Gian lận thi cử vẫn ám ảnh

Tình trạng gian lận thi cử một lần nữa gây ám ảnh, với việc những điểm thi “nhảy múa” ở Thái Bình khiến dư luận bức xúc trong những ngày gần đây.
Chú thích ảnh
Kết quả trước và sau phúc khảo của một thí sinh ở huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình. Ảnh: TTXVN phát

“Học tài, thi phận” tưởng như chỉ là những mẩu chuyện lưu truyền trong dân gian, nói lên sự lận đận của không ít sĩ tử trên con đường học vấn. Ấy vậy mà đó lại là câu chuyện thực tế “cười ra nước mắt” đang xảy ra tại Thái Bình.

Theo phản ánh của dư luận và báo chí, điểm thi vào lớp 10 THPT năm học 2024 - 2025 ở Thái Bình có dấu hiệu bất thường. Sau khi kết thúc kỳ thi và công bố điểm thi, nhiều phụ huynh, học sinh và giáo viên một số trường THCS đã “ngã ngửa” vì điểm số không phản ánh đúng kết quả làm bài của thí sinh. Nhiều phụ huynh đã làm đơn phúc khảo, đơn tố cáo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thái Bình và một số đơn vị, cá nhân liên quan công tác tuyển sinh.

Kết quả phúc khảo cho thấy, nhiều thí sinh có điểm thi Văn, Toán được công bố ban đầu từ 2 - 4 điểm, sau phúc khảo lên thành 8 - 9,5 điểm. Cá biệt, có trường hợp điểm Toán ban đầu là 3,75, sau phúc khảo đạt 9,5 (chênh lệch 5,75 điểm). Đáng chú ý, trong số các thí sinh kiến nghị phúc khảo bài thi, có nhiều em đăng ký dự thi vào Trường THPT chuyên Thái Bình và Trường THPT Nguyễn Đức Cảnh, là các trường nhóm đầu ở Thái Bình.

Ngày 30/7/2024, UBND tỉnh Thái Bình đã có văn bản yêu cầu Thanh tra tỉnh tiến hành thanh tra đột xuất việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn đối với Sở Giáo dục và Đào tạo, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc tổ chức Kỳ thi vào lớp 10. Sau đó 1 ngày, UBND tỉnh Thái Bình đã quyết định tạm đình chỉ công tác đối với ông Nguyễn Viết Hiển, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thái Bình để phục vụ công tác thanh tra.

Ở đây, dấu hỏi về tính chính xác và đặc biệt là tính khách quan trong công tác chấm thi được đặt ra. Dư luận đang rất chờ đợi kết quả thanh tra ở Thái Bình, xem liệu có hành vi cố ý tác động vào điểm thi để “đánh trượt” thí sinh hay không. Trong cuộc đua vào lớp 10 với tỷ lệ chọi cao và được đánh giá là còn gian nan hơn cả thi tốt nghiệp THPT, nhất là thi vào các trường chuyên, trường điểm, hành vi gian lận điểm thi không chỉ làm mất đi tính công bằng đối với mỗi thí sinh, mà nó thậm chí còn “bẻ lái” con đường hướng nghiệp tương lai của các em. Cần phải làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan trong vụ việc này và xử lý nghiêm vi phạm (nếu có) theo đúng quy định của pháp luật.

Chú thích ảnh
Phụ huynh dẫn chứng một số bài thi tăng điểm số sau phúc khảo. Ảnh: Thu Hoài/TTXVN

Vụ việc ở Thái Bình gợi lại “bóng ma” gian lận thi cử THPT năm 2018 với hàng loạt vụ án xảy ra ở Hà Giang, Sơn La và Hòa Bình. Sự can thiệp nâng điểm trắng trợn đối với hàng trăm bài thi, hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành công vụ, hành vi nhận hối lộ để “đổi trắng thay đen” của nhiều cán bộ ngành giáo dục đã gây choáng váng dư luận cả nước. Là những địa bàn thuộc “vùng lõm” giáo dục, nhưng năm đó, các địa phương này lại chiếm tỷ lệ cao về điểm khối khoa học tự nhiên cao nhất cả nước. Đến năm 2020, các vụ án “thổi điểm” này đã được đưa ra xét xử với bản án thích đáng dành cho những cán bộ quản lý ngành giáo dục, ngành công an địa phương: 5 bị cáo ở Hà Giang, 12 bị cáo ở Sơn La, 15 bị cáo ở Hòa Bình. Hàng chục cán bộ, đảng viên có liên quan cũng đã bị xử lý kỷ luật.

Những bài học đắt giá vẫn còn nguyên đó. Sự xuống cấp về đạo đức của cá nhân, hành vi cố ý làm trái của cán bộ ngành giáo dục và cả căn bệnh thành tích cố hữu… đã làm xô lệch cánh cửa vào đại học của không ít thí sinh có lực học tốt. Đáng lẽ kết quả học tập của các em phải được ghi nhận xứng đáng, thì trớ trêu lại phải “nhường suất” cho những trường hợp “phụ huynh thi hộ”. Xa hơn, đó còn là cả ước mơ vào đời của không ít bạn trẻ bị ảnh hưởng…

