Từ ý tưởng nghiên cứu đến sản phẩm có tiềm năng ứng dụng

Video nhóm sinh viên Đại học Phenikaa chia sẻ về nghiên cứu có tính ứng dụng:

Bắt kịp xu hướng ứng dụng

Theo Thứ trưởng thường trực Phạm Ngọc Thưởng, ngành giáo dục luôn hướng tới mục tiêu giáo dục toàn diện về thể chất, trí tuệ và thẩm mỹ; đồng thời kịp thời nắm bắt xu hướng phát triển của thế giới, đặc biệt là khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, từ khi Nghị quyết 57/NQ-TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được ban hành, các cấp quản lý từ Trung ương đến địa phương, các đơn vị, nhà trường càng tích cực chăm lo cho học sinh phổ thông sớm tham gia vào các hoạt động khởi nghiệp và làm quen với phương pháp nghiên cứu khoa học.

Nhân dịp này, Đại học Phenikaa đã tổ chức chương trình trải nghiệm hệ sinh thái nghiên cứu và đổi mới sáng tạo “Phenikaa Innovation Lab Immersion” nhằm mang đến cho học sinh cơ hội tìm hiểu và trải nghiệm thực tế tại các phòng thí nghiệm tiên tiến như: Phòng thực hành Robotics - AI; phòng sạch công nghệ vật liệu bán dẫn… Thông qua các hoạt động trải nghiệm thực tế, học sinh có thể tiếp cận môi trường nghiên cứu khoa học hiện đại, hiểu rõ hơn cách những ý tưởng khoa học được phát triển và ứng dụng trong thực tiễn.  

Dự án Starter Kit – Giải pháp bổ sung lợi khuẩn cho thực phẩm, một dự án khởi nghiệp của sinh viên Đại học Phenikaa. Sản phẩm gồm 6 ống men thuần chủng đóng gói vô trùng, kèm mã QR hướng dẫn sử dụng, giúp người dùng có thể tự lên men thực phẩm tại nhà an toàn, đơn giản và chuẩn hóa hơn. Dự án cũng hướng tới các giá trị như an toàn, tiện lợi, dinh dưỡng và bền vững.

Điểm nhấn của dự án này là sinh viên không chỉ học lý thuyết mà được tham gia nghiên cứu, làm sản phẩm, tiếp cận khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. TS. Nguyễn Hồng Minh, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu nguồn gen, Phó trưởng khoa Công nghệ sinh học, hóa học và Kỹ thuật môi trường, Đại học Phenikaa cũng là giảng viên hướng dẫn nhóm nghiên cứu cho biết, điểm đáng chú ý của dự án là cách tiếp cận liên ngành: Sinh viên công nghệ sinh học phụ trách nghiên cứu chủng vi sinh, trong khi sinh viên khối kinh tế tham gia xây dựng mô hình sản phẩm và định hướng thị trường. Từ một quy trình vốn mang tính chuyên môn cao, Starter Kit đã được “đóng gói” thành sản phẩm có thể sử dụng trực tiếp, cho thấy cách nhà trường hỗ trợ sinh viên đi từ nghiên cứu đến khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Khoa học dưới góc nhìn lâu dài vì cộng đồng

Tới một số phòng thí nghiệm, học sinh được tìm hiểu những vấn đề môi trường dưới góc nhìn khoa học. Đồng thời, các em cũng hiểu chân dung một nhà khoa học tiêu biểu đang theo đuổi những vấn đề có ý nghĩa lớn đối với xã hội.  

PGS.TS Ngô Thị Thúy Hường - nhà khoa học đang dẫn dắt nhóm nghiên cứu chia sẻ về các hướng nghiên cứu tập trung vào vi nhựa, kháng kháng sinh và ô nhiễm môi trường. Một trong những kết quả đáng chú ý là phát hiện vi khuẩn kháng kháng sinh tồn tại trên bề mặt vi nhựa tại khu vực đồng bằng sông Hồng, qua đó đặt ra những cảnh báo về nguy cơ xâm nhập vào chuỗi thực phẩm. Song song, nhóm cũng theo đuổi nghiên cứu xử lý đất ô nhiễm dioxin bằng cỏ vetiver - hướng tiếp cận được kỳ vọng có thể triển khai trên diện rộng trong điều kiện thực tế.   

Những hướng nghiên cứu này cho thấy khoa học tại Phenikaa không chỉ tạo ra tri thức học thuật, mà còn hướng tới giải quyết những vấn đề thiết thực của cộng đồng.  

Theo PGS.TS Ngô Thị Thúy Hường, khoa học không chỉ ở trong phòng lab mà đi ra thực địa, giải quyết các vấn đề môi trường và sức khỏe cộng đồng. Không gian phòng thí nghiệm, mẫu vật/nghiên cứu, hình ảnh thực địa, tư liệu về công trình cỏ vetiver và nghiên cứu vi nhựa hình nhà máy thông minh thu nhỏ trong môi trường đại học. Điểm đáng ghi nhận là các nghiên cứu không chỉ dừng lại trong phòng thí nghiệm mà được triển khai theo chu trình khép kín: từ thu mẫu ngoài thực địa, phân tích trong phòng lab đến kiểm chứng lại trong môi trường tự nhiên. Sinh viên, nghiên cứu sinh tham gia xuyên suốt quá trình này, qua đó hình thành năng lực nghiên cứu thực chất.

Bên cạnh những nghiên cứu ứng dụng vì môi trường, các em học sinh được tiếp cận với các hệ thống robot cộng tác như ABB YuMi, UR3, robot tự hành ARM, IRM kết nối với hệ thống kho tự động, cùng các mô hình học máy, học sâu, xử lý ảnh và thị giác máy tính trong môi trường kho xưởng thông minh.

Hệ thống Trí tuệ nhân tạo (AI) của phòng cũng được trang bị máy tính cấu hình cao và các cảm biến hiện đại như LiDAR, Radar, 3D camera. Không gian này cho thấy định hướng đào tạo kỹ sư tại Đại học Phenikaa đang gắn chặt với yêu cầu của công nghệ và sản xuất hiện đại. Sinh viên không chỉ học nguyên lý, mà được trực tiếp vận hành, lập trình, quan sát và tương tác với các hệ thống công nghệ của tương lai.

Mô hình nhà máy thông minh thu nhỏ, nơi sinh viên tiếp cận trực tiếp với robot, AI, thị giác máy tính và hệ thống kho xưởng hiện đại. Các em không chỉ học lý thuyết mà được thực hành trên các hệ thống gần với môi trường công nghiệp thực tế.

Theo Thứ trưởng thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng, tất cả các em tham gia cuộc thi đều là người chiến thắng; những em chưa đạt giải hôm nay không phải là kết thúc, còn những em đạt giải cũng mới chỉ là khởi đầu. Điều quan trọng nhất là học sinh nuôi dưỡng khát vọng, ước mơ và bền bỉ theo đuổi con đường khoa học. Dù hành trình nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo còn nhiều khó khăn, thử thách, nhưng chính quá trình đó sẽ giúp các em trưởng thành, từng bước làm chủ tương lai của mình.