính từ ngày 9/9 đến sáng 15/9, toàn thành phố đã xét nghiệm được 3,26 triệu mẫu, phát hiện được một số F0. Kết quả trên cho thấy nỗ lực và tốc độ thần tốc của thành phố trong tiêm chủng và xét nghiệm - hai trong số những “vũ khí” quan trọng trong cuộc chiến chống COVID-19.

Tiêm chủng ở TP Hồ Chí Minh, một trong những điểm nóng dịch bệnh của cả nước, cũng đạt tiến độ thần tốc không kém với trên 8,3 triệu liều vaccine đã được tiêm tính tới 14/9. Sắp tới, TP Hồ Chí Minh cũng thí điểm thẻ xanh COVID-19 tại 5 đơn vị chọn lọc.

Xét theo dự thảo lộ trình 4 bước để trở lại trạng thái bình thường mới của Bộ Y tế, Hà Nội và TP Hồ Chí Minh mới đang chỉ dừng ở bước đầu, tức là rà soát nguy cơ, tỷ lệ tiêm chủng và điều chỉnh các biện pháp phòng, chống dịch để phân loại thành 4 vùng: nguy cơ rất cao, nguy cơ cao, nguy cơ, bình thường mới.

Còn để đi được tới bước 2 (chỉ thị 15), bước 3 (chỉ thị 19) và bước 4 (bình thường mới), chúng ta sẽ phải nỗ lực rất nhiều và cần nhiều thời gian hơn. Trong mỗi bước đi đó, sẽ cần rất nhiều yếu tố mà trong đó ý thức phòng chống dịch bệnh của người dân là một trong những điều quan trọng nhất.

Hiện nay, đa số người dân trên 18 tuổi mới chỉ tiêm một mũi vaccine và chỉ như vậy thì chưa đủ để bảo vệ bản thân và cộng đồng. Khi các vùng xanh đã được mở cửa một số dịch vụ, người dân có thể đi lại mà không cần giấy đi đường, đây là chính là thời điểm nhạy cảm và quan trọng, quyết định sự thành bại của công tác chống dịch trước mắt. Nếu có những cá nhân chủ quan vì ở vùng xanh, không chấp hành quy tắc 5K hay 5T, tự cho phép mình giải phóng bản thân sau những ngày gò bó, thì có khả năng cao họ sẽ góp phần biến vùng xanh thành vùng vàng, vùng cam và vùng đỏ lúc nào không hay.

Bài học từ các quốc gia cho thấy kể cả khi đã phủ 2 mũi vaccine cho phần lớn dân số, nếu mở cửa ồ ạt, dỡ bỏ toàn bộ biện pháp phòng chống COVID-19, số ca mắc mới sẽ nhanh chóng tăng lên, đẩy họ trở lại vạch xuất phát. Israel, Anh hay Mỹ đều phải áp dụng trở lại các biện pháp phòng chống dịch, thậm chí phải thực hiện các biện pháp mạnh hơn. 

Chú thích ảnh
Lấy mẫu xét nghiệm cho người dân phường Cầu Dền, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN

Có thể khẳng định vaccine quan trọng nhưng không phải là vũ khí toàn năng chống COVID-19, đặc biệt là khi xuất hiện biến thể Delta và nhiều biến thể khác mà chưa ai lường trước được. Bản thân người đã tiêm chủng đầy đủ sẽ được vaccine bảo vệ khỏi nguy cơ bệnh nặng và tử vong, nhưng người đó vẫn có thể mắc COVID-19 và lây cho những đối tượng không thể tiêm vaccine vì lý do y tế hoặc chưa đến lượt tiêm vaccine như người dưới 18 tuổi.

Như vậy, chỉ khi nào vừa bảo vệ được bản thân và vừa bảo vệ được cộng đồng thì khi đó, ta mới có thể hy vọng vào ba chữ “bình thường mới”. 

Khi mọi hoạt động sinh hoạt, học tập, làm việc đều diễn ra trong bốn bức tường một thời gian dài, tâm lý gò bó, ngột ngạt, tù túng là dễ hiểu. Dù vậy, nếu nhìn theo khía cạnh tích cực, đây cũng có thể được coi là cơ hội để mỗi người tự điều chỉnh cuộc sống, tập thói quen “ít tụ tập”. Để rồi khi mọi thứ đều “xanh” với vùng xanh, thẻ xanh, người ta sẽ vẫn thận trọng với “bình thường mới”. Các cuộc hội họp có thể sẽ không còn đông như trước, đám cưới có thể không có cả nghìn mâm cỗ, đám ma có thể không kéo dài mấy ngày…

Với người này, bình thường mới có thể là cùng bạn bè, người thân ăn uống tại nhà hàng, xem phim, du lịch; với người khác, bình thường mới nghĩa là con cái lại được tới trường; với người khác nữa, bình thường mới là được trở lại làm việc, mưu sinh như trước… Dù khái niệm bình thường mới là gì đi chăng nữa thì ở nhiều nơi, hành trình tới đó vẫn là một quãng đường không dễ đi, cần sự cố gắng của cả người dân và chính quyền.

