Hiện nay, tại Hải Phòng các bến, bãi hoạt động đã góp phần phục vụ vận tải thủy, tập kết vật liệu, trung chuyển hàng hóa, cung ứng nguyên liệu cho sản xuất, xây dựng và dân sinh; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm, tăng thu ngân sách.
Tuy nhiên, hoạt động bến, bãi trên địa bàn thành phố còn nhiều tồn tại bất cập; số lượng bến bãi lớn, phân bố rộng, tính chất pháp lý phức tạp; nhiều bến, bãi chưa phù hợp với quy hoạch, chưa đầy đủ thủ tục pháp lý, còn vi phạm trong các lĩnh vực đất đai, đê điều, thủy lợi, giao thông đường thủy nội địa, môi trường, khoáng sản, thuế; một số bến, bãi đã xử lý, giải tỏa nhưng có nguy cơ tái hoạt động.
Nguyên nhân chủ yếu của những tồn tại là do công tác lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp ủy, chính quyền chưa thật sự quyết liệt; tổ chức thực hiện còn thiếu đồng bộ; công tác kiểm tra, giám sát chưa thường xuyên; việc phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị có thời điểm chưa chặt chẽ.
Bên cạnh đó, hoạt động bến, bãi liên quan đồng thời đến nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước, hệ thống pháp luật thay đổi qua nhiều thời kỳ; sau hợp nhất, việc phân công, phối hợp, quản lý địa bàn có nội dung chưa thống nhất; ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận tổ chức, cá nhân còn hạn chế.
Theo lãnh đạo thành phố Hải Phòng, hoạt động bến, bãi ven sông, kênh trục nội đồng là nhu cầu thực tế, phục vụ sự phát triển kinh tế - xã hội, do đó, thời gian tới, thành phố tập trung quản lý chặt chẽ theo quy hoạch, đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật và bảo đảm yêu cầu về đất đai, đê điều, thủy lợi, giao thông đường thủy, môi trường, phòng, chống thiên tai, an ninh trật tự, nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Tại xã Đại Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Hoàng Thị Châu Hà cho biết, trên địa bàn hiện có 8/8 bến, bãi; trong đó, có 7 bến bãi đang hoạt động, 1 bến bãi tạm dừng hoạt động. Đến nay, UBND xã đã phối hợp với Hạt quản lý đê điều Ninh Thanh tiến hành kiểm tra hiện trạng, xác định diện tích sử dụng đất thực tế của các bến bãi, đối chiếu với hồ sơ địa chính quản lý, hồ sơ lưu trữ của đơn vị có liên quan; tổ chức làm việc với chủ 8/8 bến, bãi và tổ chức rà soát lại hồ sơ từng bến, bãi; kiểm tra đo đạc xác định vị trí, diện tích các công trình vi phạm còn tồn tại của các bến bãi để có phương án xử lý.
Ông Nguyễn Tất Lộc, hộ kinh doanh bến, bãi tại xã Đại Sơn cho biết, doanh nghiệp đã được cấp phép sử dụng bến, bãi có diện tích khoảng 10.000 m2 dọc theo sông Thái Bình. Trước khi hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp đã thực hiện nghiêm túc xin cấp phép các thủ tục về đất đai, đê điều, môi trường… theo đúng quy định của pháp luật.
Trong thời gian tới, để hoạt động ổn định, doanh nghiệp mong muốn các cơ quan chức năng tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục hành chính, phân cấp mạnh mẽ hơn nữa việc giao quyền phê duyệt các thủ tục hành chính cho chính quyền địa phương…
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, đến ngày 24/10, tổng số bến, bãi hiện hữu được rà soát là 739 nằm tại địa bàn của 83 xã, phường. Trong đó, có 508 bến, bãi được địa phương đề xuất thuộc nhóm đáp ứng tiêu chí, nguyên tắc để xem xét cập nhật, bổ sung vào các quy hoạch có liên quan.
171 bến, bãi được địa phương đề xuất xem xét cho thuê đất ngắn hạn hoặc tiếp tục cho thuê đất đối với trường hợp có chủ trương đầu tư còn hiệu lực, phù hợp quy định. 60 bến, bãi được đề xuất phải xác định phương án, trách nhiệm, lộ trình và thời hạn chấm dứt hoạt động, giải tỏa.
Ngoài các bến, bãi hiện hữu, các địa phương của Hải Phòng cũng đề xuất 64 vị trí để nghiên cứu bố trí bến, bãi mới và xem xét cập nhật, bổ sung vào các quy hoạch có liên quan.
Qua rà soát của Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc quản lý hoạt động bến bãi ven sông, kênh trục nội đồng còn có một số khó khăn, vướng mắc như: quy hoạch và vị trí bến, bãi; đất đai, đầu tư và nghĩa vụ tài chính; công trình trên bãi, đê điều, thủy lợi và thoát lũ; giao thông thủy nội địa; môi trường, phòng cháy, chữa cháy và an ninh, trật tự; trình tự thực hiện, phối hợp và phương án xử lý…
Để tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo trong quản lý hoạt động bến, bãi ven sông, kênh trục nội đồng, lãnh đạo thành phố Hải Phòng yêu cầu đến năm 2028, 100% bến, bãi hoạt động phải đáp ứng tiêu chí, nguyên tắc và đầy đủ thủ tục pháp lý theo quy định. Các bến, bãi được quản lý, kiểm tra, kiểm soát thường xuyên; các vi phạm tồn đọng cơ bản được xử lý; không để phát sinh bến, bãi trái phép mới, không để bến bãi đã chấm dứt hoạt động, giải tỏa tái hoạt động.
Để thực hiện mục tiêu trên, lãnh đạo thành phố Hải Phòng yêu cầu cấp ủy, chính quyền các cấp tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo; xác định rõ vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác quản lý hoạt động bến, bãi. Việc quản lý hoạt động bến, bãi phải được đưa vào chương trình công tác, kế hoạch kiểm tra, giám sát hàng năm của cấp ủy, chính quyền gắn với trách nhiệm người đứng đầu địa phương trong việc phát hiện, ngăn chặn, xử lý sai phạm.
Các cơ quan chức năng xây dựng, ban hành bộ tiêu chí, nguyên tắc đánh giá bến, bãi để làm cơ sở rà soát, phân loại, xử lý, cập nhật vào quy hoạch. Các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương tổ chức rà soát, phân loại toàn bộ bến, bãi; xác định rõ hiện trạng, nguồn gốc đất, tình trạng quy hoạch, tình trạng pháp lý, vi phạm tồn tại và phương án xử lý cụ thể đối với từng trường hợp.
Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cần tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân hoàn thiện thủ tục, hồ sơ pháp lý liên quan đến hoạt động bến, bãi; hướng dẫn các địa phương quản lý việc sử dụng bãi sông, bãi ven kênh đúng quy hoạch, đúng mục đích, bảo đảm an toàn đê điều, thủy lợi, giao thông đường thủy, môi trường …
Lãnh đạo thành phố cũng yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu, bản đồ số trong quản lý hoạt động bến, bãi…
Thực hiện chỉ đạo, từ đầu năm đến nay, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hải Phòng đã tăng cường công tác kiểm tra, xử lý các phương tiện thủy và bến, bãi vi phạm. Cụ thể, cơ quan chức năng đã kiểm tra, xử lý 4.054 trường hợp vi phạm; trong đó, có 4.015 phương tiện thủy và 39 cảng, bến; xử phạt số tiền trên 8,5 tỷ đồng.