Những năm gần đây, đổi mới giáo dục đã ghi nhận những chuyển biến tích cực, lấy học sinh làm trung tâm, chủ thể của phát triển giáo dục và đào tạo. Cách đánh giá học sinh đã có nhiều thay đổi linh hoạt nhằm tạo nên một môi trường giáo dục lành mạnh, phát huy năng lực của từng học sinh, nỗ lực đem lại cho các em “mỗi ngày tới trường là một ngày vui”. Điều này đã được dư luận xã hội đánh giá cao. Tuy vậy, căn bệnh thành tích trong giáo dục vẫn chưa được xử lý triệt để, dẫn đến những cuộc “chạy đua” không hồi kết. Tình trạng phụ huynh phản ánh tỷ lệ “học sinh giỏi”, “học sinh xuất sắc” khá cao so với lực học thực tế của học sinh vào cuối mỗi năm học không phải là chuyện hiếm. Không ít học sinh thì phàn nàn về việc học “vì giấc mơ của cha mẹ”. Cá biệt, một số trường hợp vì quá áp lực với học hành mà dẫn đến những hành động dại dột…

Trong 2 lá thư nhân dịp khai giảng năm học mới 2019 và 2020, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đều bày tỏ mong muốn các em học sinh, sinh viên phát huy truyền thống hiếu học của ông cha, thi đua học tập tốt, rèn luyện tốt để sau này trở thành chủ nhân tương lai của đất nước, vừa "hồng", vừa "chuyên". Nghĩa là vừa có đức, vừa có tài, mà “phải lấy đức làm gốc”. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng cũng nhấn mạnh quan điểm giáo dục "làm người”: Chú trọng giáo dục phẩm chất, năng lực sáng tạo và các giá trị cốt lõi, nhất là giáo dục tinh thần yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc, khơi dậy khát vọng phát triển, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Muốn như vậy, ngoài nhiệm vụ “dạy tốt, học tốt”, cần phải tiếp tục hoàn thiện môi trường giáo dục lành mạnh, trong sáng, nhân văn. Ở đó, các nhà giáo phải là người đầu tiên gương mẫu, là tấm gương đạo đức cho học sinh noi theo, thay vì biến môi trường giáo dục thành nơi “mua bán”, “đổi chác” vì lợi ích cá nhân.

Trung Sơn

Tin cùng chuyên mục

Trung Sơn

Linh hoạt đổi mới trường chuyên

Đề xuất mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tuyển sinh vào trường THPT chuyên theo ba khối thay vì theo từng môn học đang gây nhiều tranh luận. Mục đích thì hiển nhiên không có gì phải bàn cãi, nhưng cách thức và thời điểm đổi mới là những điều cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Hải Yên

Đừng để sự tự nguyện trở thành nghĩa vụ

Những khoản đóng góp mang danh nghĩa tự nguyện đôi khi trở thành áp lực đối với phụ huynh. Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT không chỉ siết chặt việc thu, quản lý tiền của Ban đại diện cha mẹ học sinh mà còn bảo vệ quyền lựa chọn của phụ huynh và sự công bằng trong trường học.

Thùy Hương

Không được tạm bợ với tiêu chuẩn an toàn

Tổn thất đau xót của vụ cháy điểm học tạm của Trường THCS Kim Liên (Hà Nội) một lần nữa đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận nghiêm túc trách nhiệm bảo đảm an toàn trường học và trang bị kỹ năng phòng ngừa, ứng phó sự cố.

Hoài Nam

Đánh thức nguồn lực từ tài nguyên dữ liệu

Trong kỷ nguyên số, một nguồn lực mới đang ngày càng khẳng định vị trí đặc biệt: Dữ liệu. Không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý, dữ liệu đang trở thành một loại tài nguyên chiến lược, tư liệu sản xuất mới, thậm chí là lợi thế cạnh tranh quyết định vị thế của quốc gia và doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu.

Hà Ngọc

Khi đột phá giáo dục thành nền tảng của đột phá công nghệ

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 28/10 nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71, đưa giáo dục đại học trở thành nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Thùy Dương

Hiện thực hóa chính sách trọng dụng nhân tài

Thước đo thành công của chính sách nhân tài không nằm ở những quan điểm, tư duy trong một kết luận hay một chương trình hành động trên giấy, mà nằm ở khả năng hiện thực hóa các chính sách đó.

Dành cho bạn

Thu Hằng

Đừng để hành trình dang dở

Hiệu quả của chính sách sẽ không chỉ được đo lường bằng số khoản vay hay lượt tư vấn, mà còn ở khả năng giúp người học ổn định tình hình, tiếp tục học tập hoặc tìm được một lộ trình phù hợp hơn.

Minh Thuyết

Trao cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số vươn lên

Trong rất nhiều chính sách dành cho phụ nữ, cho bình đẳng giới, hỗ trợ phụ nữ vươn lên khẳng định vị trí của mình trong gia đình và xã hội… thì chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số và phụ nữ, trẻ em gái khu vực này luôn là ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước.

Xuân Phong

Sứ mệnh hòa bình và 'mệnh lệnh' của tri ân

Dù mới được triển khai hơn sáu tháng, nhưng những ngày qua và chắc chắn cả những ngày tiếp theo, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ là chiến dịch được chờ đợi nhất, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất trong lòng nhân dân.

Yến Nhi

Điểm tựa bảo vệ trẻ em trên môi trường số

Môi trường số tác động mạnh mẽ và toàn diện đến đời sống của học sinh, bao gồm cả mặt tích cực lẫn những hệ lụy lớn. Với trẻ em, đối tượng dễ bị tổn thương, môi trường số tiềm ẩn nhiều hiểm họa nếu thiếu sự đồng hành, định hướng từ gia đình, nhà trường và xã hội.

Tiến Hiếu

Không dung tha tội chống phá Nhà nước

Nhiều năm qua, tổ chức mang danh “Việt Tân” chưa bao giờ từ bỏ âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân, phá hoại cuộc sống bình yên của đất nước. Dù luôn khoác lên mình "chiếc áo bọc đường" mang tên “đấu tranh dân chủ”, “nhân quyền” hay “diễn biến hòa bình”, bản chất độc hại và bạo lực của tổ chức này chưa bao giờ thay đổi.