Chú thích ảnh
Thùy Dương

Tin cùng chuyên mục

Tiến Hiếu

Bảo đảm chính sách đãi ngộ cho nhà giáo

Việc thí điểm sắp xếp, sáp nhập mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên cả nước từ ngày 1/7/2026 sẽ được Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá toàn diện trước ngày 30/4/2027 theo lộ trình tại Công văn 4054/BGDĐT. Vấn đề được dư luận quan tâm là chế độ, chính sách phù hợp cho đội ngũ nhà giáo khi sắp xếp được đảm bảo.

Trung Sơn

Linh hoạt đổi mới trường chuyên

Đề xuất mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tuyển sinh vào trường THPT chuyên theo ba khối thay vì theo từng môn học đang gây nhiều tranh luận. Mục đích thì hiển nhiên không có gì phải bàn cãi, nhưng cách thức và thời điểm đổi mới là những điều cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Hải Yên

Đừng để sự tự nguyện trở thành nghĩa vụ

Những khoản đóng góp mang danh nghĩa tự nguyện đôi khi trở thành áp lực đối với phụ huynh. Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT không chỉ siết chặt việc thu, quản lý tiền của Ban đại diện cha mẹ học sinh mà còn bảo vệ quyền lựa chọn của phụ huynh và sự công bằng trong trường học.

Thùy Hương

Không được tạm bợ với tiêu chuẩn an toàn

Tổn thất đau xót của vụ cháy điểm học tạm của Trường THCS Kim Liên (Hà Nội) một lần nữa đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận nghiêm túc trách nhiệm bảo đảm an toàn trường học và trang bị kỹ năng phòng ngừa, ứng phó sự cố.

Hoài Nam

Đánh thức nguồn lực từ tài nguyên dữ liệu

Trong kỷ nguyên số, một nguồn lực mới đang ngày càng khẳng định vị trí đặc biệt: Dữ liệu. Không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý, dữ liệu đang trở thành một loại tài nguyên chiến lược, tư liệu sản xuất mới, thậm chí là lợi thế cạnh tranh quyết định vị thế của quốc gia và doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu.

Hà Ngọc

Khi đột phá giáo dục thành nền tảng của đột phá công nghệ

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 28/10 nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71, đưa giáo dục đại học trở thành nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Dành cho bạn

Thùy Dương

Hiện thực hóa chính sách trọng dụng nhân tài

Thước đo thành công của chính sách nhân tài không nằm ở những quan điểm, tư duy trong một kết luận hay một chương trình hành động trên giấy, mà nằm ở khả năng hiện thực hóa các chính sách đó.

Thu Hằng

Đừng để hành trình dang dở

Hiệu quả của chính sách sẽ không chỉ được đo lường bằng số khoản vay hay lượt tư vấn, mà còn ở khả năng giúp người học ổn định tình hình, tiếp tục học tập hoặc tìm được một lộ trình phù hợp hơn.

Minh Thuyết

Trao cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số vươn lên

Trong rất nhiều chính sách dành cho phụ nữ, cho bình đẳng giới, hỗ trợ phụ nữ vươn lên khẳng định vị trí của mình trong gia đình và xã hội… thì chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số và phụ nữ, trẻ em gái khu vực này luôn là ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước.

Xuân Phong

Sứ mệnh hòa bình và 'mệnh lệnh' của tri ân

Dù mới được triển khai hơn sáu tháng, nhưng những ngày qua và chắc chắn cả những ngày tiếp theo, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ là chiến dịch được chờ đợi nhất, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất trong lòng nhân dân.

Yến Nhi

Điểm tựa bảo vệ trẻ em trên môi trường số

Môi trường số tác động mạnh mẽ và toàn diện đến đời sống của học sinh, bao gồm cả mặt tích cực lẫn những hệ lụy lớn. Với trẻ em, đối tượng dễ bị tổn thương, môi trường số tiềm ẩn nhiều hiểm họa nếu thiếu sự đồng hành, định hướng từ gia đình, nhà trường và xã hội.